Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 12 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 615/16

Uzasadnienie

Decyzją z [...] października 2015r. Nr [...] Wójt Gminy, na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 roku poz. 1235 ze zm.), a także § 3 ust. 1 pkt 6 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej w rejonie miejscowości M. oraz S. w gminie G., wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Jednocześnie organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wójt nie nałożył przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia obowiązku uzyskania oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Organ wskazał również konieczne do zrealizowania działania dotyczące zapobiegania, ograniczania i monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wskazał ponadto, że w przypadku wykonywania działalności pogarszającej stan środowiska istnieje możliwość podjęcia odpowiednich decyzji nakazujących wstrzymanie takiej działalności, do czasu zainstalowania urządzeń lub wykonania innych czynności zabezpieczających środowisko.

W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał, że w dniu [...] czerwca 2012r. firma P. sp. z o.o. z siedzibą, zwróciła się z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowie farmy wiatrowej w rejonie miejscowości M. oraz S. w gminie G., wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą". W związku z powyższym, organ wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie wyrażenia opinii czy dla planowanego przedsięwzięcia istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz podanie zakresu raportu dla w/w przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. znak: [...] uznał, że dla planowanej inwestycji istnieje konieczność przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i ustalił zakres raportu. Wójt zwrócił się również do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie wyrażenia opinii czy dla planowanego przedsięwzięcia istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz podanie ewentualnego zakresu raportu dla w/w przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...].07.2012r. znak: [...] wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia należy przeprowadzić ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu.

Organ wskazał, że projektowane przedsięwzięcie na etapie pierwotnym polegało na budowie farmy wiatrowej w rejonie miejscowości M. oraz S. w gminie G., wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą - obejmującą budowę 4 elektrowni wiatrowych o mocy do 2 MW każda. Na późniejszym etapie postępowania (przedłożenia raportu) inwestor zmienił zakres planowanej inwestycji poprzez zmniejszenie ilości planowanych wiatraków do trzech o mocy do 2 MW każdy. W ramach przedsięwzięcia przewidywano budowę trzech elektrowni wiatrowych o mocy znamionowej wytworzonej energii do 2 MW każda, wysokości wieży do 110 m i średnicy śmigła do 100 m (wysokość całkowita do 160 m), wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowego funkcjonowania inwestycji. Teren planowanego zamierzenia nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał ponadto, że przedmiotowe zamierzenie planowane jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu, na obszarze użytkowanym rolniczo, położonym w bezpośrednim sąsiedztwie cieków wodnych oraz kompleksu leśnego. Wójt zwrócił również uwagę, że realizowane przedsięwzięcie zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z powyższym, Wójt Gminy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r., stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu. Powyższe postanowienie uchylone zostało przez SKO. W dniu [...] lutego 2013r. Wójt ponownie wydał postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz opracowanie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowienie to utrzymane zostało mocą postanowienia SKO z dnia [...] kwietnia 2013r.

W dniu [...] kwietnia 2013r. wpłynął protest Mieszkańców wsi M. przeciwko planom budowy inwestycji, przedłożony przez Sołtysa sołectwa M. W dniu [...] kwietnia 2014r. inwestor przedłożył raport oddziaływania na środowisko.

Organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2014r. wpłynęła opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014r. znak: [...], z której wynika, że powyższe przedsięwzięcie, z uwagi na bliskość lokalizacji turbin wiatrowych od domostw, będzie powodować dyskomfort dla mieszkańców budynków zlokalizowanych w odległości mniejszej niż 10-krotna długość łopaty wirnika. Z analizy i obliczeń zawartych w raporcie wynika, że planowane przedsięwzięcie będzie powodowało hałas zbliżony do wartości dopuszczalnych. Również efekt migotania cienia będzie mógł stwarzać uciążliwości. W związku z powyższym, w opinii PPIS, na etapie projektowania nakazano rozważyć możliwość zmiany lokalizacji turbin oraz wprowadzenia dodatkowych zabezpieczeń technicznych, technologicznych oraz organizacyjnych, o których mowa w raporcie.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. znak: [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia w lokalizacji zaproponowanej przez inwestora.

