Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. skarżąca Fundacja [...] (dalej jako "Fundacja"), powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako "udip"), wniosła do Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. [...] we [...] (dalej jako "Szpital") o udzielenie informacji czy w placówce tej dokonuje się terminacji ciąży w przypadkach określonych w art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1575, dalej jako "ustawa o planowaniu rodziny"), a w razie odpowiedzi twierdzącej również o udzielenie informacji odnośnie:
- 1) liczby świadczeń wykonywanych na podstawie ww. art. 4a ustawy o planowaniu rodziny z wyszczególnieniem poszczególnych lat, począwszy od 2016 r., a skończywszy na 2022 r., z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia wg tej ustawy – art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 obecnie uchylone);
- 2) liczby przeprowadzonych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych lat;
- 3) w przypadkach aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki - ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakiego rodzaju, z wyszczególnieniem poszczególnych lat;
- 4) dostępnych do wykonania i rozliczenia z NFZ procedur, z wyszczególnieniem ilości stosowania poszczególnych metod w poszczególnych latach, np. "rozszerzenie kanału szyjki i wyłyżeczkowanie ścian jamy macicy w celu zakończenia ciąży – 366 razy, zakończenie ciąży przez wstrzyknięcie domaciczne – 19 razy, podanie preparatu w celu zakończenia ciąży – 657 razy;
- 5) liczby nielegalnych terminacji ciąży wykonanych na terenie szpitala;
- 6) tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy zatrudnionych przez placówkę obecnie bądź w przeszłości, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy o planowaniu rodziny, z podziałem na wykonujących świadczenia określone w art. 4a ww. ustawy z wyszczególnieniem ilości, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe– w sposób identyczny jak w pkt 1;
- 7) procedur stosowanych w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży;
- 8) procedur stosowanych w przypadku samoistnego poronienia lub śmierci noworodka, w szczególności, czy matce zmarłego dziecka udzielana jest pomoc psychologiczna.
Fundacja wskazała jednocześnie, że informacje o które wnioskuje stanowią w jej ocenie informacje proste, niewymagające przetworzenia. Na wypadek uznania przez organ, że są to informacje przetworzone, podniosła że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu społecznego z uwagi na istotną tematykę, która stanowi przedmiot zainteresowania wielu grup społecznych, organizacji pozarządowych oraz wspólnot wyznaniowych. Fundacja zaś, jak wskazała, uzyskane informacje wykorzysta w celu prowadzenia działalności statutowej.
Po ponownym rozpatrzeniu ww. wniosku – z uwagi na wniesienie przez Fundację wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w odpowiedzi na wydaną przez Szpital decyzję odmowną z dnia [...] sierpnia 2023 r. ze względu na brak wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego w zakresie informacji publicznej przetworzonej – organ, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 udip, zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji odmownej z dnia [...] sierpnia 2023 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Szpital wskazał, że wnioskowana przez Fundację informacja jest co prawda informacją publiczną, jednak należało ją zakwalifikować jako informację publiczną przetworzoną, ponieważ – jak wskazał - realizacja wniosku wymagałaby wyłączenia z obowiązków kilku pracowników celem analizy wszystkich umów oraz dokumentów w zakresie realizowanych zadań, a następnie sklasyfikowania danych informacji do określnej kategorii, przy czym zapoznanie się z treścią dokumentacji medycznej z przeprowadzonych zabiegów wymagałoby nakładu pracy szacowanego na około kilkanaście godzin na sklasyfikowanie konkretnych informacji do konkretnej statystyki wskazanej we wniosku, a wniosek obejmuje okres kilku lat..
Wobec tego, z uwagi na przetworzony charakter wnioskowanej informacji organ – jak wyjaśnił – wezwał Fundację do wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu społecznego, podkreślając przy tym, że decydującym kryterium jest nie tylko istotność wykorzystania wnioskowanej informacji dla społeczeństwa, ale również wykorzystanie danej informacji musi mieć charakter realny. Po analizie argumentacji wnioskodawcy oraz dokonując analizy przesłanek sprawy z urzędu, Szpital uznał, że brak jest przesłanki szczególnie istotnego interesu społecznego, bowiem sama informacja o liczbie wykonanych zabiegów oraz ich przebiegu ma charakter statystyczny i nie przyczyni się w żaden sposób do usprawnienia realizowania zadań z zakresu działalności leczniczej.
