Uzasadnienie
Prezydent G. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej powoływana jako K.p.a.) oraz art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, dalej powoływana jako P.r.d.) uchylił decyzję z dnia [...] maja 2012 r. o rejestracji samochodu osobowego marki [...], nr rejestracyjny [...], nr [...], rok produkcji 2005, zarejestrowanego na M. R. i H. R. (dalej zwani również wnioskodawcami) oraz odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] maja 2012 r. wnioskodawcy złożyli wniosek o rejestrację ww. samochodu załączając do niego umowę kupna z [...].03.2012 r., kartę pojazdu, dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne. W dniu złożenia wniosku powyższy pojazd został zarejestrowany czasowo, a wnioskodawcy otrzymali pozwolenie czasowe, zalegalizowane tablice rejestracyjne [...], kartę pojazdu oraz nalepkę kontrolną. W dniu [...].12.2006 r. po otrzymaniu potwierdzenia danych z miejsca poprzedniej rejestracji, tj. Starostwa Powiatowego w W., zamówiono dowód rejestracyjny, który został wydany w dniu [...].05.2012 r.
Następnie, [...].04.2016 r. Starosta W. wydał decyzję [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej o rejestracji ww. pojazdu oraz umorzeniu postępowania. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że [...].04.2014 r. do miejsca pierwszej rejestracji pojazdu na terenie Polski, tj. Prezydenta Miasta Z., wpłynął sprzeciw Prokuratora Okręgowego w G. od ostatecznej decyzji dotyczącej zarejestrowania pojazdu, gdyż ta została wydana w oparciu o podrobiony niemiecki dowód rejestracyjny. Jak ustalono w trakcie postępowania, przedmiotowy pojazd nie był zarejestrowany na terenie Niemiec, a fałszerstwo niemieckiego dowodu rejestracyjnego nastąpiło poprzez podrobienie niektórych pierwotnych zapisów dokumentu.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznowiono [...].05.2015 r. postępowanie o rejestracji ww. pojazdu, ponieważ decyzja z [...].05.2012 r. została wydana w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona. W wyniku ww. postępowania badającego przyczyny wznowienia postępowania o rejestracji przedmiotowego pojazdu organ stwierdził, że zachodzi pozytywna przesłanka uchylenia decyzji o jego rejestracji, gdyż ta została wydana między innymi w oparciu o dowód rejestracyjny, który decyzją ostateczną Starosty W. z [...].04.2016 r. został wyeliminowany z obrotu prawnego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli wnioskodawcy. W jego treści wskazali, że są właścicielami pojazdu i nabyli go w dobrej wierze, nie był on wcześniej kradziony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 5 i art. 73 ust. 1 P.r.d. oraz art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu wznowieniowym. Okoliczność ta zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. obligowała organ I instancji do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że uchylenie decyzji o rejestracji pojazdu wydanej przez Starostę W. w stosunku do tego samego pojazdu, co decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania, świadczy o spełnieniu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Decyzja wydana [...] maja 2012 r. o rejestracji na rzecz odwołujących samochodu została bowiem oparta na wcześniejszej decyzji Starosty W., a ściślej na wydanym na jej podstawie dowodzie rejestracyjnym.
Stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 5 P.r.d., rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Dokument ten, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, właściciel pojazdu jest zobowiązany dołączyć do wniosku o rejestrację pojazdu. Związek pomiędzy tymi decyzjami jest zatem oczywisty, jedna decyzja stanowi podstawę drugiej i ma w niej uzasadnienie (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 12.03.2015 r., II SA/Bk 1107/14). Z tego względu uznać należało, że prawidłowo organ I instancji uchylił ostateczną decyzję o rejestracji pojazdu z dnia [...] maja 2012 r.
