Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 503/20

Uzasadnienie

Wnioskiem z [...] lipca 2018 r. T. R. (skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy R. o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia polegającego na budowie ziemnego stawu rybnego pełniącego rolę urządzenia melioracji wodnej, na terenie działki nr ewid.[...] w miejscowości G.. Wskazał, że wniosek obejmuje legalizację urządzenia wodno-ziemnego o pow. 7720,0 m˛ i maksymalnej głębokości do 2,8 m, służącego rekreacyjnej hodowli ryb.

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. (znak [...]), Wójt Gminy R. ustalił warunki dla legalizacji inwestycji pn. "Budowa urządzenia wodnego – ziemnego stawu rybnego pełniącego rolę urządzenia melioracji wodnej" w miejscowości G., gmina R., na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał m.in., że staw zlokalizowany na działce nie wpisuje się w katalog przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.

71) – nie jest stawem o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha na terenach gruntów innych niż orne znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, ani stawem o głębokości nie mniejszej niż 3 m. W ocenie organu inwestycja spełnia wszystkie warunki wynikające z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm., dalej "u.p.z.p.").

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zakwestionował przyjętą przez organ funkcję stawu jako zbiornika wykorzystywanego do celów związanych z gospodarką rybną, a nie - jak określił - urządzenia melioracji wodnej. W jego ocenie użyte przez organ w punkcie 7 decyzji wyrażenie "masy ziemne z wyrobiska" winny zostać zastąpione wyrażeniem "masy ziemne z wykopu", a warunek w punkcie 8 decyzji dotyczący odległości stawu od granicy działki (6m), winien zostać wykreślony.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wniosek, na podstawie którego rozpoznano sprawę, nie spełniał warunków określonych w art. 52 ust. 2 pkt 1 (prawidłowość załączników mapowych), art. 60 ust. 4 (kwalifikacje autora projektu decyzji o warunkach) u.p.z.p. Organ powziął też wątpliwość co do prawidłowości wyznaczenia kręgu stron postępowania, wytknął brak wyznaczenia obszaru analizowanego dla inwestycji, niezbadanie funkcji terenu inwestycyjnego w kontekście art. 61 ust. 4 u.p.z.p.

W ocenie SKO nie znalazło też uzasadnienia prawnego powołanie się przez organ I instancji, w kontekście ustalenia minimalnej odległości stawu od granic działek sąsiednich, na Polską Normę dot. wyrobisk odkrywkowych lub kopalni. Organ podkreślił, że istniejący staw zlokalizowany jest w odległości 1m od sąsiedniej nieruchomości, i taki stan faktyczny powinien zostać poddane analizie w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy R., decyzją z [...] grudnia 2019 r. (znak [...]), ustalił T. R. warunki zabudowy dla legalizacji istniejącego ziemnego stawu rybnego pełniącego funkcję urządzenia melioracji wodnych na działce nr [...], obręb G. gmina R., na wskazanych zasadach.

W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor uzupełnił wniosek o wymagane dokumenty i informacje, zgodnie z wezwaniem organu o przedłożenie właściwej kopii mapy zasadniczej, określenie granic terenu objętego wnioskiem oraz granic obszaru oddziaływania inwestycji i precyzyjnego określenia nomenklatury użytej we wniosku i załącznikach związanej z planowaną inwestycją. Organ stwierdził, że inwestycja (ziemny staw rybny pełniący funkcję urządzenia melioracji wodnych, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 9 oraz art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane) nie wymaga przeprowadzenia analizy funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu, co wynika z "analizy wniosku, wywiadu terenowego oraz obowiązujących przepisów prawa".

W odwołaniu od tej decyzji R. i A. S. (właściciele sąsiedniej działki nr [...]), zarzucili negatywny wpływ samowolnie wykonanego stawu na ich nieruchomość, zniszczenie urządzeń melioracyjnych oraz rozpoznanie wniosku zawierającego nieaktualną mapę zasadniczą.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że istniejący ziemny staw rybny jest obiektem budowlanym, na którego realizację wymaga się pozwolenia wodnoprawnego oraz zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 – dalej "p.b."). Organ ustalił, że do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy zobowiązał skarżącego Dyrektor PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w T., warunkując w ten sposób wydanie decyzji o Kolegium zważyło, że przedłożony wniosek, po jego uzupełnieniach, spełnił wymogi z art. 52 u.p.z.p., prawidłowo ustalono strony postępowania, a projekt decyzji sporządzony został przez uprawnioną osobę i uzyskał wymagane uzgodnienia. Potwierdziło brak konieczności spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. z uwagi na zaistnienie okoliczności, o której mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., oraz spełnienie pozostałych warunków z art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p.

Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy nie przesądza o realizacji konkretnej, określonej w projekcie budowlanym, inwestycji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że ustalenie szczegółowej lokalizacji inwestycji, w tym jej odległości od granic sąsiednich nieruchomości, nie następuje w ramach postępowania z wniosku o wydanie warunków zabudowy, a kwestia konkretnych parametrów i lokalizacji inwestycji, jak i potencjalnych zagrożeń związanych z jej realizacją, określona zostanie w pozwoleniu wodnoprawnym. Na tym etapie organ nie powinien rozstrzygać o usytuowaniu obiektu względem granic działki i istniejących obiektów, wobec czego zbędnym było dokonywanie ustaleń w tym zakresie.

W ocenie organu załącznik graficzny do wniosku, uzupełniony na wezwanie, zawierał naniesione obszary inwestycji oraz jej oddziaływania, a okoliczność braku uwidocznionego na nim stanu faktycznego na nieruchomości wynika z tego, że budowa stawu stanowi przedmiot legalizacji samowoli budowlanej. Zarzut braku oznaczenia w decyzji obszaru oddziaływania na grunty sąsiednie organ uznał za nieuzasadniony w kontekście art. 64 ust. 1 w zw. z art. 54 u.p.z.p. Podniesione w odwołaniu okoliczności zasypania rowów melioracyjnych w zw. z wykopaniem stawu organ uznał za nieistotne dla sprawy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

T. R. w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł o jej uchylenie. Skarżący zarzucił organowi II instancji zaakceptowanie nieprawidłowej kwalifikacji (nazewnictwa) stanowiącego przedmiot legalizacji obiektu jako "istniejącego ziemnego stawu rybnego pełniącego funkcję urządzenia melioracji wodnej", podczas gdy jego zdaniem prawidłowe nazewnictwo, zgodnie z uzupełnionym wnioskiem to "wykonanie ziemnego stawu rybnego-urządzenia melioracji wodnej" (art. 197 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 195 ustawy Prawo wodne).

