Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. (PINB) postanowieniem z dnia [...] r., nr: [...] w związku z uzasadnionymi wątpliwościami, co do stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego przy ul. P. w T. (dz. geodez. nr 666B), związanego z nieodpowiednim stanem technicznym drewnianych elementów konstrukcyjnych wykazanych w przedłożonym okresowym przeglądzie 5-cio letnim nakazał właścicielowi w/w budynku L. B. - skarżącemu dostarczenia do siedziby PINB w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r., ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego położonego na terenie ww. nieruchomości wraz z potwierdzeniem możliwości bezpiecznego jego użytkowania, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wpisaną na właściwą listę członków samorządu zawodowego.
Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu, iż w toku prowadzonego powstępowania administracyjnego wszczętego w dniu 22 marca 2011 r. w sprawie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego, częściowo nieużytkowanego, usytuowanego przy ul. P. w T. oraz przedłożonym pięcioletnim przeglądem budynku organ powziął wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu związanego ze stanem technicznym drewnianych elementów konstrukcyjnych w/w obiektu. Z uwagi, że z opisu przeglądu 5-cio letniego stanu technicznego budynku wynika, iż drewniane elementy konstrukcje budynku tj. dach i schody zaatakowane zostały przez szkodniki (spuszczel) oraz wykazują ślady próchnicy, a mury budynku są zagrzybione, co w ocenie osoby sporządzającej w/w przegląd stanowiło podstawę do stwierdzenia, że budynek nie nadaje się na stały pobyt ludzi organ powziął wątpliwości, co do wiarygodności sporządzonej oceny związanej z wytrzymałością drewnianych elementów konstrukcyjnych, bowiem z wyników dokonanych przez organ w dniu 21 lutego 2012 r. oględzin konstrukcji dachu i drewnianych schodów stwierdzono, że stan techniczny w/w elementów nie zagraża bezpieczeństwu budynku i osób w nim przebywających.
Organ uznał, że ocena stanu technicznego budynku w przeglądzie 5-cio letnim wystawiona została na podstawie oględzin i dostępnej dokumentacji projektowej, a nie została poparta badaniami oraz wyliczeniami wytrzymałości elementów konstrukcji, co może mieć istotny wpływ na przebieg prowadzonego postępowania, a tym samym stwierdzenia bezpiecznego użytkowania budynku. Ekspertyza techniczna stanowiąca szersze opracowanie, w której występują elementy badań materiałów, pomiary ugięć, przemieszczeń konstrukcji i koniecznych obliczeń stanowić może obiektywne i zasadne stwierdzenie dalszego bezpiecznego użytkowania obiektu.
W związku z tym, że przepis art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w przypadku uzasadnionej wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, dopuszcza możliwość nałożenia przez organ nadzoru budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz organ skorzystał z możliwości zastosowania w/w przepisu, mając na uwadze zalecenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 730/12.
W wyniku rozpoznania zażalenia {...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia {...]r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu zażalenia niepowołania przez organ I instancji biegłego, którego opinia stanowiłaby dowód w sprawie, wyjaśnił, że zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zatem w przypadku uzasadnionych wątpliwości organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego mógł z urzędu zażądać rzeczonej ekspertyzy stanu technicznego. Nadto wyjaśnił, że zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 730/12, po uzupełnieniu [...] z urzędu postępowania dowodowego, organ winien wezwać strony do wyjaśnienia czy z uwzględnieniem nowego stanu sprawy podtrzymują swój wniosek o powołanie biegłego i jaki jest jego zakres, a następnie rozpoznać wniosek zgodnie z art. 78 w związku z art. 84 § 1 kpa.
Z uwagi na fakt, że zaskarżone postanowienie nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy (w rozumieniu art. 104 kpa), a jedynie uzupełnieniem materiału dowodowego, zatem jeśli po dostarczeniu ekspertyzy skarżący nadal będzie podtrzymywał swój wniosek, zostanie on rozpatrzony zgodnie ze wskazaną dyspozycją.
Skarżący złożył skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., zarzucając naruszenie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 138 § 2 kpa. Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie tegoż postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.
W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdza, że odpowiada ono prawu.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...]r. w sprawie nakazania właścicielowi budynku L. B. dostarczenia, ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego.
Podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest wyłącznie postanowienie o charakterze dowodowym wydanym w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Stosownie do tego przepisu organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Wykładnia językowa przepisu art. 81c ust. 2 ustawy wskazuje, że przepis ten daje uprawnienie nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Stosując powyższy przepis, który ma charakter szczególny i który stanowi podstawę do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym sprawy. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości (wyrok NSA z 13 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1331/10, LEX nr 1151841).
Podkreślić należy, że ustawowa przesłanka, czyli istnienie uzasadnionych wątpliwości nie może być automatycznie utożsamiana z faktem wykonania robót w ramach samowoli budowlanej, nie może stanowić samodzielnej i wystarczającej przesłanki nałożenia obowiązków określonych w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane (wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 288/04, LEX nr 842612).
Odnosząc zatem powyższe rozważania do stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż w pierwszej kolejności organy winny kierować się zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 730/12. Kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, że organ I instancji przeanalizował zebrany materiał i porównał rozbieżne ustalenia wynikające z pięcioletniego przeglądu budynku oraz ustalenia własne wynikające z protokołów oględzin z dnia 21 lutego 2012 r. oraz z dnia 19 marca 2013 r., w konsekwencji czego powziął wątpliwości co do obecnego stanu technicznego obiektu budowlanego.
W ocenie Sądu organ I instancji słusznie uznał, że dopiero ekspertyza techniczna stanowiąca szersze opracowanie, w której występują elementy badań materiałów, pomiary ugięć, przemieszczeń konstrukcji i koniecznych obliczeń stanowić może obiektywne i zasadne stwierdzenie możliwości dalszego bezpiecznego użytkowania obiektu.
Zdaniem Sądu niewątpliwym jest, iż w niniejszej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości, co do obecnego stanu technicznego obiektu budowlanego. W tych okolicznościach organ nie mógł poprzestać jedynie na twierdzeniach którejkolwiek ze stron postępowania, co do przyczyn występujących nieprawidłowości. Organ nadzoru uprawniony był, zatem do żądania oceny technicznej w powyższym zakresie, gdyż dopiero taka ocena, będąca elementem postępowania dowodowego umożliwi organowi wyjaśnienie niezbędnych okoliczności, poprzedzających podjęcie merytorycznych rozstrzygnięć w sprawie.
Mając na względzie wyżej naprowadzone argumenty Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.