W postępowaniu wznowieniowym stwierdzenie zaistnienia przesłanki wznowienia powoduje, że organ uchylając decyzję, co do zasady, winien orzec również merytorycznie, rozpoznając sprawę co do istoty. W niniejszej sprawie organ I instancji orzekł o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Uchylenie decyzji o poprzedniej rejestracji ma ten skutek, iż uznać należy, że odwołujący nie przedstawili ważnego dowodu rejestracyjnego pojazdu. Skoro dowód rejestracyjny dla samochodu objętego wnioskiem był już wydany, to stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 5 P.r.d. należy przyjąć, że był jednym z dokumentów wymaganych przy rejestracji pojazdu, bez którego nie mogła ona zostać dokonana. Organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogą wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, kiedy przedstawione przez niego dokumenty nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu (zob. wyrok NSA z 27.02.2014 r., I OSK 2774/12).
Nie mogą zostać uwzględnione okoliczności podniesione w odwołaniu, odnoszące się do pokrzywdzenia odwołujących oraz ich dobrej wiary w toku nabycia własności pojazdu. Decyzja o rejestracji pojazdu ma bowiem charakter decyzji związanej i nie jest oparta na uznaniu organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu organy nie mogły uwzględnić okoliczności związanych z nabyciem pojazdu. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie wskazuje się, że uwzględnienie przez organ administracji publicznej słusznego interesu obywatela może mieć miejsce w przypadku, gdy ustawodawca pozostawił sposób rozstrzygania w sprawie uznaniu organu administracji publicznej. W przypadku decyzji związanych, do których z całą pewnością zaliczyć należy orzeczenia w przedmiocie rejestracji pojazdów, organ nie dysponuje jednak "luzem decyzyjnym" pozwalającym na uznanie słusznego interesu obywatela (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 29.11.2012 r., II SA/Gl 560/12).
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyli M. R. i H. R. ponownie powołując się na swoją dobrą wiarę przy nabyciu przedmiotowego pojazdu.
Organ w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej przywoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a., co miało miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto, po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Wychodząc z tych przesłanek Sąd uwzględnił skargę, aczkolwiek z zupełnie innego powodu, niż wskazany w jej uzasadnieniu.
Orzekające w sprawie organy obu instancji powołały się w swoich decyzjach na przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Na podstawie tego przepisu wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli decyzja ostateczna została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że decyzja Prezydenta G. o rejestracji samochodu na rzecz skarżących została oparta na wcześniejszej decyzji Starosty Powiatowego w W., a ściślej na wydanym na jej podstawie dowodzie rejestracyjnym. Stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 5 P.r.d., rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Dokument ten stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322) właściciel pojazdu jest zobowiązany dołączyć do wniosku o rejestrację pojazdu.
Przeprowadzona analiza przepisów nie pozostawia wątpliwości, że uchylenie w wyniku wznowienia postępowania decyzji administracyjnej, na mocy której pojazd został zarejestrowany, pociąga za sobą anulowanie dowodu rejestracyjnego, który stanowił potwierdzenie wydania decyzji o zarejestrowaniu. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest zatem konieczność wznowienia także postępowania, w którym podmiot ubiegający się o kolejną rejestrację pojazdu przedłożył taki unieważniony później dowód rejestracyjny. W takiej sytuacji zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., co też organ prawidłowo uczynił postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r.
Uszło jednak uwadze organu odwoławczego to, że organ I instancji uchylił zaskarżoną decyzją swoją decyzję z dnia [...] maja 2012 r., tj., jak wynika z akt, decyzję o tymczasowej rejestracji pojazdu, pozostawiając równocześnie w obrocie prawnym decyzję z dnia [...] maja 2012 r. dotyczącą jego "stałej" rejestracji. Spowodowało to ten skutek, że istnieją dwie wzajemnie wykluczające się decyzje, tj. ww. decyzja z [...] maja 2012 r. o rejestracji pojazdu oraz decyzja z dnia [...] lipca 2016 r. odmawiająca jego rejestracji. Taka sytuacja prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz ww. decyzja organu I instancji z [...] lipca 2016 r. dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., tj. decyzją [...] maja 2012 r., która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Spowodowało to konieczność stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji, co też Sąd uczynił na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.