Ponadto, podkreślił, że Fundacja nie wykazała w jaki sposób prowadzone badania/statystyki mogłyby mieć znaczenie dla społeczeństwa, a jedynie zwróciła uwagę na kwestię wrażliwej dla społeczeństwa tematyki wniosku, przy czym kwestia światopoglądowa nie powinna mieć znaczenia w niniejszej sprawie.
Na powyższą decyzję Fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zobowiązania organu przez Sąd do udzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie zgodnie z wnioskiem Fundacji. Sformułowała przy tym zarzuty naruszenia:
- - art. 3 ust. 1 pkt 1 udip poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że żądane informacje są przetworzone, podczas gdy w ocenie skarżącej są one informacjami prostymi; poprzez potraktowanie wniosku w sposób całościowy, podczas gdy każdy punkt wniosku powinien być oceniony odrębnie w sposób zindywidualizowany; oraz poprzez nieuwzględnienie szczególnego interesu w uzyskaniu żądanych informacji, który skarżąca wskazała z ostrożności procesowej na wezwanie organu, mimo iż w jej ocenie wnioskowane informacje nie są przetworzonymi a prostymi;
- - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez odmowę udostępnienia informacji publicznej skarżącej w sytuacji gdy uprawnienie to wynika wprost z Konstytucji oraz niewystarczające uzasadnienie odmowy udzielenia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi Fundacja podniosła, że w jej ocenie organ niewystarczająco uargumentował swoje stanowisko jakoby żądane informacje stanowiły informacje przetworzone, nie wskazując przyczyny dla której uznaje je za przetworzone. Podkreśliła przy tym, że inne szpitale do których zwracała się skarżąca odpowiadały w pełnym zakresie żądanych informacji w ciągu 1-2 dni. Powołała się również na orzecznictwo dotyczące charakteru informacji przetworzonej. Końcowo podkreśliła, że – w przypadku gdyby Sąd uznał w odniesieniu do jakiegoś punktu wniosku, że dotyczy informacji przetworzonej – wbrew temu co sugeruje organ, Fundacja wystąpiła o dane do wszystkich szpitali w Polsce celem przygotowania odpowiedniego zestawienia i ujawnienia go publicznie, co wpłynie na poprawę ochrony dzieci nienarodzonych.
W odpowiedzi na skargę Szpital wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie i podkreślając, że bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje okoliczność czy inne szpitale udostępniły wnioskowane informacje skarżącej
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie w części – tj. w zakresie w jakim zaskarżoną decyzją oraz decyzją wydaną w I instancji odmówiono udostępnienia skarżącej informacji publicznej, o którą zawnioskowała w pkt 1 wniosku. W pozostałej części skargę należało oddalić.
Przedmiotem analizy Sądu w przedmiotowej sprawie jest zasadność odmowy przez Szpital udostępnienia informacji publicznej, o którą wystąpiono wnioskiem z dnia [...] lipca 2023 r. z uwagi na stwierdzenie, że wniosek w całości (pkt 1-8) dotyczy informacji publicznej przetworzonej, a wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu.
Prawo materialne, w oparciu o które skarżąca złożyła swój wniosek, a organ wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 1 ust. 1 udip, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 udip). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. [...] we [...] jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, będący podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 991 ze zm) i udzielający świadczenia zdrowotne finansowane ze środków publicznych, jest podmiotem wykonującym zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia (prowadzi działalność leczniczą polegającą na udzielaniu świadczeń zdrowotnych) i jednostką dysponującą majątkiem publicznym. Szpital bezspornie jest więc podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 udip, zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nakłada zaś na podmiot zobowiązany określone obowiązki. Winien on albo udzielić takiej informacji w terminie określonym w art. 13 udip, albo odmówić jej udostępnienia w trybie decyzji administracyjnej (o czym stanowi art. 16 ust. 1 udip) lub też umorzyć postępowanie (w przypadku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 udip). W sytuacji zaś, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej należy jedynie wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej.