Skarżący zakwestionował stwierdzenie przez Kolegium, że przedmiotowy staw stanowi część istniejącej zabudowy zagrodowej - siedliska. Podniósł, że zgodnie z przepisami u.p.z.p. wymóg uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dotyczy obiektów budowlanych i robót budowlanych, tymczasem w świetle przepisów p.b. wykonany bez użycia wyrobów budowlanych ziemny staw rybny – urządzenie melioracji wodnej, nie stanowi obiektu budowlanego, jego wykonanie nie stanowi robót budowlanych, a więc brak jest podstaw do jego legalizacji na zasadach określonych w p.b. Zdaniem skarżącego legalizacja ziemnego stawu rybnego winna być prowadzona w oparciu o przepisy ustawy z dnia z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, nie jest zaś do tego wymagane, co wynika z art. 407 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 190 ust. 1 tej ustawy, uzyskanie warunków zabudowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że przedmiotowy staw jest urządzeniem wodnym zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. c Prawa wodnego. Powołując art. 190 ust. 2 tej ustawy stwierdził, że legalizacja samowolnie wykonanego urządzenia wodnego uzależniona jest od zgodności jego lokalizacji m.in. z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Potwierdził, że istniejąca samowola wymaga legalizacji w oparciu o przepisy Prawa wodnego, a nie Prawa budowlanego, i wbrew twierdzeniom skargi decyzja o warunkach zabudowy nie została wydana w związku z postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym na podstawie Prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a."), wojewódzki sąd administracyjny rozpoznał skargę w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W niniejszej sprawie zarzuty skargi okazały się niezasadne, jednakże dokonana przez Sąd z urzędu kontrola legalności wykazała, że decyzje organów administracji obydwu instancji zostały podjęte przedwcześnie z istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Uzasadniało to uchylenie decyzji, zgodnie z żądaniem skargi.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Zasadą jest, że decyzję o warunkach zabudowy – w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – wydaje się dla obiektu mającego powstać lub dla obiektu już istniejącego, którego sposób użytkowania ma ulec zmianie. Decyzja o warunkach zabudowy generalnie wydawana jest dla przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, odnosi się wyłącznie do planowanego przedsięwzięcia budowlanego, a nie do inwestycji rozpoczętej lub zrealizowanej częściowo lub w całości.

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy w stosunku do przedsięwzięć już zrealizowanych jest możliwe tylko wyjątkowo – w sytuacji nałożenia przez organ nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia tej decyzji w ramach postępowania zmierzającego do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Przyjmuje się, że nie jest dopuszczalne, aby inwestor inicjował postępowanie co do ustalenia warunków zabudowy niezależnie od działań podejmowanych przez organ nadzoru budowlanego (por. wyroki NSA z 11 lipca 2018 r. sygn. II OSK 2012/16, z 4 lipca 2017r. sygn. II OSK 2162/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy dla zrealizowanej już inwestycji, winien w sposób precyzyjny ustalić przede wszystkim, jaki charakter ma samowolnie pobudowany obiekt, oraz jakie są jego parametry fizyczne i jak jest on zlokalizowany. Organ wydaje decyzję o warunkach zabudowy na podstawie zastanego stanu faktycznego, służącego następnie do przeprowadzenia analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy. W odróżnieniu od sytuacji, gdy warunki zabudowy wydawane są dla obiektu zamierzonego, i kiedy to – jak słusznie podnosił organ odwoławczy – stanowi ona jedynie wstępne rozstrzygnięcie co do możliwości realizacji danej inwestycji, ustalenie, że postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy dotyczy przedsięwzięcia już istniejącego (legalizowanego) obliguje organ do rozstrzygnięcia w przedmiocie warunków z uwzględnieniem cech tej istniejącej, posiadającej konkretne parametry inwestycji.

Parametry danej inwestycji, w zależności od jej charakteru, winny być zatem jednoznacznie skonkretyzowane (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 października 2018 r., sygn. akt 394/18), także z uwzględnieniem jej realnej lokalizacji. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy wiąże się z dokonaniem analizy dwóch elementów - po pierwsze jest to analiza zasad zagospodarowania terenu wynikająca z przepisów odrębnych, a więc zbadanie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z prawem materialnym administracyjnym oraz z unormowaniami dotyczącymi charakteru samej inwestycji, a po drugie - jest to analiza stanu faktycznego i prawnego dotycząca nieruchomości, na której planuje się realizację inwestycji. W sytuacji, w której inwestycja nie jest już planowana, ale została zrealizowana, powyższe odnieść należy do istniejącego na terenie inwestycji stanu prawnego i faktycznego.

Wobec powyższego to nie zastosowane przez inwestora nazewnictwo i podane parametry realizowanej lub zrealizowanej już inwestycji decyduje o jej charakterze i cechach, lecz ustalenie stanu faktycznego dokonane przez organ na podstawie kompletnego materiału dowodowego, adekwatnego do charakteru obiektu i okoliczności sprawy.

Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że gdy obiekt już istnieje, możliwość ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy musi pozostać w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym, w ramach którego wydawane jest postanowienie w tym przedmiocie. Sąd zważył jednak, że do tego wymogu organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę właściwie się nie dostosowały.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący [...] lipca 2018 r. złożył do Wójta Gminy R. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr [...] w miejscowości G. określonej jako "budowa urządzenia wodnego – ziemnego stawu rybnego pełniącego rolę urządzenia melioracji wodnej" wskazując że celem zamierzenia jest budowa urządzenia wodnego obejmuje legalizację urządzenia wodnego - ziemnego stawu rybnego o powierzchni 7720 m2, wskazanych współrzędnych lokalizacyjnych i parametrów, w tym średniej głębokości wody 2,0m i maksymalnej głębokości wody do 2,8 m. Do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów urzędowych potwierdzających prowadzenie jakiegokolwiek postępowania legalizacyjnego wobec przedmiotowego stawu, w szczególności zobowiązującego do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dla konkretnego tak opisanego jak we wniosku urządzenia wodnego.

W toku postępowania wnioskodawca doprecyzowywał na żądanie organu wniosek (np. pismem z [...] września 2019 r.) poprzez zmianę określenia staw, zbiornik, lub ziemny staw rybny na: "ziemny staw rybny -urządzenie melioracji wodnej". Zwrócić należy uwagę, na zapis wniosku o ustalenie warunków zabudowy w punkcie g) dane charakteryzujące wpływ inwestycji na środowisko lub jego wykorzystanie, gdzie skarżący podał m.in., że: eksploatacja planowanego przedsięwzięcia nie wiąże się z emisją do środowiska substancji lub energii, nie ma potrzeby instalowania jakichkolwiek urządzeń służących ochronie środowiska, wykonanie ziemnego stawu rybnego na ww. działce nie będzie wraz z jego eksploatacją nie będzie powodowało dopływu zanieczyszczeń do wód powierzchniowych, nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska, przedsięwzięcie nie przyczyni się do zmiany występującego stanu ekologicznego JCWP, nie będzie miało negatywnego wpływu na cele środowiskowe, nie wpłynie na pogorszenie potencjału wód powierzchniowych, ze względu na niewielki zasięg oddziaływania wykonanego ziemnego stawu rybnego, przy dbałości o środowisko naturalne, eksploatacja nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska (...).

W licznych pismach procesowych inwestor kwestionował możliwość stosowania do przedmiotowego istniejącego na działce nr [...] stawu przepisów ustawy Prawo budowlane, twierdząc, że nie jest to obiekt budowlany, jak również potrzeby ustalenia warunków zabudowy, na podstawie przepisu art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stanowisko skarżącego w obu powyższych kwestiach jest w tej sprawie błędne, co zostanie wyjaśnione w dalszej części rozważań.

