Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego orzekł o wykreśleniu skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia.
Przesyłkę zawierającą powyższą decyzję wysłano do skarżącej za pośrednictwem operatora pocztowego na adres wskazany w Rejestrze podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia i w Krajowym Rejestrze Sądowym, a następnie po dwukrotnym awizowaniu – w dniach [...] stycznia 2024 r. i [...] stycznia 2024 r. – z uwagi na nie podjęcie przesyłki w terminie zwrócono ją do nadawcy.
W piśmie z dnia 19 lutego 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z osnową odwołania. Sformułowany wniosek uzasadniła tym, że nie wniosła wcześniej odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2023 r., gdyż nie otrzymała awiza dotyczącego decyzji z dnia [...] grudnia 2023 r., a ponadto zaznaczyła, że decyzja była doręczana w okresie świątecznym, co z uwagi na wzmożone zaangażowanie operatora pocztowego, mogło spowodować dodatkowe utrudnienia w doręczeniu. Wyjaśniła również, że o wydaniu decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 12 lutego 2024 r., kiedy spółce doręczono zawiadomienie o usunięciu jej z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia.
Powyższe pismo skarżąca wniosła poprzez operatora pocztowego w dniu 19 lutego 2024 r. (zob. data stempla pocztowego na kopercie, w której wpłynął wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem - k. 84 akt administracyjnych organu I instancji wspólnych dla przedmiotowej sprawy i sprawy o sygn. akt II SA 487/24 dotyczącej skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2023 r.).
Postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO") odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej "kpa") i wskazał, że zgodnie z powołanym przepisem warunkiem koniecznym dla przywrócenia terminu dla dopełnienia czynności procesowej są: brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu i uprawdopodobnienie tej okoliczności oraz złożenie prośby o przywrócenie terminu z jednoczesnym dopełnieniem tej czynności w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Następnie wskazał, że w sprawie korespondencja (zawierająca decyzję z dnia [...] grudnia 2023 r.) doręczona została w trybie art. 44 kpa, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy koperta z dołączonym zwrotnym potwierdzeniem odbioru, pozwalająca na stwierdzenie że w sprawie zaszły wszystkie wymogi pozwalające na przyjęcie, że doszło do fikcji doręczenia. SKO podkreśliło przy tym, że ponowne późniejsze doręczenie tej samej decyzji nie czyni nieskutecznym wcześniejszego doręczenia w trybie art. 44 § 4 kpa. W ocenie organu odwoławczego skarżąca nie podważyła skuteczności doręczenia w ww. trybie, a podniesione przez nią argumenty z uwagi na ich ogólnikowy charakter nie zasługują na uwzględnienie.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła przy tym naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmówienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśniła jednocześnie, że o wydaniu decyzji z [...] grudnia 2023 r. dowiedziała się dopiero w dniu [...] lutego 2024 r., kiedy spółce doręczone zostało zawiadomienie o usunięciu jej z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia. Podkreśliła, że nie otrzymała dokumentu awizo, dotyczącego ww. decyzji oraz że decyzja była doręczona w okresie świątecznym, co z uwagi na zaangażowanie w tym czasie operatora publicznego w doręczaniu korespondencji mogło spowodować dodatkowe utrudnienia w doręczeniu decyzji spółce. Wobec tego, zdaniem skarżącej prawidłowe doręczenie decyzji z [...] grudnia 2023 r. nastąpiło w dniu [...] lutego 2024 r., kiedy to jej odpis został odebrany przez stronę w urzędzie wojewódzkim, zaś w dniu [...] lutego 2024 r., a więc z zachowaniem 7-dniowego terminu, nadano pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu i odwołaniem od decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie SKO w zaskarżonym postanowieniu odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2023 r. w sprawie wykreśleniu skarżącej z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia
Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Powołane przepisy kreują zatem cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu:
- uchybienie terminowi,
- wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia),
- uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy,
- dopełnienie czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Brak spełnienia którejkolwiek z nich wobec zastosowanej konstrukcji koniunkcji warunków skutkuje niemożnością zastosowania przez organ omawianej instytucji.