W realiach sprawy, Szpital, jako podmiot zobowiązany, zakwalifikował całe żądanie skarżącej objęte wnioskiem (pkt 1-8) z dnia [...] lipca 2023 r. jako informację publiczną przetworzoną i w następstwie tej kwalifikacji ustalił, że skarżąca nie wykazała posiadania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji, co skutkowało odmową udostępnienia stronie wnioskowanej informacji publicznej.
W pierwszej kolejności przeanalizować należy więc charakter każdej z poszczególnych, żądanych informacji objętych pkt 1-8 wniosku z dnia [...] lipca 2023 r., w tym w szczególności ustalić czy dotyczą one informacji publicznych, a jeśli tak to czy są informacjami prostymi, których udostępnienie nie wymaga legitymowania się interesem prawnym lub faktycznym, czy przetworzonymi, które są udostępniane jedynie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego..
Pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 udip Stosownie do jej art. 1 każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 udip zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle art. 1 ust. 1 oraz art. 6 udip, informacją publiczną jest więc każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań publicznych oraz gospodarowania mieniem publicznym.
Informacją publiczną są m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach oraz o zasadach funkcjonowania tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c praz pkt 3), a także informacje o danych publicznych, w tym treści i postaci dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a udip).
Pod pojęciem informacji prostej rozumie się informację, której nie można przypisać cech przetworzenia. Jest to informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada i nie jest to związane z koniecznością poniesienia kosztów lub znacznego nakładu pracy trudnych do pogodzenia z bieżącym funkcjonowaniem jednostki, przy czym anonimizacja informacji nie czyni jej przetworzoną, a jedynie przekształconą. Natomiast informacja przetworzona w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (zob. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 833/15 – dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Chodzi tu więc o taką informację, która dopiero zostanie wytworzona w oparciu o kryteria zawarte we wniosku o udostępnienie informacji (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 378/23 – dostępny jw.).
Przy czym w orzecznictwie podkreśla się, że w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda wielu informacji, to nawet wówczas, gdy pojedynczo mają one walor informacji prostej, to suma takich informacji prostych może stanowić informację przetworzoną (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 315/14, wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 547/14, wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 864/14 – dostępne jw.).
Przechodząc zatem do oceny poszczególnych punktów wniosku, Sąd w pierwszej kolejności zważył, że nieprawidłowe są obydwie decyzje wydane przez Szpital w części dotyczącej pkt 1 wniosku i w tym zakresie uwzględnił skargę. Żądanie zawarte w tym punkcie wniosku dotyczyło udostępnienia informacji na temat liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawa o planowaniu rodziny z wyszczególnieniem poszczególnych lat, począwszy od 2016, a skończywszy na roku 2022, z podziałem wg określonych ustawowo przypadków z powodu których podjęto się realizacji świadczenia wg ww. ustawy. Ocena charakteru powyższej informacji wymaga odniesienia się do przepisów wyznaczających obowiązki z zakresu statystyki publicznej. I tak, dane statystyczne dotyczące liczby corocznie przeprowadzonych zabiegów przerywania ciąży gromadzone są na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 773).
Sprawozdawczość prowadzona jest w związku z realizacją "Programu badań statystycznych statystyki publicznej" na dany rok. Sprawozdania te są zatem źródłem danych o wykonanych zabiegach. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy podmioty gospodarki narodowej są obowiązane do przekazania nieodpłatnie danych dotyczących prowadzonej działalności i jej wyników zgodnie z programem badań statystycznych statystyki publicznej oraz w formacie udostępnionym zgodnie z art. 18a ust.