Organ pierwszej instancji, z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w istocie niemal zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia stanu faktycznego sprawy, wydając decyzję przedwcześnie, opartą na dowolnej ocenie niekompletnego i nierzetelnie zgromadzonego materiału dowodowego, a w zasadzie wyłącznie na twierdzeniach wnioskodawcy. Istotne naruszenie przepisów procedury administracyjnej (art. 6, art. 7, art. 7b, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) w powiązaniu z mającymi w sprawie zastosowanie przepisami prawa materialnego nie mogło w konsekwencji doprowadzić do wydania decyzji zgodnej z prawem.

I tak, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] grudnia 2019 r. ([...]), Wójt Gminy R. ustalił skarżącemu warunki zabudowy dla legalizacji istniejącego ziemnego stawu rybnego pełniącego funkcję urządzenia melioracji wodnych na działce nr [...], obręb G. gmina R., na wskazanych zasadach.

1. 1. rodzaj inwestycji: ziemny staw rybny pełniący funkcję urządzenia melioracji wodnych,
2. 2. warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego:
3. 1) stwierdza się wykonanie ziemnego stawu rybnego pełniącego funkcję urządzenia melioracji wodnych o powierzchni do 0,8 ha i głębokości do 2,8m;
4. 2) inwestycja ma służyć regulacji stosunków wodnych i polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby oraz ułatwieniu jej uprawy na terenie części działki nr [...] sąsiadującej ze zrealizowanym ziemnym stawem ziemnym o powierzchni nie przekraczającej 2 ha;
5. 3) inwestycja nie wymaga określania powierzchni zabudowy, wysokości i szerokości elewacji frontowej, geometrii dachu oraz linii zabudowy;
6. 4) linia rozgraniczająca teren inwestycji - zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji;
7. 5) wymóg spełnienia ustaleń zawartych w przepisach szczególnych, a zwłaszcza w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.) i ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268).
8. 3. ustalenia dotyczące ochrony środowiska i zdrowia ludzi, przyrody, krajobrazu:
9. 1) planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
10. 2) teren inwestycji nie leży w obszarze objętym ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody;
11. 3) inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.);
12. 4) szczegółowa analiza lokalizacji przedsięwzięcia na działce nr [...] nastąpi na podstawie przepisów odrębnych w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego;
13. 5) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1161), ponieważ grunty pod ziemnymi stawami rybnymi pełniącymi funkcje urządzeń melioracji wodnych są gruntami rolnymi w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (...)

Stwierdzić należy, że w uzasadnieniu powyższej decyzji, ani załączonej do niej analizie warunków i zasad zagospodarowania terenu, jego zabudowy stanu faktycznego i prawnego nie wyjaśniono jakkolwiek na podstawie jakich dowodów organ uznał, że przedmiotowy ziemny staw po pierwsze jest stawem rybnym i "pełni funkcję urządzenia melioracji wodnych", po wtóre jak ustalił jego rzeczywistą głębokość, oraz cel i zasięg oddziaływania określony w pkt 2.2. Brak jest nadto w aktach sprawy dowodów pozwalających na prawidłowe dokonanie takich ustaleń. Sąd nie podziela również stanowiska organu, że inwestycja nie wymaga ustalenia powierzchni zabudowy, ponieważ wybudowany samowolnie staw rybny o powierzchni 7720 m2 jest obiektem budowlanym i jako tego typu obiekt wymaga bezwzględnie określenia powierzchni zabudowy konkretnie.

Nadto jak wynika chociażby z analizy, na tej samej działce znajdują się także inne zbiorniki wodne, co tym bardziej obliguje do zindywidualizowania przedmiotowego obiektu stosownymi wymiarami i także położeniem względem innych elementów zagospodarowania tego terenu. Nie zgromadził również organ I instancji dowodów dotyczących ewentualnego postępowania legalizacyjnego dla tak określonego obiektu czyli "ziemnego stawu rybnego pełniącego funkcję urządzenia melioracji wodnych". Należy podkreślić, że tym bardziej nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym dowolne twierdzenie wnioskodawcy, iż przedmiotowy obiekt jest ziemnym stawem rybnym – urządzeniem melioracji wodnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie każdy bowiem ziemny staw rybny (z nazwy) jest urządzeniem melioracji wodnych, jak zdaje się twierdzić skarżący.

Skarżący nie przedłożył chociażby operatu wodnoprawnego, czy też innych dokumentów określających rzeczywisty charakter i parametry spornego obiektu (niezbędnych w procedurze legalizacji urządzenia wodnego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego), co winien uczynić skoro z tej okoliczności konsekwentnie wywodzi oczekiwane skutki prawne. Nie zostało też w prawidłowy sposób udokumentowane ani to czy skarżący prowadzi/zamierza prowadzić chów lub hodowlę ryb w tym stawie, czy w ogóle jest on zarybiony (staw rybny) (notatka urzędowa z ustnej wypowiedzi strony, nie spełnia wymogu środka dowodowego przewidzianego w k.p.a.), aczkolwiek nie jest to zasadnicza dla sprawy okoliczność.

Tymczasem w aktach sprawy zalega, przedłożone przez uczestników postępowania R. i A. S., zawiadomienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r. (znak [...]) o wszczęciu postępowania w sprawie likwidacji poprzez zasypanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych – rowów melioracyjnych nr [...] na działce nr [...] położonej w miejscowości G., oddziaływujących zasięgiem na grunty sąsiednie będące własnością osób trzecich. Uczestnicy postępowania konsekwentnie podnosili, że skarżący zniszczył rowy melioracyjne a przedmiotowy staw, wybudowany przy granicy z ich nieruchomością, szkodliwie oddziałuje na nią powodując podmakanie. Ten spór pomiędzy skarżącym i właścicielami sąsiedniej nieruchomości dotyczy zatem ingerencji w istniejące uprzednio urządzenia melioracji wodnych i zmiany stosunków wodnych, między innymi poprzez wybudowanie na gruncie rolnym urządzenia wodnego znacznych rozmiarów, co może szkodliwie oddziaływać na sąsiednie grunty (odległość of granicy 1m).

Takie postępowanie toczy się zatem w trybie przepisów uprzednio ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.), a obecnie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 310), która zastąpiła poprzednią ustawę od dnia 1 sierpnia 2018 r.

Zastrzec w tym miejscu należy, że w aspekcie regulacji materialnoprawnych dotyczących legalizacji samowolnej budowy, wykonania zarówno urządzeń wodnych, jak również obiektów budowlanych konieczne jest ustalenie daty zrealizowania obiektu, aby ocenić jaki stan prawny w zakresie wymogu uprzedniego uzyskania stosownych zgód, pozwoleń, dokonania zgłoszeń itd. wówczas obowiązywał. Istotne w tym zakresie mogą być także przepisy intertemporalne zawarte w poszczególnych aktach prawnych regulujących Prawo budowlane, Prawo wodne, czy środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięć. Sąd poczynił tę uwagę ogólną wobec braku możliwości jednoznacznej oceny jaki stan prawny będzie miał zastosowanie do przedmiotowego "ziemnego stawu rybnego", bowiem w tym postępowaniu nie ustalono daty wybudowania tego obiektu, czy jego budowa jest zakończona, jaki charakter i parametry w istocie ma ta inwestycja.

