Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], na podstawie art. 2 pkt 5, art. 50 ust. 1 i ust. 4, art. 52 ust. 2 pkt 1, art. 53 ust. 1, ust. 3, art. 54 ust. 1, art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293; dalej powoływana jako "upzp"), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej powoływana jako "kpa") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] października 2019 r., nr [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją organ I instancji, działając na wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej określana jako Inwestor), ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...], obręb P., gm. G. W odwołaniu od decyzji P. P. (dalej określany jako Skarżący) podniósł, że szczegółowe ustalenia zawierają elementy techniczne i urbanistyczne jak dla wieży widokowej, natomiast głównym aspektem jest emisja promieniowania elektromagnetycznego i jego negatywny wpływ na zdrowie ludzi, zwierząt i roślin, a także jakie skutki wywrze w kwestii rozwoju wsi, m.in. rozwój gospodarstwa ekologicznego, a także obniżenia wartości nieruchomości. Promieniowanie elektromagnetyczne nie zamknie się w granicach działki nr [...], a więc oddziaływanie tych fal dotyczy wszystkich mieszkańców w promieniu wielu kilometrów, a w odległości ok. 700 m znajduje się szkoła podstawowa.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazało, że sprawa lokalizacji inwestycji celu publicznego dla opisanej na wstępie inwestycji była już przedmiotem przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który rozpoznał skargę inwestora na decyzję SKO i wyrokiem z 8.05.2018 r. uchylił decyzję [...].08.2017 r., znak: [...] oraz poprzedzającą Wójta Gminy G. z [...].05.2017 r., nr [...], o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla opisanej inwestycji. Organy administracji publicznej rozstrzygające sprawę, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej powoływana jako "ppsa") związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. W przywołanym wyroku WSA w Bydgoszczy wskazał m.in. "W przypadku zatem gdy inwestor wnioskuje o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego - stacji bazowej telefonii komórkowej, to nie jest wystarczające wskazanie, że projekt przewiduje budowę tej stacji składającej się z: wieży wolnostojącej, instalacji składającej się z anten nadawczo-odbiorczych i radiolinii, urządzeń sterujących posadowionych u podstaw wieży z wewnętrzną linią zasilającą - o całkowitej wysokości konstrukcji do 56 m n.p.t. (wraz z fundamentem i odgromnikiem).
Dodatkowo do wniosku dołączono konfigurację jedynie 12 anten sektorowych, bez wskazania ilości i konfiguracji radiolinii." WSA zarzucił, że "Powyższa treść wniosku nie odpowiada zatem w pełni wymogowi określenia charakterystycznych parametrów całego przedsięwzięcia, co nie jest istotne jedynie z punktu widzenia przepisów ustawy środowiskowej, lecz winno odzwierciedlać całość konkretnego urządzenia składającego się łączności publicznej. Tymczasem organ pierwszej instancji pominął te istotne kwestie skupiając się wyłącznie na wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Wynika to z analizy oraz treści dwóch projektów decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, w których organ także nie indywidualizuje konkretnie tej inwestycji poprzez podanie jej charakterystycznych parametrów i elementów (w tym ilości mocy, azymutów, tiltów wszystkich anten nadawczo-odbiorczych oraz radiolinii) ograniczając się za inwestorem do ogólnego wskazania rodzaju inwestycji - "budowa stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...]".
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien zatem wezwać inwestora do uzupełnienia braków wniosku, a następnie poddać ocenie całokształt okoliczności danej sprawy - czyli ocenić przesłanki i wymogi ustalenia lokalizacji konkretnej inwestycji celu publicznego o konkretnych parametrach, składowych elementach i zakresie oddziaływania na środowisko. Organ uwzględni, że wniosek jak i decyzja dotyczyć ma nie wyłącznie wieży antenowej - jako urządzenia telekomunikacyjnego, lecz stacji bazowej telefonii komórkowej. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.) publicznie dostępna usługa telekomunikacyjna to usługa telekomunikacyjna dostępna dla ogółu użytkowników. Cel publiczny w tym zakresie związany jest z kwestią dostępności usług telekomunikacyjnych dla ogółu użytkowników - nie zaś stricte z pojęciem infrastruktury telekomunikacyjnej, do której niewątpliwie zalicza się sam maszt lub wieża antenowa (patrz: art. 2 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego).".
Organ odwoławczy wskazał, że planowana inwestycja obejmująca budowę masztu telekomunikacyjnego oraz umieszczenie na nim anten sektorowych i anten radiolinii stanowi inwestycję z zakresu łączności publicznej i niewątpliwie może być uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 upzp. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji uzyskał od inwestora dane dotyczące planowanej konfiguracji anten sektorowych oraz anten radiolinii. Moc EIRP anten sektorowych, przewidzianych do umieszczenia na planowanym maszcie telekomunikacyjnym, zawiera się w przedziale 1000 - 2000 W. Z akt sprawy, mapy przedstawiającej rozpatrywany zasięg w osi głównej wiązki promieniowania, wynika, że w odległości 70 m od źródła emisji promieniowania nie będą się znajdowały miejsca dostępne dla ludności. Przez określenie "miejsc dostępnych dla ludności", o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie z 9.11.2010 r.), w kontekście oddziaływania na nie pól elektromagnetycznych należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym.