3. Należy wskazać, że sprawozdanie z działalności szpitala ogólnego sporządza się na formularzach MZ-29. W formularzu tym prezentowane są dane obejmujące zabiegi przerywania ciąży w podziale na przedział wiekowy kobiet oraz przyczynę dokonania zabiegu (tj. aktualnie: z powodu zagrożenia życia lub zdrowia matki, z powodu czynu zabronionego). Powyższe wskazuje, że dane statystyczne co do wykonanych zabiegów przerywania ciąży są gromadzone w każdym szpitalu na podstawie ustawy o statystyce publicznej. Natomiast art. 4a ustawa o planowaniu rodziny stanowi, że przerwanie ciąży może być dokonane wyłącznie przez lekarza, w przypadku gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej oraz gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego. Jak wynika więc z porównania treści obligatoryjnego dla Szpitala formularza statystycznego MZ-29 z treścią wyżej przywołanego art. 4a ust. 1 ustawy o planowaniu rodziny oraz z zakresem pkt 1 wniosku Fundacji z [...] lipca 2023 r., sporządzane zestawienia statystyczne pokrywają się z wymienionymi w tej ustawie przesłankami oraz odpowiadają zakresowi żądania Fundacji. Z powyższego wynika zatem, że dane objęte zestawieniami sporządzanymi na ww. formularzu nie są informacjami przetworzonymi, przed udostępnieniem których należy badać przesłankę szczególnie istotnego interesu publicznego. Są to informacje proste, które powinny być udostępnione na wniosek bez stawiania dalszych żądań (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 955/23 – dostępny jw.). Natomiast w realiach rozpoznawanej sprawy Szpital uznając informację objętą pkt 1 wniosku za przetworzoną, nie odniósł się w żaden sposób do kwestii ciążącego na nim obowiązku statystycznego, o którym mowa powyżej ani też do kwestii jego wypełnienia. Brak odniesienia się przez Szpital do powyższej materii, biorąc pod uwagę tożsamość danych zawartych w formularzach MZ-29 z zakresem pkt 1 wniosku Fundacji, uznać należy za brak pełnego wyjaśnienia sprawy oraz nieuzasadnienie wydanych rozstrzygnięć w tym zakresie, co musiało skutkować uchyleniem obu decyzji w części dotyczącej pkt 1 wniosku. Ponownie rozpoznając wniosek w tym zakresie Szpital winien odnieść się do wspomnianej kwestii, a w szczególności ustosunkować się do ciążącego na nim obowiązku statystycznego i jego wykonywania, co będzie determinowało kwestię posiadania przez Szpital informacji, o które Fundacja wnioskowała w pkt 1 wniosku i ich udostępnienia bez konieczności istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego.
Natomiast w pozostałym zakresie - dotyczącym odmowy skarżącej udostępnienia informacji publicznej, o którą wystąpiła w pkt 2-8 wniosku - Sąd nie uwzględnił skargi, orzekając o jej oddaleniu w tej części.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że informacje o które Fundacja zawnioskowała w pkt 5, 7 i 8 nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu udip, w związku z czym wnioskodawca nie mógł oczekiwać ich udostępnienia. W pkt 5 wniosku Fundacja wniosła bowiem o wskazanie liczby nielegalnych terminacji ciąży wykonanych na terenie szpitala. Wyjaśnić należy jednak, że pytanie dotyczące czynu, który spenalizowany został w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz.