Ponownie podkreślenia wymaga to, że organ I instancji nie wyjaśnił na podstawie jakich dowodów ustalił, że sporny ziemny staw jest rybnym – pełni funkcję urządzenia melioracji wodnych, w szczególności że inwestycja "ma służyć regulacji stosunków wodnych i polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby oraz ułatwieniu jej uprawy na ternie części działki [...] sąsiadującej ze zrealizowanym ziemnym stawem i to o powierzchni nieprzekraczającej 2 ha. Przypomnieć należy że sam staw ma powierzchnię, według danych wniosku, prawie 0,8 ha. Wnioskodawca ubiegając się o ustalenie warunków zabudowy dla istniejącego stawu, poza określeniem go nazwą "ziemny staw rybny – urządzenie melioracji wodnych", nie wykazał ani nie twierdzi, że staw ten pełni rzeczywiście funkcję melioracji wodnych, tym bardziej jaki jest obszar tej melioracji. Nie wynika także z wniosku, że inwestor zamierza w ramach legalizacji zmienić sposób użytkowania wybudowanego w ramach samowoli budowlanej urządzenia – ziemnego stawu, na urządzenie melioracji wodnych, i w jaki sposób.

Zgodnie z definicją zawartą w art.16 pkt 65 lit. c ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, pod pojęciem urządzenia wodne - rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym:

1. a) urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy,
2. b) sztuczne zbiorniki usytuowane na wodach płynących oraz obiekty związane z tymi zbiornikami,
3. c) stawy, w szczególności stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków albo rekreacji,
4. d) obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych,
5. e) obiekty energetyki wodnej,
6. f) wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz wyloty służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych,
7. g) stałe urządzenia służące do połowu ryb lub do pozyskiwania innych organizmów wodnych,
8. h) urządzenia służące do chowu ryb lub innych organizmów wodnych w wodach powierzchniowych,
9. i) mury oporowe, bulwary, nabrzeża, mola, pomosty i przystanie,
10. j) stałe urządzenia służące do dokonywania przewozów międzybrzegowych.

Jest to zatem katalog otwarty, zawierający zarówno urządzenia, jak i budowle – służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. I na tę funkcję powołano się w charakterystyce spornego stawu we wniosku.

Zwrócić należy uwagę, iż w dziale V Prawa wodnego ustawodawca wyraźnie rozróżnił pojęcia "budownictwa wodnego" polegającego na projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych (rozdział 1 art. 186 i nast.) od "melioracji wodnych" – polegających na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy (rozdział 2, art. 195 i nast.). Odrębnie p.w. określa zasady obowiązujące przy projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu "urządzeń wodnych" (art. 187 ust.

1. 1) i "urządzeń melioracji wodnych" (art. 198)

Zgodnie z art. 389 pkt 6 Prawa wodnego, na wykonanie urządzeń wodnych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.

Z kolei w art. 190 ww. ustawy, określono tryb legalizacji urządzeń wodnych, które zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia. Przy czym może to nastąpić wyłącznie na wniosek właściciela tego urządzenia o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz w art. 422 (ust. 1). W myśl ust. 2 pkt 6 organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza m.in. ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - oraz jest zgodna z art. 187, ustalając jednocześnie obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej.

W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o legalizacji urządzenia wodnego przepisy art. 400 ust. 7 oraz art. 401-403 stosuje się odpowiednio (ust. 12).

W myśl ust. 13 art. 190 Prawa wodnego, jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Z kolei w sytuacji gdy właściciel urządzenia wodnego nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, a likwidacja urządzenia jest niemożliwa ze względów technicznych lub ekonomicznych, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych może nałożyć na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (ust.14).

Istotne znaczenie restytucyjne ma także przepis art. 191 p.w., który stanowi, że w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód (ust. 1). W decyzji tej określa się warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód (ust. 2).

Zgodnie z ust. 3 art. 191, jeżeli określenie funkcji urządzenia wodnego, o którym mowa w ust. 1, nie jest możliwe, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, określić na nowo funkcję tego urządzenia oraz nakazać jego odbudowę albo likwidację.

Z treści przywołanych przepisów wynika jednoznacznie, że to nie nazwa nadana przez wnioskodawcę urządzeniu, któremu jak twierdzi legalizacji służyć ma uzyskanie wnioskowanej decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy, określa jego charakter i funkcję. Tym bardziej przy ustaleniu warunków zabudowy dla legalizacji istniejącego urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach zagospodarowania przestrzennego winien ustalić przedmiot postępowania, w oparciu o właściwą dokumentację i ocenę funkcji dokonaną przez właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych organ, prowadzący domniemane postępowanie legalizacyjne.

Nie wynika z ustaleń organów w niniejszej sprawie czy i jaki wniosek o legalizację jakiego konkretnie urządzenia wodnego złożył skarżący, w szczególności jaki charakter i funkcję urządzenia istniejącego na działce nr [...] ustalił właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych organ legalizacyjny. Nie można zatem tym bardziej stwierdzić, że toczy się postępowanie legalizacyjne obejmujące określony we wniosku o ustalenie warunków zabudowy "ziemny staw rybny – urządzenie melioracji wodnych" lub też jak określił to organ I instancji w decyzji ustalającej warunki zabudowy: "ziemny staw rybny pełniący funkcję urządzenia melioracji wodnych na działce nr [...] obręb G. (...)".

Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od lipca 2018 r., było już rozstrzygane dwukrotnie decyzjami Wójta Gminy R.. Dopiero rozpoznając sprawę ponownie na skutek odwołania A. i R. S. (właścicieli sąsiedniej nieruchomości działka nr [...] w miejscowości K.) to Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do organu I instancji oraz wnioskodawcy w celu wyjaśnienia i przedłożenia dowodów dotyczących prowadzonego postępowania legalizacyjnego, gdyż wnioskodawca wskazywał, że decyzja o warunkach zabudowy związana jest z zamiarem złożenia wniosku z trybie art. 407 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego (pisma z [...] lutego 2020 r.).

Z odpowiedzi organu I instancji wynika, iż całkowicie pominął te kwestie przy rozpoznaniu sprawy, opierając się wyłącznie na treści wniosku o ustalenie warunków zabudowy (pismo z [...] marca 2020 r.). Z kolei skarżący odpowiadając na wezwanie podał, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy: "został złożony z myślą o legalizacji ziemnego stawu rybnego - urządzenia melioracji wodnej na zasadach określonych w ustawie Prawo wodne – w związku z otrzymanym wezwaniem (pismo z dnia [...]/06/2018) sporządzonym przez PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w T. o przeprowadzeniu wizji lokalnej". Wskazał dalej na wiedzę urbanisty Urzędu Gminy o prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym przez Wody Polskie z pisma tego organu z [...].09.2020 r. wobec czego winna stosować prawidłową wskazaną przez skarżącego nomenklaturę.