Przez zwrot "miejsca dostępne dla ludności" należy rozumieć miejsca, gdzie choćby potencjalnie może powstać zabudowa zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym zgodnie z ustaleniami prawa miejscowego. W sytuacji gdy w sąsiedztwie planowanej inwestycji występują wyłącznie rozproszona zabudowa zagrodowa i zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, nie ma prawnej możliwości wybudowania budynków o wysokości 50 m, tj. wysokości posadowienia anten, przeznaczonych na pobyt ludzi, które znajdowałyby się w zasięgu oddziaływania planowanej stacji bazowej.
Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, w odróżnieniu od decyzji o warunkach zabudowy, korzysta z preferencji proceduralnych. Wyznacznikiem rozstrzygnięcia merytorycznego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest tylko zgodność projektowanej inwestycji z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku lokalizacji inwestycji celu publicznego nie znajduje zatem zastosowania tzw. zasada dobrego sąsiedztwa wynikająca z art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp. W odniesieniu do inwestycji celu publicznego ustawodawca nie wprowadził wymogu ochrony ładu przestrzennego w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ w obszarze oddziaływania anten nie znajdują się żadne obiekty, w których znajdują się miejsca dostępne dla ludności.
Skargę na powyższą decyzję złożył P. P., podtrzymując w całości zarzuty podniesione w odwołaniu.
Sąd zważył, co następuje
Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych powodów, niż w niej wskazane.
Wskazać należy, że stosownie do art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Zgodnie z art. 133 § 1 cyt. ustawy, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Pod pojęciem "akt sprawy" należy rozumieć materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, tj. w postępowaniu zakończonym zaskarżonym aktem lub czynnością (zob.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Warszawa 2005, s. 425). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie.
Akta przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, że sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z 21.02.2008 r., VII SA/Wa 2170/07, LEX nr 355205; wyrok WSA we Wrocławiu z 29.11.2018 r., III SA/Wr 306/18, LEX nr 2593310; wyrok WSA w Rzeszowie z 3.07.2018 r., I SA/Rz 400/18, LEX nr 2517902).
Wskazać także należy, że akta sprawy, o których mowa w art. 133 § 1 i art. 54 § 2 ppsa, oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Należy zatem przyjąć, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał, prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu. Przepisy nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami (por. wyrok NSA z 1.02.2008 r., I OSK 1548/06, LEX nr 453486, wyrok WSA w Poznaniu z 3.04.2019 r., IV SA/Po 979/18, LEX nr 2656135).
Tymczasem akta administracyjne zawierają jedynie dokumenty począwszy od kwietnia 2019 r., podczas gdy sprawa toczy się już od marca 2017 r. W szczególności brak jest "Kwalifikacji przedsięwzięcia", na istnieniu której wskazuje chociażby pismo Inwestora z [...].07.2019 r. Jak wynika z powyższego, dokumentacja przesłana do Sądu nie pozwala na dokonanie kontroli wydanych w sprawie decyzji.
Wskazać trzeba, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi etap wstępny procesu inwestycyjnego, a jej wydanie wymaga wyjaśnienia, czy na danym terenie jest dopuszczalna zabudowa określonego rodzaju, czy zamierzenie jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, w tym przepisami szczególnymi oraz na jakich warunkach może być realizowane. Jak wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z 8.05.2018 r. w sprawie II SA/Bd 1243/17, uchylającym wydaną w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji, dowolnie i bez uzasadnienia własnych ustaleń organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestycja zgodna jest z przepisami ochrony środowiska, podczas gdy nie rozważył, czy nie stanowi ona przedsięwzięcia mogącego zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu stosownych przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 2 pkt 7 i § 3 pkt 8 rozporządzenia z 9.10.2010 r. Wyrok ten, stosownie do art. 153 ppsa, wiąże zarówno organy, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego obowiązkiem organów było dokonanie jednoznacznej oceny, czy planowaną inwestycję należy zakwalifikować jako przedsięwzięcie, które wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stosownie do art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z przepisami rozporządzenia z 9.11.2010 r. W tym zakresie podstawowe znaczenie odgrywa ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie należy do kategorii mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 7 cyt. rozporządzenia) czy też mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia).
Należy podkreślić, że uzupełnieniem § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia stanowi przepis § 3 ust. 2 pkt 3, w myśl którego do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust.
- 1. Powołany przepis § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia należy rozumieć w ten sposób, że w ramach tego samego zakładu lub obiektu nakazuje sumowanie przedsięwzięć.