17) jako przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu (art. 152-154 kk) niewątpliwe nie dotyczy informacji na temat sposobu funkcjonowania podmiotu leczniczego, czy też dysponowania lub wydatkowania przez ten podmiot środków publicznych. Nie odnosi się również do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego i zakresu wykonywanych w nim zadań publicznych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Odnośnie zaś pkt 7 i 8 wniosku - w których to Fundacja domagała się udostępnienia jej informacji o procedurach stosowanych w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży (pkt 7) oraz o procedurach stosowanych w przypadku samoistnego poronienia lub śmierci noworodka w placówce (pkt 8) – Sąd stanął na stanowisku, że informacje te również nie mogą być uznane za informacje publiczne. Nie stanowią one bowiem informacji o działalności podmiotu leczniczego, jakim jest Szpital, lecz dotyczą określonych informacji na temat konkretnie stosowanych procedur tj. sposobu postępowania w sytuacjach związanych z realizacją poszczególnych świadczeń zdrowotnych, co uwarunkowane jest konkretnym przypadkiem, a ponadto jest ściśle związane z wiedzą specjalistyczną lekarzy, nie zaś jednostki organizacyjnej wykonującej zadania publiczne oraz gospodarującej mieniem publicznym jaką jest Szpital. Nie stanowią one ponadto dokumentu wytworzonego przez podmiot leczniczy, który także nie jest dysponentem ww. procedur. Wnioskowane w analizowanym zakresie informacje to w istocie informacje o procedurze medycznej, a więc informacje medyczne, a nie informacje publiczne. Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że w zakresie pkt 7 i 8 Szpital nie był zobowiązany do udostępnienia wnioskowanych informacji, skoro wskazane w tych punktach żądania nie dotyczyły informacji publicznej. Wyjaśnić należy przy tym, że co prawda w realiach sprawy Szpital w odniesieniu do pkt 5, 7 i 8 wniosku wydał decyzję odmowną uznając informacje w tym zakresie za informacje publiczne przetworzone, do których uzyskania skarżąca nie ma szczególnie istotnego interesu publicznego, niemniej jednak, Sąd mając na uwadze w szczególności to, że Szpital jest jednostką organizacyjną realizującą zadania publiczne związane z ochroną zdrowia, nie zaś profesjonalnym organem administracji publicznej, uznał że uchybienie polegające na wydaniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji z uwagi na ich przetworzony charakter, zamiast przesłanie pisma informującego o tym, że wnioskowane w pkt 5, 7 i 8 informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu udip - pozostaje bez wpływu na ostateczny wynik sprawy. Istotnym jest bowiem, że finalnie skutek działania podjętego przez Szpital był analogiczny do tego jaki zaistniałby w razie skierowania do Fundacji ww. pisma informującego - a więc brak uzyskania przez skarżącą wnioskowanych w tym zakresie informacji. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że niecelowym byłoby uchylenie z tej jedynie formalnej przyczyny wydanych przez Szpital decyzji w odniesieniu do pkt 5, 7 i 8 wniosku i dlatego też skargę w tym zakresie oddalił.
Odnosząc się zaś do pkt 2-4 oraz 6 wniosku - które to dotyczyły: liczby przeprowadzonych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych lat (pkt 2), ilości stwierdzonych wad u poczętego dziecka wraz z podaniem jakie to były wady w przypadkach aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki (pkt 3); dostępnych do wykonania i rozliczenia z NFZ procedur z wyszczególnieniem ilościowym stosowania poszczególnych metod w poszczególnych latach, np. "rozszerzenie kanału szyjki i wyłyżeczkowanie ścian jamy macicy w celu zakończenia ciąży – 366 razy, zakończenie ciąży przez wstrzyknięcie domaciczne – 19 razy, podanie preparatu w celu zakończenia ciąży – 657 razy (pkt 4); tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy zatrudnionych przez placówkę obecnie bądź w przeszłości, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a ustawy o planowaniu rodziny, z podziałem na wykonujących świadczenia określone w art. 4a ww. ustawy z wyszczególnieniem ilości, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe (pkt 6) – Sąd zważył, że Szpital zasadnie odmówił skarżącej udostępnienia informacji w tym zakresie.
Ustosunkowując się do pkt 2-4 wniosku, należy zauważyć, że przygotowanie odpowiedzi na tak sformułowane żądania, dotyczące wyselekcjonowania szczegółowych danych (wyodrębnienie przypadków: usunięcia ciąży ze względu na problemy psychiczne matki, stwierdzenia w takiej sytuacji wad u poczętego dziecka i ich rodzaju, zastosowania określonych metod zakończenia ciąży) z podziałem na poszczególne lata i ilość, wymagałoby pogłębionej, czasochłonnej i wieloaspektowej analizy jednostkowej dokumentacji medycznej według wskazanych we wniosku kryteriów. Przy czym, jak wynika z udip, jeśli wnioski o udostępnienie informacji publicznej wymagają przetworzenia, wyselekcjonowania, przeglądania licznych dokumentów, dokonywania analiz, wyliczeń, porównań, to wówczas wnioskodawca powinien wykazać, że uzyskanie przez niego takiej informacji leży w szczególnie ważnym interesie publicznym – do czego Szpital zasadnie w tym zakresie zobowiązał Fundację.