Nadto w obszernym wywodzie przedstawił swoje stanowisko co do wykładni przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego w zakresie charakteru stawu rybnego jako urządzenia wodnego oraz urządzenia melioracji wodnych a w konsekwencji braku podstaw do stosowania w sprawie przepisów Prawa budowlanego i właściwości organów nadzoru budowlanego (pismo z [...] marca 2020 r.). Do pisma wnioskodawca dołączył kopie pism dotyczących zasadniczo wykonania bez wymaganego zezwolenia stawu na działce nr [...] w miejscowości G. gmina R.. Z treści dołączonych pism, w szczególności PGW Wody Polskie Zarządu Zlewni w T. nie wynika żeby organ ten ustalił, że przedmiotowy staw pełnił rzeczywiście funkcję urządzenia melioracji wodnych i w takim zakresie zobowiązał skarżącego do przedstawienia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Z treści pisma z [...] czerwca 2018 r. ([...]) wynika, że organ ten w trybie art. 190 p.w. prowadzi postępowanie dotyczące wykonania stawu (nie ziemnego stawu rybnego -urządzenia melioracji wodnych – przypis Sądu) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego i wezwał do przywrócenia terenu do stanu przed jego wykonaniem lub złożenia wniosku o legalizację wykonanego urządzenia wodnego w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem wszczęcia procedury z art. 190 ust.

13. Jak wynika z pierwotnej wersji wniosku o ustalenie warunków zabudowy właśnie dla legalizacji wykonania stawu został on złożony. Kolejno skarżący wnioskował o przedłużenie terminu dla zgromadzenia dokumentacji niezbędnej dla złożenia wniosku o legalizację, w tym operatu wodnoprawnego, a następnie (pismem z [...].07.2018 r.) poinformował organ że wystąpił z wnioskiem do PGWP Zarząd Zlewni w T. z wnioskiem o wydanie decyzji dla przedsięwzięcia pn: "Legalizacja urządzenia wodnego – zmiennego stawu rybnego pełniącego rolę urządzenia melioracji wodnej zlokalizowanego na działce nr [...] (...). Znamienne pozostaje, że w kolejnym załączonym piśmie z [...].02.2019 r. ([...]) PGW Wody [...] Zarząd Zlewni w T. zwrócił się do Urzędu Gminy R. "w związku z prowadzoną sprawą dotyczącą legalizacji stawów na działce nr [...]" o przesłanie informacji na jakim etapie jest postępowanie o ustalenie warunków zabudowy. Treść tego pisma zatem nie wskazuje jakkolwiek, że przed tym organem toczy się postępowanie legalizacyjne dla tak określonej zrealizowanej inwestycji, jak wskazano w sentencji decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

W ocenie Sądu, treść powyższej korespondencji w powiązaniu ze wskazanymi normami prawa wodnego, nie daje podstaw do ustalenia warunków zabudowy dla tak określonego przedsięwzięcia jak w decyzji Wójta Gminy R., a zaakceptowanej jako zgodna z prawem przez organ odwoławczy. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla legalizowanego urządzenia/obiektu, przy braku dokumentacji potwierdzającej żądanie wniosku o ustalenie warunków zabudowy, była z urzędu współpraca z właściwym organem legalizującym i uzyskanie w ten sposób źródłowych istotnych w sprawie informacji i dowodów (art. 7b k.p.a.).

Wielokrotnie powielane w toku niniejszego postępowania administracyjnego, jak również w skardze do sądu twierdzenie, że przedmiotem postępowania jest wykonany przez niego ziemny staw rybny – urządzenie melioracji wodnych, na obecnym etapie postępowania jest gołosłowne. Wnioskodawca, jako strona ubiegająca się o uzyskanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, skoncentrował się jednak wyłącznie na przedstawianiu subiektywnej wykładni wskazywanych norm ustaw Prawo wodne i Prawo budowlane i przedłużaniu postępowania, a zaniechał przedstawienia jakichkolwiek dowodów potwierdzających okoliczność pełnienia przez sporny staw funkcji urządzenia melioracji wodnej, przykładowo operatu wodnoprawnego.

W tym zakresie, negując ogólne stanowisko skarżącego, Sąd wskazuje, że uwzględniając zasady wykładni nie tylko językowej, lecz także systemowej i celowościowej norm ustawy Prawo wodne, nie może budzić wątpliwości, że nie każdy staw - jest ziemnym stawem rybnym. O ile staw, w szczególności ziemny staw rybny, jest urządzeniem wodnym, zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. c p.w., to żaden przepis tej ustawy nie stanowi, że każdy ziemny staw rybny – jest urządzeniem melioracji wodnych. Jak już wskazano ustawodawca jednoznacznie rozróżnił bowiem "budownictwo wodne" od "melioracji wodnych. Zgodnie z art. 195 p.w., melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. W art. 196 przewidziano założenie ewidencji urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów zwaną ewidencją melioracji wodnych. Istotnym aspektem takich urządzeń jest ich rodzaj, parametry, lokalizacja (w tym nazwa lub nr obrębu ewidencyjnego numer lub numery działek ewidencyjnych oraz współrzędne), jak również obszar zmeliorowany.

W myśl art. 197 ust. 1 pkt 5 p.w. urządzeniami melioracji wodnych są ziemne stawy rybne – jeżeli służą celom, o których mowa w art. 195. Katalog określony w ust. 1 jest katalogiem zamkniętym. Ponadto w ust. 2 określono katalog urządzeń i budowli, do których stosuje się jedynie odpowiednio przepisy dotyczące urządzeń melioracji wodnych. Oznacza to, że wybudowany przez skarżącego staw jest urządzeniem wodnym, ale aby mógł zostać zaliczony do urządzeń melioracji wodnych, określonych w art. 197 ust. 1 pkt 5, musi ewidentnie służyć regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. To nie było w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym ustalane przez organy, jak również skarżący nie wskazywał jednoznacznie, że przedmiotowy staw służy celom, o których mowa w art. 195 p.w. Bez jakiejkolwiek weryfikacji organy obu instancji przyjęły, że sprawa dotyczy urządzenia melioracji wodnej (nota bene również w uzgodnieniu Dyrektora Zarządu Zlewni w T. PGW Wody Polskie dowolnie zaakceptował takie określenie).

Tymczasem z treści wniosku wynika brak wpływu na zmianę stosunków wodnych na tymże terenie, a w konsekwencji brak wpływu na ich regulację. Tym bardziej ani we wniosku, w analizie ani w rozstrzygnięciach organów nie wskazano, w jaki sposób przedmiotowa służyć ma poprawie zdolności produkcyjnej dla gleby i ułatwiać jej uprawę, podczas gdy właściciele sąsiedniej nieruchomości rolnej zaprzeczają takim skutkom, wywodząc wręcz odwrotne.

W dalszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie legalizacyjne, na potrzeby którego jego strona ubiega się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla samowolnie zrealizowanej inwestycji, co do zasady prowadzi się przed organem nadzoru budowlanego w oparciu o art. 48, 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie jednak z art. 2 ust. 2 pkt 2 przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów Prawa wodnego – w odniesieniu do urządzeń wodnych. Postępowanie legalizacyjne, prowadzone w sprawie doprowadzenia do stanu zgodności z prawem zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stawu na działce nr ewid.[...], na podstawie art. 190 ust. 1 Prawa wodnego, stanowi podstawę do powzięcia decyzji w sprawie warunków zabudowy dla obiektu już zrealizowanego, w sytuacji wezwania właściwego organu (tu zgodnie z art. 397 ust. 1 i 3 pkt 2 Prawa wodnego, Dyrektora PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni) do przedłożenia takiej decyzji.