Dokonując analizy przesłanek przywrócenia terminu Sąd stwierdził, że skarżąca spełniła jedynie trzy z wymienionych powyżej przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu, tj.: uchybiła terminowi na wniesienie odwołania, złożyła wniosek o jego przywrócenie w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia (tj. w sprawie od dnia ustania przyczyny związanej z brakiem wiedzy o wydaniu decyzji od której służyło odwołanie) oraz dopełniła czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
I tak w pierwszej kolejności podkreślić należy, że znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty potwierdzające sposób doręczania przesyłki zawierającej skierowaną do skarżącej decyzję z dnia [...] grudnia 2023 r. (k. 84-85 akt administracyjnych) dowodzą - zdaniem Sądu - poprawności doręczenia zastępczego przedmiotowej przesyłki z punktu widzenia spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w art. 44 kpa. Z pierwszej strony koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bowiem, że przesyłka została prawidłowo zaadresowana i wysłana na adres siedziby skarżącej (będącej osobą prawną) wskazany w Rejestrze podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia i Krajowym Rejestrze Sądowym. Z adnotacji umieszczonych na kopercie oraz z formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w dniach [...] stycznia 2024 r. i [...] stycznia 2024 r. przesyłka była awizowana. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazano zaś placówkę pocztową, w której pozostawiono przesyłkę, zaznaczono że zawiadomienia o przesyłce umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata oraz że przesyłki nie doręczono, gdyż adresat nie podjął jej w terminie. Na kopercie określono także, że przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu [...] stycznia 2024 r. z uwagi na niepodjęcie jej w terminie. Wszystkie adnotacje na kopercie, jak i informacje wskazane w formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru opatrzone są podpisami oraz stosownymi pieczątkami. Wobec tego znajdujący się w aktach administracyjnych pocztowy dowód doręczenia decyzji skarżącej w ocenie Sądu korzysta z domniemania prawdziwości, którego skarżąca nie obaliła.
Tym samym datą skutecznego doręczenia skarżącej przedmiotowej decyzji w trybie art. 44 kpa jest dzień 19 stycznia 2024 r. Termin na wniesienie odwołania upływał zatem dnia 2 lutego 2024 r. Z powyższego wynika więc, że wniosek o przywrócenie terminu wniesiono do organu po upływie terminu na wniesienie odwołania – tj. 19 lutego 2024 r. (przesłanka uchybienie terminu), a ponadto wniosek ten w swojej treści zawierał osnowę odwołania (przesłanka dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin). Biorąc pod uwagę, że skarżąca wskazała, iż o decyzji z dnia [...] grudnia 2023 r. dowiedziała się w dniu 12 lutego 2024 r., kiedy to spółce doręczono zawiadomienie o usunięciu jej z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia, wiosek o przywrócenie nadany przez operatora pocztowego w dniu 19 lutego 2024 r. Sad uznał za wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (przesłanka wniesienia wniosku z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia).
Jeśli jednak chodzi o przesłankę uprawdopodobnienia braku winy, Sąd uznał, że nie ziściła się one w okolicznościach niniejszej sprawy. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że stwierdzenie braku winy na gruncie art. 58 § 1 kpa uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Dla uprawdopodobnienia braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa, wymagane jest, aby zaistniała przeszkoda nie była możliwa do przezwyciężenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. III OSK 2162/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 24 maja 2023 r., sygn. II SA/Go 168/23 – dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
W realiach sprawy, skarżąca twierdzi, że dowiedziała się o wydaniu przedmiotowej decyzji dopiero w dniu 12 lutego 2024 r., kiedy spółce zostało doręczone zawiadomienie o usunięciu jej z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia. Wyjaśniła, że wcześniej nie miała wiedzy o wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2023 r., ponieważ nie otrzymała awiza dotyczącego tej decyzji. Zaznaczyła ponadto, że doręczenie było realizowane w okresie świątecznym, co mogło spowodować utrudnienia z uwagi na duże obciążenie operatora pocztowego w tym okresie.
Oceniając powyższe Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła swojego braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że okoliczność braku awiza, podnoszona przez skarżącą nie została w żaden sposób dowiedziona, ani uprawdopodobniona. Wywód skarżącej nie został bowiem poparty żadnymi dokumentami, np. reklamacją skierowaną do operatora pocztowego. Sąd w składzie obecnie orzekającym podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 września 2012 r. sygn. I FZ 292/12, że za okoliczność braku winy w uchybieniu terminu nie może być uznany powołany przez stronę fakt, że nie odebrała ona dwukrotnie awizowanej przesyłki, ponieważ w skrzynce oddawczej awizo nie było. Stwierdzenie, że awizo nie było w skrzynce może być uznane jedynie za przypuszczenie. Natomiast, aby przyznać mu charakter faktu, adresat przesyłki musi uprawdopodobnić, że tak było rzeczywiście. Samo twierdzenie o braku awizo nie stanowi dostatecznej podstawy do zakwestionowania informacji wskazanych w treści dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru (tak również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2019 r., sygn. VII SA/Wa 492/19, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 lipca 2023 r., sygn. III SA/Kr 847/23 – dostępne jw.). Przywrócenie terminu tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby bowiem do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki przez podwójne awizowanie zwykłym oświadczeniem, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej.
Odnośnie zaś argumentacji skarżącej, że doręczenie mogło być utrudnione z uwagi na okres świąteczny, podzielić należy stanowisko organu, że twierdzenie to jest zbyt ogólnikowe i abstrakcyjne, w związku z czym nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z powyższym Sąd nie uwzględnił zarzucanego organowi w niniejszej sprawie naruszenia art. 58 § 1 kpa, uznając zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu i w związku z tym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) o oddaleniu skargi.