Wskazać należy w tym miejscu, że wpływ na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie danemu podmiotowi żądanych informacji ma przede wszystkim realna możliwość przyszłego wykorzystania przez ten podmiot tak uzyskanych danych poprzez działania istotne dla państwa, społeczeństwa i dużego kręgu potencjalnych odbiorców, a także podmiotu wykonującego zadania publiczne, do którego zwrócono się o udostępnienie informacji przetworzonej. Skarżąca, zdaniem Sądu, nie wykazała tak rozumianej istotności dla interesu publicznego. Nie może o niej stanowić bowiem, jedynie rozpoznawalność Fundacji oraz ogólne wskazanie na jej działalność, bez wykazania realnych, konkretnych planów wykorzystania wnioskowanych informacji i to w sposób mogący mieć znaczenie dla społeczeństwa i podmiotu leczniczego. Jedynie ogólnym informacjom, udzielonym przez Fundację, o prowadzeniu badań i prezentowaniu statystyk dotyczących zabiegów przerywania ciąży, skutków aborcji oraz o działaniu w szeroko pojętej ochronie dzieci nienarodzonych, nie można w ocenie Sądu przypisać waloru szczególnie istotnych.
Fundacja nie wykazała bowiem, że wnioskowane przez nią dane są szczególnie istotne dla interesu publicznego w kontekście prowadzonej działalności skierowanej na ochronę życia nienarodzonych dzieci. Fundacja nie powiązała wskazywanego przez siebie celu z danymi ujętymi we wniosku, a to m.in. z ilością przeprowadzonych aborcji w przypadku problemów psychicznych matki, z wyszczególnieniem konkretnych wad poczętego dziecka, dostępnych do wykonania i rozliczenia procedur z NFZ ze wskazaniem ich ilości. Wskazane przez Fundację okoliczności są ogólnikowe. Nie wyjaśniają w jaki sposób udostępnienie ww. informacji, może mieć realne znaczenie dla wykonywania zadań publicznych przez Szpital, dla dobra wspólnego lub interesu publicznego. W przypadku informacji przetworzonej nie jest przesądzające kto się o nią ubiega, lecz w jakim celu. Samo wykonywanie działalności statutowej nie stanowi jeszcze szczególnie istotnego interesu publicznego, który jest niezbędny do domagania się udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.
Fundacja nie wskazała na okoliczności, które mogą być wystarczające do uznania, że zakres żądanych informacji ma istotne znaczenie dla sprawy publicznej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 955/23 – dostępny jw.). Ponadto wyjaśnić należy również, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (aktualnie: t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1543 ze zm.) - pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. W myśl ust. 2 art. 23 - dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych. Katalog podmiotów, którym udostępnia się dokumentację bez zgody pacjenta, zawarty został w art. 26 ust. 3, ust. 3a i 4 ww. ustawy. Treści zawarte w dokumentacji medycznej nie stanowią więc informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 udip.
W związku z powyższym, biorąc pod uwagę przetworzony charakter informacji, o jaką wnioskowała skarżąca, brak po jej stronie szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu oraz to, że informacja objęta pkt 2-4 dotyczyła danych z dokumentacji medycznej, która podlega szczególnej ochronie i nie stanowi informacji o sprawach publicznych - zasadnie odmówiono w sprawie udostępnienia Fundacji informacji objętych pkt 2-4 wniosku.