Z wniosku skarżącego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy wynika, że na działce nr [...] znajduje się samowolnie zrealizowany "ziemny staw rybny – urządzenie melioracji wodnej" o deklarowanej powierzchni 7720,0 m˛ oraz głębokości maksymalnej do 2,8 m. Powyższe deklarowane dane ujęto w decyzji o warunkach zabudowy, wskazując, że "stwierdza się wykonanie ziemnego stawu rybnego pełniącego funkcję urządzenia melioracji wodnych o powierzchni do 0,8 ha i głębokości do 2,8 m". W decyzji wskazano nadto, że ww. obiekt pełni funkcję urządzenia melioracji wodnej, ma służyć regulacji stosunków wodnych i nie ma potrzeby określania m.in. powierzchni zabudowy. Powyższe ustalenia dowolnie potwierdził organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, w oparciu o dokładną analizę zgromadzonego materiału dowodowego, ustalenia powyższe należy ocenić jako dowolne, niepoparte dowodowo, a oparte zasadniczo jedynie na twierdzeniach wnioskodawcy, zatem przedwczesne. Postępowanie wyjaśniające, w sprawie zainicjowanej wnioskiem inwestora o ustalenie warunków zabudowy dla istniejącego zbiornika wodnego znacznych rozmiarów, wykonanego samowolnie bez uzyskania stosownych decyzji, winno bowiem toczyć się między innymi zgodnie z zasadami praworządności, prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażonymi w art. 6, art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 256 – dalej "k.p.a."). Zgodnie z art. 7 k.p.a, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym, albowiem zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Wskazać należy, że w procedurze administracyjnej zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z 29 września 2020 r. sygn. II OSK 1452/20, LEX nr 3075574).

W ocenie Sądu organy administracji obydwu instancji zaniechały zgromadzenia i zbadania w sposób kompletny materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do prawidłowego i wszechstronnego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, dokonały jedynie pobieżnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego niekompletnego. Taka ocena dyskwalifikuje wydaną w sprawie decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, jako element nie mogący stanowić podstawy faktycznej zastosowania normy prawa materialnego. Zarówno decyzja organu I instancji, jak również utrzymująca ją w mocy decyzja Kolegium, zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 7b, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istoty wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji Sąd podziela, co do zasady, stanowisko skarżącego w zakresie wadliwości skarżonej decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy odnośnie przedmiotowego stawu i konieczności uchylenia tej decyzji, jednakże z odmiennych niż wskazane w skardze powodów.

Błędne jest, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, stanowisko skarżącego, zgodnie z którym dla legalizacji spornego stawu na działce nr [...] obręb G. gmina R., o wskazanych we wniosku wymiarach i parametrach (powierzchnia terenu zajętego pod zbiornik 7720,0 m2, max. głębokość wody do 2.8 m, nachylenie skarp 1:2, długość boków około 117,5, 116,5, 72 i 54,5 m) nie mają zastosowania przepisy Prawa budowlanego.

Staw, w tym także ziemny staw rybny, stanowi bowiem zbiornik, czyli budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ww. ustawy, czyli obiekt budowlany (art. 3 pkt 1). Ustawodawca wśród przykładów budowli wymienia ogólnie budowle ziemne, budowle hydrotechniczne i "zbiorniki", zatem nie ulega wątpliwości, że wszelkiego rodzaju zbiorniki wodne są też budowlami, jeżeli są efektem robót budowlanych, zbiornik wodny jest bowiem budowlą hydrotechniczną i ziemną. Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 8 kwietnia 2003 r. sygn. akt SA/Bk 1530/02, zgodnie z którym utworzony przez człowieka - poprzez pogłębienie obniżenia terenu - zbiornik wodny, niezależnie od tego, czy będzie służył celom hodowlanym a tym samym będzie stawem rybnym, czy też będzie służył celom rekreacyjno-wypoczynkowym, będzie budowlą o charakterze hydrotechnicznym. Z pewnością zatem budowa zbiornika (stawu) o podanych we wniosku parametrach stanowi skomplikowane przedsięwzięcie budowlane, o znacznej ingerencji w istniejący stan zagospodarowania, wymagające co najmniej użycia ciężkiego sprzętu budowlanego i wyrobów budowlanych, zgodnie ze sztuką budowlaną.

Prace związane z wykonaniem takiego stawu niewątpliwie związane są generalnie z robotami budowlanymi, o jakich mowa w art. 3 pkt 7 p.b. (vide wyrok NSA z 8 października 2013 r. sygn. II OSK 1077/12). Nawet zatem wskazywana przez skarżącego okoliczność, że inwestycja to staw ziemny, nie wyklucza stwierdzenia, że został wzniesiony " z użyciem wyrobów budowlanych, w rozumieniu art. 3 pkt 1 p.b. Sporny staw jest zatem budowlą, która nie jest wyłączona spod regulacji ustawy Prawo budowlane. Potwierdza to treść załącznika do ustawy Prawo budowlane, który wymienia zbiorniki wodne i stawy rybne, jako obiekty gospodarki wodnej zaliczane do kategorii XXIV obiektów budowlanych. Odrębna kwestią, zależną m.in. od daty wykonania tej inwestycji i jej rzeczywistego charakteru, pozostaje czy na jego wykonanie było wymagane pozwolenie na budowę, czy zgłoszenie, co nie stanowi przedmiotu rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Uwzględniając przedstawioną wykładnię wskazać należy, że zgodnie z art. 51 ust. 1 in principio u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Dla niniejszej inwestycji bez wątpienia wymagane jest zatem ustalenie warunków zabudowy, w sytuacji braku obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (ziemny staw stanowi obiekt budowlany w rozumieniu p.b.).

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzależnione jest od spełnienia warunków opisanych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym warunku opisanego w art. 61 ust. 1 pkt 5 – zgodności decyzji z przepisami odrębnymi. Przepisy odrębne, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. stanowią wszelkie normy prawa powszechnie obowiązującego, które dotyczą planowanego zamierzenia ze względu na jego cechy lub lokalizację. Pojęcie to obejmuje w szczególności przepisy dotyczące zabytków, przyrody, środowiska, wód, dróg, ochrony gruntów rolnych i leśnych itp. Skoro zatem spełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. uzależnione jest, w sposób zasadniczy, od precyzyjnego określenia cech i lokalizacji inwestycji, nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji o warunkach zabudowy bez poczynienia ustaleń w tym zakresie. Ma to szczególne znaczenie chociażby w kontekście tego, czy inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (aktualnie: rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz.U. z 2019 r., poz.1839). W ocenie Sądu, stanowisko organów administracji wyrażone w uzasadnieniach decyzji w niniejszej sprawie jest także dowolne i budzi uzasadnione wątpliwości.

