Uzasadnienie
II SA/Bd 359/08
Rada Miasta [...] uchwałą z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] powołała V. M. do pełnienia funkcji Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...]. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż powołanie wyżej wymienionej nastąpiło w związku z przewidywanym rozwiązaniem stosunku pracy z dotychczasowym Zastępcą Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego oraz, że wyżej wskazana spełnia ustawowe warunki wymagane dla wykonywania funkcji Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego.
W skardze na powyższą uchwałę Wojewoda [...], zarzucił jej naruszenie przepisu art. 3 a ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1593; z późn. zm.). Wskazał, iż z przepisu art. 6 ust. 3 cyt. ustawy nie wynika możliwość zatrudniania kierownika urzędu stanu cywilnego ani jego zastępcy na podstawie powołania. Zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego jest pracownikiem zatrudnianym na podstawie mianowania (jeżeli tak określono w statucie gminy) bądź na podstawie umowy o pracę, dlatego też do jego zatrudnienia ma zastosowanie art. 3 a ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych, a więc istnieje bezwzględny obowiązek przeprowadzenia konkursu na stanowisko kierownika urzędu stanu cywilnego. Wymóg przeprowadzenia konkursu ma zastosowanie zarówno dla nowo zatrudnionych kandydatów spoza urzędu gminy jak i kandydatów już w tym urzędzie zatrudnionych. W związku z powyższym Wojewoda zwrócił uwagę, że z wyjaśnień Sekretarza Miasta [...] z dnia [...] października 2007 r. wynika, że V. M. została powołana do pełnienia funkcji Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w drodze naboru wewnętrznego dokonanego wśród pracowników zatrudnionych w Urzędzie Stanu Cywilnego bez przeprowadzenia konkursu. Powołanie wyżej wymienionej dotyczyło przy tym ściśle określonego, wyodrębnionego stanowiska kierowniczego i było dokonane w związku z przewidywanym jego zwolnieniem.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o jej oddalenie, wywodząc, iż przepis art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy wolnego stanowiska urzędniczego, pracodawca nie jest w stanie obsadzić kandydatem spośród zatrudnionych pracowników. Pracodawca jest przy tym uprawniony do dowolnego przesuwania pracowników w hierarchii urzędniczej. Uprawnienie do przeprowadzenia naboru wewnętrznego zdanie Rady wynika również z art. 94² Kodeksu pracy. Powołał się również na opinię Rządowego Centrum legislacji zawartą w piśmie z dnia [...] października 2006 r., w której wskazuje się, że zamieszczenie regulacji o wyłączeniu naboru w przypadku przeniesienia pracownika samorządowego zatrudnionego na stanowisku urzędniczym na inne stanowisko jest zbędne, albowiem procedura naboru przewidziana w ustawie o pracownikach samorządowych dotyczy wyłączenie sytuacji naboru dokonywanego w odniesieniu do osób spoza danego urzędu i nie znajduje zastosowania w przypadku obsadzania wolnego stanowiska w drodze rekrutacji wewnętrznej lub awansu. Rada wywiodła również, iż ze względu na fakt, że do powołania nowego Zastępcy Kierownika doszło zanim rozwiązano stosunek pracy z osobą pełniącą poprzednio tę funkcję, nie doszło do powstania wolnego stanowiska, a tym samym nie miał zastosowania art. 3 a ustawy o pracownikach samorządowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, należało uznać, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana uchwała została podjęta z naruszeniem prawa.
Przedmiotem zaskarżenia przez organ nadzoru była w niniejszej sprawie uchwała Rady Miasta [...], wydana na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1986 r Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2004r., Nr 161, poz. 1688; ze zm.), dotycząca powołania zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego.
Zgodnie z tymże przepisem, rada gminy może powołać innego, niż wójt, burmistrz lub prezydent, kierownika urzędu stanu cywilnego i jego zastępcę (zastępców). Wskazać należy, w tym miejscu, iż przepis ten nie kreuje możliwości nawiązania z kierownikiem lub zastępcą kierownika urzędu stanu cywilnego stosunku pracy na podstawie powołania, gdyż stanowiska te nie zostały wymienione w przepisie art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (tekst. jedn. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1593; ze zm.), zawierającym zamknięty katalog stanowisk, na których nawiązanie stosunku pracy następuje na podstawie powołania.
W świetle treści art. 2 ustawy o pracownikach samorządowych kierownik (zastępca kierownika) urzędu stanu cywilnego zatrudniany jest na podstawie umowy o pracę lub na podstawie mianowania - jeżeli taka podstawa została przewidziana w statucie gminy. W związku z tym do nawiązania z nim stosunku pracy zastosowanie będzie miał przepis art. 3a tejże ustawy, w myśl, którego nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt 2 (na podstawie mianowania) i 4 (na podstawie umowy o pracę), jest otwarty i konkurencyjny.
Z jednoznacznej treści przepisu art. 3 a, od zastosowania, którego nie przewidziano wyjątków, wynika, iż uchwała rady gminy powołująca kierownika lub zastępcę kierownika urzędu stanu cywilnego, stanowiąca w istocie upoważnienie dla wójta (burmistrza lub prezydenta) do zawarcia z powołanym na wyżej wskazane stanowisko kandydatem umowy o pracę czy też sporządzenia aktu mianowania, musi być zawsze poprzedzona otwartym postępowaniem konkursowym wyłaniającym kandydata na to stanowisko.
W świetle powyższego obowiązek przeprowadzenia otwartego konkursu, o którym mowa, w cyt. wyżej art. 3 a ustawy, zachodził również i w niniejszej sprawie. Dodać należy, iż wbrew argumentacji Rady, na istnienie tegoż obowiązku nie mógł mieć wpływu fakt, że osobą chętną do objęcia stanowiska zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego, spełniającą ustawowe wymogi, był pracownik urzędu. Jak bowiem wcześniej wskazano ustawodawca nie przewidział wyjątków od zastosowania przepisu art. 3 a, w szczególności zaś by przepis ten odnosił się jedynie do kandydatów na stanowisko urzędnicze wywodzących się spoza danego urzędu.
Nie można się również zgodzić z twierdzeniem Rady, iż w sytuacji, gdy przed rozwiązaniem stosunku pracy z dotychczasowym kierownikiem, zostanie nawiązany z datą przyszłą stosunek pracy z inną osobą, nie dojdzie do powstania wolnego stanowiska urzędniczego, a tym samym nie będzie potrzeby przeprowadzania konkursu. Wyznaczenie nowego zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego stanowi bowiem konsekwencje planowanego zwolnienia stanowiska przez dotychczasowego zastępcę i dopiero w momencie, gdy stanowisko to zostanie faktycznie zwolnione, powołana przez radę gminy osoba może je objąć.
Podnieść należy, iż badając legalność zaskarżonej uchwały, Sąd stwierdził, że narusza ona prawo, gdyż podjęta została z pominięciem art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych. Tym samym zachodziła konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Stosownie bowiem to treści art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd na podstawie art. 147 § 1 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.