Odnosząc się zaś do pkt 6 wniosku, dotyczącego tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę obecnie bądź w przeszłości, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia, określonego w art. 4a ustawa o planowaniu rodziny z podziałem na wykonujących świadczenia określone w art. 4a ustawa o planowaniu rodziny z wyszczególnieniem ilości, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe, Sąd również podziela stanowisko organu, że nie jest to informacja podlegająca udostępnieniu. Po pierwsze, należy bowiem rozróżniać dane lekarzy praktykujących w danej placówce medycznej udzielającej świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (w tym zakresie dane lekarzy jako osób pełniących funkcje publiczne podlegają udostępnieniami) od danych lekarzy wykonujących wskazane we wniosku procedury (w tym zakresie dane lekarzy podlegają ochronie ze względu na prywatność osoby fizycznej).
Zgodnie z art. 5 ust. 2 udip - prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Oznacza to w praktyce, że rzeczą organu jest zapobiec dostępowi do konkretnych informacji umożliwiających identyfikację osoby fizycznej. W analizowanym przypadku konieczne jest wyważanie wartości leżących u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej, a opierających się zasadniczo na jawności porządku publicznego i wartości leżących u podstaw "prywatności osoby fizycznej" w celu ustalenia zakresu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę wolności i praw innych osób.
Zdaniem Sądu, lekarze, o których mowa w pkt 6 wniosku w zakresie wykonywania procedur objętych wnioskiem zasługują na ochronę ze względu na prywatność osoby fizycznej, dlatego ma do nich zastosowanie art. 5 ust. 2 udip. Ujawnienie ich danych prowadzić mogłoby bowiem do ostracyzmu, czy innych zachowań społecznych uderzających w dobre imię tych osób. Zmierzałoby także do ujawnienia kwestii światopoglądowych wyznawanych przez te osoby, które także podlegają szczególnej ochronie. Nie ma więc żadnych przesłanek, aby udostępniać przedmiotowe dane (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt II SAB/Łd 117/23; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 942/23 – dostępny jw.). Nie może budzić wątpliwości, że zabieg przerwania ciąży dotyczy bardzo wrażliwej kwestii i wywołuje bardzo duży oddźwięk społeczny, przejawiający się odmiennymi ocenami i reakcjami obywateli.
Dlatego ustawodawca wprowadził ochronę informacji o zabiegach przerywania ciąży (art. 4c ustawa o planowaniu rodziny). Informacja o konkretnych lekarzach wykonujących zabiegi przerywania ciąży nie dotyczy kwestii służących ogółowi ludzi i nie jest z natury rzeczy dostępna dla wszystkich. Taka informacja (pkt 6 wniosku) z uwagi na kontrowersje jakie wywołuje przerywanie ciąży natury moralnej (etycznej), mogłoby stanowić podstawę do przedstawienia w niekorzystnym świetle lekarzy wykonujących takie zabiegi, co tym bardziej uzasadnia objęcie ochroną danych lekarzy wykonujących zabiegi przerwania ciąży.
Ponadto również w tym przypadku, podobnie jak w odniesieniu do pkt 2-4 wniosku, Szpital w celu udzielenia informacji objętej pkt 6 wniosku w zakresie - nie obejmującym ujawnienia danych lekarzy wykonujących wskazane we wniosku procedury - lecz dotyczącym przypisania określonych zabiegów przerwania ciąży do lekarzy wykonujących takie zabiegi (bez ujawniania ich danych) z uwzględnieniem informacji dotyczących ich ilości oraz z podziałem na lata i przypadki, musiałby sięgnąć do jednostkowej dokumentacji, w tym również dokumentacji medycznej (która podlega szczególnej ochronie), co wymagałoby ponadstandardowych nakładów pracy i co świadczy o przetworzonym charakterze takiej informacji. Jak już wykazano powyżej, skarżąca nie wykazała jednak szczególnie istotnego interesu publicznego koniecznego dla uzyskania takiej informacji. Mając zatem na uwadze powyższe argumenty, Sąd stanął na stanowisko, że również w tym zakresie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, stwierdzając naruszenie prawa przez Szpital w obu wydanych decyzjach w części odnoszącej się do pkt 1 wniosku, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
W pozostałej części Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę (pkt 3 sentencji).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa (pkt 4 sentencji wyroku).