I tak w analizie warunków i zasad zagospodarowania terenu, jego zabudowy oraz stanu faktycznego i prawnego, stanowiącej załącznik nr [...] do decyzji o warunkach zabudowy, wskazano, że istniejący staw rybny (brak dowodów potwierdzających hodowlę lub chów ryb) położony jest w odległości 1m od granicy z działką sąsiednią nr [...]. Mimo braku dowodów pozwalających na ustalenie, że przedmiotowy staw jest urządzeniem melioracji wodnych, wskazano że ma służyć jako taki "poprawie stosunków wodnych na terenie gruntów rolnych o powierzchni do 2 ha, znajdujących się w granicach działki". Nie wynika z analizy na jakiej podstawie jej autor dokonał takich ustaleń co do zasięgu, zwłaszcza nieprzekraczającego granicy z sąsiednią nieruchomością, ani też przyjął, że celem jest melioracja. Autor analizy przytoczył treść § 3 ust. 1 pkt 89 lit. a -f (bez podania aktu prawnego) określającego, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się gospodarowanie wodą w rolnictwie we wskazanych formach oraz § 3 ust. 1 pkt 106 odnoszący się chowu lub hodowli ryb w stawach. Autor analizy bez odniesienia się do poszczególnych przepisów stwierdził, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Podobnie pkt 3 ppkt 1 decyzji Wójta Gminy R. stwierdzono, że "planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko", uzasadnienie decyzji nie odnosi się do tej kwestii, jak i zasadniczo do pozostałych ujętych w jej rozstrzygnięciu, z ewidentnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.

Z kolei w uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się (str.

7) stwierdzenia, że decyzja pierwszoinstancyjna zawiera ustalenia w pkt 3 w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego, "z których wynika, że planowana inwestycja nie wymaga wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2003 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.Dz.U. 2018 r. poz. 2081 ze zm., "ustawa środowoskowa"). Organ odwoławczy nie przedstawił uzasadnienia faktycznego ani prawnego co do oceny zasadności stanowiska organu I instancji w tym zakresie, co stanowi również utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W sytuacji zatem, gdy w toku toczącego się od lipca 2018 r. postepowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy żaden z orzekających kilkukrotnie organów administracji nie wyjaśnił stosownie do obowiązujących przepisów prawa stanu faktycznego w zakresie koniecznym do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego, decyzje musza ulec uchyleniu. Sąd administracyjny posiada zasadniczo kompetencje kasacyjne, i w sytuacji braku dostatecznego ustalenia stanu faktycznego z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, nie może zastąpić organów administracji w rozstrzygnięciu sprawy.

Należy jednak wskazać, że już nawet ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w konfrontacji do twierdzenia wnioskodawcy, że wybudowany na działce [...] staw jest ziemnym stawem rybnym – urządzeniem melioracji wodnych i wynikających z cytowanych przepisów Prawa wodnego funkcji i cech urządzeń melioracji wodnych, nie sposób zaakceptować jedynie dowolnego i nieuzasadnionego twierdzenia organu I instancji, co do tego, że "planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko".

Wniosek skarżącego inicjujący postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla legalizacji "ziemnego stawu rybnego – urządzenia melioracji wodnych", został złożony [...] lipca 2018 r. (sic!). Ponownie należy podkreślić, że organy uwzględnić i ocenić w tym postępowaniu miały nie "planowane przedsięwzięcie" lecz przedsięwzięcie zrealizowane, bowiem odnosiły się do legalizacji konkretnego istniejącego obiektu, w konkretnym miejscu wykonanego.

Dalej przywołać należy przepisy ustawy środowiskowej z 3 października 2003 r. (w aktualnym brzmieniu) w szczególności art. 59 ust. 1, art. 60 – 63, art. 72 i nast. aby wykazać, że w niniejszej sprawie przede wszystkim brak jest podstawy prawnej do dokonywania przez Wójta jako organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla wybudowanej samowolnie inwestycji, jedynie w zakresie toczącego się postępowania legalizacyjnego, dla którego właściwy jest inny organ - dokonywał dowolnego i nieuzasadnionego stwierdzenia braku podstaw dla przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko.

W myśl art. 59 ust. 1 ustawy środowiskowej przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1. 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2. 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Katalog tych przedsięwzięć, zgodnie z delegacją ustawową określoną w art. 60, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia....

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ww. ustawy ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach:

1. 1) postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
2. 2) postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4b, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust. 1;

Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji (ust.2). Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, przeprowadza regionalny dyrektor ochrony środowiska (ust. 3).

W myśl art. 63 ust. 1 ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wskazane tam kryteria.

Jak stanowi art. 71 ust. 1 i 2 ww. ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie tej decyzji jest wymagane dla planowanych:

1. 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2. 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Przy czym po myśli art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem, m.in.:

1. 1) decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane;
2. 3) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
3. 6) pozwolenia wodnoprawnego na regulację wód, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, wydawanych na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne;

Zgodnie z ust. 5, w okresie, o którym mowa w ust. 3, 4 i 4b, dla danego przedsięwzięcia wydaje się jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się także w przypadku, gdy dla danego przedsięwzięcia jest wymagane uzyskanie więcej niż jednej z decyzji, o których mowa w ust. 1, lub gdy wnioskodawca uzyskuje odrębnie decyzje dla poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia.

W niniejszej sprawie nie zostało ustalone i nie ma w aktach sprawy dowodów potwierdzających, aby skarżący wystąpił skutecznie do właściwego organu z wnioskiem o legalizację "ziemnego stawu rybnego – urządzenia melioracji wodnych" na działce nr [...], do którego wszakże zgodnie z dyspozycją art. 10 ust. 1 w zw. z art. 407 ust. 2 powinien dołączyć szereg dokumentów, w tym operat wodnoprawny i decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest wymagana oraz decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest wymagana. Ten wniosek musiał poprzedzać niniejsze postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla wyłącznie legalizowanego przedsięwzięcia. Organ właściwy prowadzący postępowanie legalizacyjne ocenić musiał kompletność wniosku, w tym czy jest wymagana decyzja środowiskowa oraz decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i wówczas wezwać wnioskodawcę do przedstawienia takich decyzji w zakreślonym terminie.

Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę, że wobec daty wniosku inicjującego postępowanie w sprawie dla oceny czy objęte wnioskiem przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko należy uwzględniać przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 71 ze zm.). Mimo bowiem, że akt ten został (od dnia 11.10.2019 r.) zastąpiony nowym rozporządzeniem z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U poz. 1839), to zastosowanie znajduje przepis intertemporalny § 4 nowego rozporządzenia. Stanowi on, że do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W konsekwencji wskazać należy na przepis § 3 ust. 1 pkt 88 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., który stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na:

1. a) melioracji łąk, pastwisk lub nieużytków,
2. b) melioracji terenów znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, innej niż wymieniona w lit. a,
3. c) melioracji na obszarze nie mniejszym niż 2 ha, innej niż wymieniona w lit. a oraz b, jeżeli:
4. – w odległości nie większej niż 1 km od granicy projektowanego obszaru meliorowanego w ciągu ostatnich 5 lat zmeliorowano obszar o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha oraz
5. – łączna powierzchnia projektowanego obszaru meliorowanego oraz obszaru zmeliorowanego w ciągu ostatnich 5 lat wyniesie nie mniej niż 5 ha,
6. d) melioracji na obszarze nie mniejszym niż 5 ha, innej niż wymieniona w lit. a-c,
7. e) realizacji zbiorników wodnych lub stawów, o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha na terenach gruntów innych niż orne znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
8. f) realizacji stawów o głębokości nie mniejszej niż 3 m, innej niż wymieniona w lit. e;

Zgodnie z ewidencją gruntów działka nr [...] obręb G. o powierzchni 9,0458 ha, położona jest na gruntach sklasyfikowanych jako grunty orne klasy RIIIb (0,7684 ha), RIVa (6,2611 ha), RIVb (0,0622 ha), łąki ŁIV (1,1576 ha), grunty pod rowami W-ŁIV (0,1029 ha) i W-RIVa (0,0728 ha) oraz nieużytki N (0,6208 ha). Zawiera zatem znaczące obszary łąk i nieużytków. Także ze znajdujących się w aktach administracyjnych informacji z ewidencji gruntów i budynków o innych działkach sąsiednich wynika, że obejmują czyściwo gruntu skalsyfikowane jako łąki oraz nieużytki (np. działka nr [...] pow. 6,8716z czego łąki – 0,93 ha, nieużytków 0,01 ha, działka nr [...] o pow. 3,8517 ha, z czego łąki – 0,5 ha i nieużytki – 0,07 ha).