Wyjaśnienia wymaga, że w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowych kwalifikacji przedsięwzięcia dokonuje się w oparciu o dwa kryteria określone w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 9.11.2010 r., tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny i odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Należy przy tym wskazać, że dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych urządzeń, jak i całego przedsięwzięcia. Wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia z 9.11.2010 r. prowadzi bowiem do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne jej elementy) wpłynie na środowisko (por. wyroki NSA z 19.01.2016 r., II OSK 1162/14, Lex nr 2033968 i z 29.09.2015 r., II OSK 139/14, Lex nr 1987019 oraz z 9.06.2017 r., II OSK 1839/16, Lex nr 2314062).
Tymczasem z akt sprawy (w tym w szczególności z uzasadnienia decyzji organów obu instancji) nie wynika, czy dokonano zsumowania parametrów anten pod kątem możliwości kumulacji wartości mocy poszczególnych anten działających łącznie. Wobec powyższego niewątpliwie brak jest rozważań w zakresie możliwej kumulacji mocy anten oraz dokonania samodzielnych i przekonujących ustaleń pod kątem wymogu przeprowadzenia dla planowanej inwestycji oceny oddziaływania na środowisko przy uwzględnieniu treści przepisu § 3 ust. 2 pkt 3, który należy rozumieć jako nakaz sumowania mocy anten w ramach tego samego obiektu. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie podano, że w przypadku inwestycji, która dotyczy różnych grup anten o różnej mocy, powinna być uwzględniona kumulacja pól elektromagnetycznych tak, aby można w ogóle dokonać jakiejkolwiek kwalifikacji przedmiotowej inwestycji w odniesieniu do § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (por. wyrok NSA z 9.12.2016 r., II OSK 708/15, Lex nr 2191015).
Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo lakoniczne i w zakresie istotnym dla rozpoznania tej konkretne sprawy ogranicza się do wskazania, że organ I instancji pozyskał od Inwestora informacje dotyczące planowanej konfiguracji anten sektorowych oraz anten radiolinii. Organ wskazał, że moc EIRP anten sektorowych zawiera się w przedziale 1000-2000 W, a z akt sprawy i mapy wynika, że w odległości 70 m od źródła emisji promieniowania nie będą się znajdował miejsca dostępne dla ludności, o których mowa w rozporządzeniu z 9.11.2010 r. Na marginesie wskazać trzeba, że w sprawie nadal ma zastosowanie cyt. rozporządzenie z 2010 r., co wynika z przepisu intertemporalnego § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Zgodnie z tym przepisem, do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (tj. 11 października 2019 r. - przyp. sądu) wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy środowiskowej, stosuje się przepisy dotychczasowe. W sprawie niniejszej postępowanie z wniosku o wydanie decyzji środowiskowej wszczęto w marcu 2017 r., zaś na dzień 11 października 2019 r. nie było ono zakończone.
Wracając do kwestii związanej z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, należy podkreślić to, że uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiące dyspozytywną jego część. Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej, co wypływa również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji), art. 7 kpa (zasada wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 11 kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy). Na podstawie art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś na podstawie art. 80 kpa - ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zawarte w art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1 kpa zasady wyznaczają również granice postępowania przed organem drugiej instancji, którego istotą - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) - jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie.
Kontrola instancyjna dokonywana przez ten organ obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Przy czym organ drugiej instancji nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 kpa, organ drugiej instancji rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma on obowiązek rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy. Argumenty te nabierają jeszcze większego znaczenia, biorąc pod uwagę fakt, że uzasadnienie organu I instancji nie zawiera praktycznie żadnej analizy mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów oraz ich przełożenia na stan faktyczny w niniejszej sprawie. Brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego stanowi zatem naruszenie art. 107 § 3, ale i art. 15 i art. 138 kpa.
Do takich naruszeń doszło w niniejszej sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że brak prawidłowych uzasadnień decyzji organów obu instancji de facto uniemożliwia ich skontrolowanie przez Skarżącego, a w dalszej kolejności również przez Sąd, tym bardziej, że, jak wskazano wcześniej, akta sprawy są niekompletne.
Jeżeli chodzi o uzasadnienie decyzji organu I instancji, to poza przytoczeniem dotychczasowego przebiegu postępowania de facto nie zawiera ono żadnych rozważań dotyczących zastosowanych przepisów.
Mając na uwadze stwierdzić trzeba, że doszło do naruszenia w toku postępowania ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 54 § 2 ppsa.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w tym zwłaszcza zabrać kompletne akta sprawy i po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego wyda decyzję i w sposób określony w art. 107 § 3 kpa uzasadni swoje rozstrzygnięcie, wyjaśniając powód zastosowanie konkretnych przepisów.
Natomiast przedwczesne było rozpoznawanie przez Sąd zarzutów skargi, ponieważ dopiero po ustaleniu, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia wyżej omówionych przepisów proceduralnych, możliwa będzie merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, należało uchylić zaskarżoną decyzję.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.