Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na "postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]". W zarzutach skargi wskazał na nieprawidłowości w zakresie przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Aresztu Śledczego w [...] kontroli celi, w której przebywał skarżący w dniu kontroli.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w [...] wskazał, iż przeprowadzone w sprawie kontroli celi skarżącego postępowanie skargowe nie wykazało żadnych nieprawidłowości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej powoływanej jako ppsa).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto stosownie do art. 4 ppsa Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu R. K. uczynił pismo Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] błędnie nazywane przez niego postanowieniem. Pismo to stanowiło informację o wynikach przeprowadzonego postępowania skargowego w zakresie sposobu kontroli celi.
Wskazać należy, iż w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ze zm., powoływana dalej jako kkw), wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się, co do zasady, według przepisów kkw.
Zgodnie z treścią art. 6 § 2 kkw, skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Wnioski, skargi i prośby są załatwiane w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 647), a właściwymi do ich załatwienia są kierownicy jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, dyrektorzy okręgowi Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej, a w przypadku, gdy skarga dotyczy działalności Centralnego Zarządu Służby Więziennej, Minister Sprawiedliwości. Skazany może także, jeżeli ustawa kkw nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 kkw, zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego wymienionych w art. 2 pkt 3-6 i 10 ustawy, w tym decyzje dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej Stosownie do treści art. 7 § 2 kkw skargi rozpoznaje sąd właściwy zgodnie z art. 3 kkw.
W sprawach dotyczących odbywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu, kary porządkowej, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności, wykonywania orzeczenia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu oraz środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zakładzie zamkniętym sądem właściwym jest sąd penitencjarny.
Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, iż żaden przepis prawa regulujący zasady postępowania w przypadku wniesienia przez osadzonego skargi dotyczącej naruszenia prawa przez funkcjonariuszy Służby Więziennej nie przewiduje, aby czynności organów postępowania wykonawczego, jak również czynności sądu penitencjarnego dokonywane były poprzez wydawanie aktów o charakterze administracyjnym, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ppsa (vide: postanowienie WSA w Krakowie z dnia 9 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 609/14 dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl/).
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone pismo nie należy do żadnej z form działalności administracji publicznej poddanej kontroli sądów administracyjnych, a skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 podlegała odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy nie było podstaw także do rozpatrzenia przez Sąd wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Sąd, na podstawie art. 247 ppsa odstąpił zatem od merytorycznego jego rozpatrywania. Zgodnie z treścią wskazanego powyżej przepisu prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi świadczy niemożność jej rozpoznania pod względem merytorycznym i w sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia, sąd I instancji jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 ppsa, a to z kolei uzasadnia oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. np. postanowienie NSA z dnia 28.03.2012 r., II GZ 101/12, LEX nr 1145541).