Wobec powyższego dla oceny czy wnioskowane przedsięwzięcie określone jako staw rybny – urządzenie melioracji wodnych zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko szczegółowych ustaleń wymagają nie tylko jego rzeczywiste rozmiary i głębokość lecz w pierwszej kolejności to, że jest to przedsięwzięcie związane z gospodarowaniem woda w rolnictwie polegające na melioracji łąk lub nieużytków, w rozumieniu pkt 88 lit. a, a następnie dalsze przepisy jak lit. c, i f.

Zgodnie z przedstawioną wykładnią przepisów prawa materialnego, zasadnicze zarzuty skargi i przedstawioną na ich poparcie argumentacją Sąd uznał za niezasadne.

W kontekście zarzucanego błędnego ustalenia organów obu instancji, że w sprawie dotyczącej legalizacji ziemnego stawu rybnego brak jest podstaw do wydania decyzji o warunkach zabudowy, odesłać należy do argumentacji dokonanej we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia. Sąd wyjaśnia nadto, że okoliczność, iż przedmiotem postępowania jest obiekt podlegający przepisom Prawa wodnego (które warunkują jego legalną realizację od uzyskania pozwolenia wodnoprawnego), nie wyłącza w stosunku takiego obiektu stosowalności przepisów prawa budowlanego. Wynika to z relacji zachodzącej pomiędzy prawem budowlanym a prawem wodnym (art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). W stosunku do urządzeń wodnych, zdefiniowanych w art. 16 pkt 65 Prawa wodnego, stosuje się łącznie przepisy obu wskazanych wyżej ustaw. Obiekty, takie jak przedmiotowy ziemny staw rybny, są jednocześnie urządzeniami wodnymi, ale również budowlami w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wobec czego podlegają jednocześnie regulacjom obydwu wymienionych ustaw, tj. Prawa wodnego i Prawa budowlanego.

Legalne wzniesienie takich urządzeń wodnych konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego i pozwolenia budowlanego (ewentualnie dokonanie stosownych zgłoszeń wymaganych przepisami obu ustaw), a w przypadku nielegalnego wzniesienia takich urządzeń - dokonanie ich legalizacji lub rozbiórki (likwidacji) w trybach przewidzianych w obu ustawach.

Zarzut nieuzasadnionego uznania, że sporny ziemny staw rybny jest częścią istniejącej zabudowy zagrodowej – siedliska, Sąd uznał za niezasadny podzielając wykładnię przepisów i argumentację organu odwoławczego w tym zakresie. Z dokumentacji sprawy (załączników mapowych do wniosku) wynika, że w pobliżu stawu zlokalizowanego na działce nr [...] znajduje się zabudowa zagrodowa. Jej zlokalizowanie na wyodrębnionej z działki nr [...] działce nr [...] nie ma wpływu na uznanie, że obiekt jest funkcjonalnie powiązany z siedliskiem. Tym samym w sprawie zasadnie zbadano ewentualność zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. (tj. brak stosowalności warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie) i właściwie ją oceniono.

W oparciu o analizę akt administracyjnych sprawy, i w szczególności treści wniosku, jego modyfikacji i pism składanych przez skarżącego w toku niniejszego postępowania Sąd zwraca uwagę, że niniejsze postępowanie nie może służyć do przewlekania zasadniczego postępowania toczącego się przed właściwymi organami dotyczącego naruszenia stosunków wodnych i ewentualnej legalizacji lub nakazu usunięcia nieprawidłowości spowodowanych nielegalnym działaniem skarżącego. Postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla obiektu budowlanego stawu będącego urządzeniem wodnym – wykonanego w ramach tzw. samowoli budowlanej, jest ściśle związane z przedmiotem postępowania legalizacyjnego (tożsamość przedmiotowa). Nadużyciem prawa byłoby celowe działanie wyłącznie w kierunku przedłużania niniejszego postępowania, celem przewlekania postepowania mającego na celu doprowadzenie spornego przedsięwzięcia do stanu zgodnego z prawem, w tym przepisami Prawa wodnego i Prawa budowlanego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające wprost z uzasadnienia tego wyroku. Zważy, że to wnioskodawca określa przedmiot postępowania, czym zasadniczo organ jest związany, o ile w toku postępowania po wyjaśnieniu sytuacji faktycznej i prawnej wnioskodawca, nie zmieni przedmiotu postępowania. Zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. W myśl § 2, w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

Skarżący jednoznacznie i konsekwentnie określił przedmiot postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy – jako legalizacja ziemnego stawu rybnego – urządzenia melioracji wodnych. Obowiązkiem organu, wynikającym ze wskazanych przepisów proceduralnych oraz prawa materialnego jest zatem wszechstronne wyjaśnienie niezbędnych w tak określonym postępowaniu okoliczności zarówno poprzez działanie przez organ z urzędu, jak i ewentualne wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów potwierdzających okoliczności, z których ten wywodzi oczekiwane przez siebie skutki prawne. W sytuacji gdy po uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie, na podstawie wszechstronnej swobodnej oceny jego całokształtu, organ nie stwierdzi podstaw do ustalenia warunków zabudowy dla legalizacji istniejącego już na działce nr [...] stawu jako określonego przez wnioskodawcę zamierzenia, winien orzec negatywnie o żądaniu wnioskodawcy.

Stanowisko skarżącego prezentowane w toku kontrolowanego przez Sąd w tej sprawie postępowania administracyjnego wskazuje bowiem, że jest on zainteresowany wyłącznie uzyskaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy ściśle odpowiadających jego intencji, bądź uzyskaniem stwierdzenia, że nie jest wymagane uzyskanie takiej decyzji. To drugie twierdzenie skarżącego, jak wykazano, nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa.

Zgodzić należy się jednak ze skarżącym, że decyzja Kolegium utrzymująca w mocy wadliwą, bo opartą na niedostatecznie wyjaśnionych okolicznościach sprawy, i błędnej wykładni prawa materialnego decyzję Wójta w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – wymagała jej wyeliminowania z obrotu prawnego, jako wydanej z naruszeniem wskazanych wcześniej przepisów i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 59 i art. 61 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 191 p.w.

Z tych powodów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, będącym konsekwencją błędnej wykładni i nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, a naruszenia ta miały istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym decyzje obu instancji Sąd uchylił w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., "p.p.s.a."). O zwrocie kosztów postępowania sądowego, w postaci uiszczonego wpisu, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z 205 §1 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 374 ze zm.). Stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz.1829), począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Bydgoszcz, będące siedzibą Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać zatem nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.