Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 18 lutego 1991 r., II SA 80/91

Tezy

Studia na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej nie są studiami prawniczymi w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych /Dz.U. nr 19 poz. 145 ze zm./.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Krzysztofa A. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 listopada 1990 r. w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich.

Uzasadnienie

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia 9 listopada 1990 r., wydaną na podstawie art. 311 ust. 2 i art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych /Dz.U. nr 19 poz. 145 ze zm./, sprzeciwił się wpisowi Krzysztofa A. na listę aplikantów radcowskich w W., dokonanemu uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia 27 września 1990 r. Rozstrzygnięcie takie uzasadniono tym, że zainteresowany nie spełnia wymagania przewidzianego w art. 24 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 33 ust. 1 powyższej ustawy o radcach prawnych, gdyż nie ukończył wyższych studiów prawniczych. Odbycia przez niego studiów na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w W. i uzyskania stopnia magistra prawa kanonicznego nie uznano za ukończenie wyższych studiów prawniczych. Stanowisko takie oparto na analizie zespołu ekspertów, powołanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. W konkluzji opinii z dnia 10 marca 1989 r. zespół ten stwierdził, że nie ma pełnej ekwiwalencji pomiędzy przygotowaniem absolwentów Wydziału Prawa Kanonicznego ATK a przygotowaniem absolwentów uniwersyteckich wydziałów prawa i administracji, gdyż plan studiów na Wydziale Prawa Kanonicznego ATK przewiduje o 1/3 podstawowych przedmiotów kierunkowych mniej w stosunku do studiów uniwersyteckich. Plan ten nie obejmuje przy tym tak istotnych dla radcy prawnego przedmiotów, jak prawo międzynarodowe prywatne, prawo obrotu uspołecznionego, prawo rolne, prawo zarządzania gospodarką narodową, prawo ubezpieczeń społecznych oraz postępowanie administracyjne.

Krzysztof A. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego /art. 24 ust. 1 pkt 1 cytowanej w decyzji ustawy/ i przepisów postępowania administracyjnego /art. 77 i art. 107 par. 1 Kpa/. Zdaniem skarżącego, stanowisko Ministra Sprawiedliwości jest przejawem zbytniego rozszerzenia zakresu uznania administracyjnego i wynika z domniemania, a nie z konkretnego zapisu ustawowego. Skarżący wywodzi, że skoro przepis art. 24 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy nie wymaga od kandydata na radcę prawnego ukończenia uniwersyteckich studiów prawniczych, lecz jedynie wyższych studiów prawniczych, to odbycie wyższych studiów na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej powinno być uznane za dopełnienie omawianego warunku.

Naczelny Sąd Administracyjny, badając legalność zaskarżonej decyzji, zważył, co następuje:

Wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, że Krzysztof A. nie legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów prawniczych, nie nosi cech dowolności. Znajduje ono pełne oparcie w załączonej do akt opinii zespołu ekspertów, powołanego przez resort odpowiedzialny za organizację szkolnictwa wyższego w Polsce.

Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na podważenie tej opinii.

Zdaniem Sądu, argumentacja zamieszczona w opinii ekspertów z dnia 10 marca 1989 r. jest logiczna i przekonywająca. Trafnie zwrócono w niej uwagę, że na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim prowadzone są studia wyższe na dwóch odrębnych kierunkach: na kierunku prawa kanonicznego i na kierunku prawa. Wynika z tego, że nawet władze kościelne nie utożsamiają tych dwóch kierunków studiów.

Absolwent Wydziału Prawa Kanonicznego może uzyskać dyplom magistra prawa, a więc dokument niezbędny do ubiegania się o wpis na listę aplikantów radcowskich, dopiero po odbyciu studiów uzupełniających, prowadzonych w trybie zaocznym, eksternistycznym lub w trybie stacjonarnym z indywidualnym programem nauczania, to jest po zdaniu egzaminów z podstawowych przedmiotów kierunkowych obowiązujących na wydziałach prawa, których nie ma na studiach z zakresu prawa kanonicznego.

Z powyższego wynika, że studia na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej nie są studiami prawniczymi w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych /Dz.U. nr 19 poz. 145 ze zm./.

W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji wyroku.