Uzasadnienie
K. i R. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2006 r. Nr [...] utrzymujące w mocy na podstawie art. 144 i 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 156 z 2006 r. poz. 1118) postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] 2006 r. znak: [...] o nałożeniu na skarżących kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się terenie działki o nr ewid. [...] w R. przy ul. J.) w wysokości 10.000 zł.
W dniu 13 września 2006 r. pracownicy PINB w T. przeprowadzili kontrolę w/w budynku mieszkalnego jednorodzinnego w obecności K. M.. W protokole kontroli w ustaleniach końcowych organ stwierdził, że budynek jest użytkowany od lipca 2006 r. Przyjęto również wyjaśnienia od K. M., która oświadczyła: "Budynek mieszkalny użytkujemy od lipca 2006 r., ale tylko latem w tym roku, zmiany dokonaliśmy w trakcie budowy ze względu na polepszenie warunków bytowych. Kierownik budowy p. M. O. [...]. Zamierzamy użytkować budynek mieszkalny po oddaniu go do użytku. Latem tego roku przebywaliśmy, aby przypilnować budowę przed kradzieżą".
Organ nadzoru budowlanego pobrał dziennik budowy nr [...].
Z ostatniego zapisu w dzienniku wynika, że w dniu 22 lipca 2003 r. wykonano roboty budowlane polegające na założeniu osprzętu instalacyjnego na parterze i sprawdzono połączenia.
W dniu [...] 2006 r. pracownik PINB w T. ustalił w organie architektoniczno-budowlanym, że K. i R. M. nie zawiadomili o zakończeniu budowy oraz nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego objętego kontrolą.
Organ zawiadomił inwestorów o wszczęciu postępowania w sprawie nieprawidłowości stwierdzonych podczas budowy budynku, które zostało skutecznie doręczone stronom i w dniu [...] 2006 r. wydał postanowienie [...], w którym powołując się na art. 57 ust. 7 w związku z art. 59 f ust. 1 i art. 59 g ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na skarżących karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w wysokości 10.000 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ przyjął, iż zgodnie z oświadczeniem K. M. udzielonym do protokołu kontroli w dniu 13 wrzenia 2006 r. użytkowanie budynku ma miejsce od lipca 2006 r., a do dnia kontroli inwestor nie dokonał zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy w trybie art. 54 Prawa budowlanego, ani nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie w trybie art. 55 tej ustawy. Organ załączył nieopisaną dokumentację fotograficzną budynku i pomieszczeń, do której nie odniósł się w protokole.
K. i R. M. w związku z postanowieniem o nałożeniu kary wnieśli do PINB w T. zażalenie, w treści którego stwierdzili, że ustalenia organu co do użytkowania obiektu są wynikiem niewłaściwego zrozumienia wyjaśnień składanych podczas kontroli. Skarżący wyjaśnili, iż zamieszkują w G., a jedynie w okresie letnim przebywają w Raciążu, gdzie wykonują i nadzorują prace związane z wykończeniem domu. W dalszej części zażalenia skarżący oświadczyli, że nie użytkują budynku od miesiąca lipca 2006 r., a jedynie składują tam meble, które będą niezbędne do użytkowania w przyszłości. Uważają, że inspektor powinien rozróżnić użytkowanie budynku od zamieszkiwania. W budynku nikt nie jest zameldowany, a przebywanie w okresie prac wykończeniowych nie jest stałym użytkowaniem. W kuchni w spornym budynku były przygotowywane posiłki dla pracowników i dla skarżących od lipca 2006 r.
Organ II instancji nie uwzględnił zażalenia i opierając się na oświadczeniu K. M., że obiekt budowlany jest użytkowany od lipca 2006 r. i powołując się na przepisy przytoczone w postanowieniu organu l instancji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie.
K. i R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wraz z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zarzucili zaskarżonemu postanowieniu jego wydanie z rażącym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, gdyż organy wybiórczo oceniły dowody w sprawie. Nie zebrały dokumentacji fotograficznej potwierdzającej, że budynek nie jest użytkowany. Dokumentacja fotograficzna nie uwzględnia piętra budynku w stanie surowym oraz wagonu kolejowego obok budynku, przeznaczonego na tymczasowy obiekt do użytkowania w trakcie realizacji budowy. Nie zażądały oświadczenia od współinwestora na okoliczność użytkowania budynku. Nadto organy błędnie zrozumiały oświadczenie K. M. złożone do protokołu.
Organy również nie wzięły pod uwagę okoliczności zameldowania inwestorów oraz prowadzenia przez nich działalności gospodarczej w innym miejscu.
Zdaniem skarżących organy naruszyły rażąco także art. 9 i art. 10 Kpa, gdyż nie poinformowały stron o rzeczywistym przedmiocie kontroli oraz nie zapewniły stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Z powyższych względów skarżący wnieśli na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o stwierdzenie nieważności postanowień organów obydwu instancji lub ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c tej samej ustawy.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W treści udzielonej odpowiedzi organ odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w treści skargi i stwierdził, że nie mają one wpływu na zmianę zaskarżonych rozstrzygnięć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w Świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd oceniając oświadczenie złożone w dniu 13 września 2006 r. przez K. M. stwierdził, że deklaruje ono jedynie okoliczność przebywania inwestorów latem 2006 r. w trakcie realizacji budowy. Inwestor jednoznacznie nie stwierdziła, że sporny obiekt jest użytkowany od lipca 2006 r. Z jej wyjaśnień wynika, że inwestorzy zamierzają użytkować budynek mieszkalny po oddaniu go do użytku, a latem 2006 r. inwestorzy przebywali w spornym budynku, aby przypilnować obiekt przed kradzieżami.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, oświadczenie K. M. i ustalenia poczynione przez organ nadzoru budowlanego w trakcie przeprowadzonej kontroli mogły Jedynie stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego celem zweryfikowania ustaleń kontrolnych poprzez wykorzystanie wszystkich środków dowodowych, w tym zeznań inwestorów, sąsiadów oraz kierownika budowy. Dokumentacja fotograficzna załączona do akt sprawy jako dowód użytkowania obiektu nie jest opisana. W protokole nie odniesiono się do czynności fotografowania pomieszczeń, a przede wszystkim nie zażądano od K. M. wyjaśnienia obecności przedmiotów w poszczególnych pomieszczeniach.
W skardze skarżący podnieśli, iż obok kontrolowanego budynku tymczasowo w trakcie kontroli znajdował się wagon kolejowy, z którego skarżący korzystali w trakcie budowy.
Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie poprzez nie przesłuchanie inwestorów, czy też sąsiadów na okoliczność użytkowania spornego obiektu przez skarżących oraz kierownika budowy wskazanego w protokole przez K. M. na okoliczność zakończenia prac budowlanych naruszało art. 7 w związku z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej powoływanej jako k.p.a.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ l, jak i II instancji, który jako organ odwoławczy niejako ponownie rozstrzyga sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych.
O naruszeniu powyższych przepisów świadczy również dokumentacja fotograficzna. Wykazuje ona co prawda wyposażenie wnętrz budynku w meble oraz sprzęt gospodarstwa domowego. Jest ona jednak nieopisana i organ do czynności jej wykonania nie odniósł się w protokole. Trudno zatem jest ocenić, których pomieszczeń spornego budynku ona dotyczy.
Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawę do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przy czym naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.
Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.
Koszty postępowania sądowego zasądzono na rzecz skarżących solidarnie stosownie do art. 200 p.p.s.a.