Organ wskazał, że w toku postępowania wpływały wnioski zarówno indywidualne jak i zbiorowe sprzeciwiające się lokalizacji inwestycji na planowanym terenie, jak również pisma od mieszkańców i właścicieli sąsiednich działek, dotyczące ewentualnych roszczeń odszkodowawczych w przypadku realizacji planowanej inwestycji. Organ wskazał, że ponadto wśród zebranego materiału dowodowego w toku postępowania znalazło się pismo Nadleśnictwa - będącego stroną w niniejszym postępowaniu, z dnia [...].08.2012r., wnoszące uwagi do planowanej lokalizacji farmy wiatrowej w terenie otoczonym z trzech stron gruntami leśnymi będącym korytarzem ekologicznym biegnącym wzdłuż W. i budzi obawy o bezpieczeństwo i zachowanie możliwości przelotowych bytujących tam ptaków. Ponadto Leśnictwo podniosło, że planowana lokalizacja burzy walory krajobrazowe oraz kłóci się z lokalizacją powstającego w sąsiedztwie osiedla domów jednorodzinnych. Wójt uwzględnił przedmiotowe uwagi w zakresie zbyt bliskiej odległości od zabudowań mieszkalnych nowopowstającego osiedla domów jednorodzinnych, natomiast obawy o bezpieczeństwo i zachowanie możliwości przelotowych bytujących ptaków zostało przeanalizowane w monitoringu ornitologicznym i chiropterologicznym przedłożonym wraz z raportem oddziaływania na środowisko. Pismo z dnia [...] lipca 2012 r. złożyło również Koło Łowieckie z G., wnosząc w nim uwagi do lokalizacji farmy wiatrowej poza teren tzw. wysoczyzny okalającej Miasto i tereny polno-leśne sąsiadujące z Parkiem Krajobrazowym. Koło wskazało, że nie jest przeciwne budowie farmy wiatrowej, lecz jest zwolennikiem ich lokalizacji w miejscu niepowodującym degradacji środowiska dla ludzi i zwierząt. Organ wskazał, że uwagi wniesione przez Koło zastały przeanalizowanie i zdaniem organu zasługują na uznanie, jednak zostały wniesione na etapie postępowania, na którym uwagi mogły wnosić strony postępowania, a Koło Łowieckie nie jest stroną w postępowaniu i nie zwróciło się z wnioskiem o uznanie za stronę. Organ zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2015r. poszerzył krąg stron postępowania m.in. o Koło Łowieckie tj. dzierżawcę obwodu łowieckiego nr [...]. Organ wskazał również, że nie ma legitymacji prawnej do zmiany lokalizacji planowanej elektrowni.

Wójt za słuszne uznał twierdzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zawarte w postanowieniu z dnia [...] maja 2014r., oparte o ekspertyzę "Energetyka wiatrowa w kontekście ochrony krajobrazu przyrodniczego i kulturowego w województwie kujawsko-pomorskim", sporządzoną przez Instytut na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego, że strefa znacznej uciążliwości hałasu obejmuje teren w promieniu 500-600 m od wieży siłowni wiatrowych. Dodatkowo opracowanie Biura Planowania Przestrzennego Regionalnego pn.: "Województwo. Zasoby i możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii" wskazuje, że przy lokalizacji dużych elektrowni wiatrowych winno uwzględnić się co najmniej 1000 m strefę buforową od budynków mieszkalnych jednorodzinnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej oraz budynków mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego, zatem lokalizacja przedmiotowej inwestycji w tak bliskiej odległości od zabudowań ludzkich tj. ok. 340-400 metrów jest w ocenie organu niewystarczająca by zabezpieczyć zdrowie i życie mieszkańców przed trwałymi uciążliwościami związanymi z realizacją planowanej inwestycji. Wobec powyższego, uznając, iż niedopuszczalna jest realizacja planowanego przedsięwzięcia zgodnie ze wskazaną we wniosku lokalizacją, Wójt Gminy decyzją z dnia [...] września 2014r. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż inwestycja nie zabezpieczy środowiska, życia oraz zdrowia ludzi i zwierząt żyjących w najbliższym sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia przed ewentualnym negatywnym wpływem ze strony planowanej elektrowni wiatrowej.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrując sprawę, stosownie do zaleceń zawartych w ww. rozstrzygnięciu SKO, organ, pismem z dnia [...] stycznia 2015r., wystąpił do inwestora o przedłożenie wypisów z rejestru gruntów dla wszystkich działek będących w obszarze oddziaływania inwestycji wskazanych na mapie w obszarze ograniczonych izofonami 35 dB, celem ustanowienia właściwego kręgu stron postępowania. Ponadto, organ pismem z dnia [...] stycznia 2015r wystąpił do Ministerstwa Zdrowia z prośbą o zajęcie stanowiska w przedmiocie odległości od elektrowni wiatrowej względem zabudowań mieszkaniowych. W odpowiedzi, Ministerstwo przytoczyło przepisy, jakie regulują prowadzenie postępowań dla przedmiotowych inwestycji na terenie Polski.

W dniu [...] marca 2015r. wpłynęły do urzędu gminy wypisy z rejestrów gruntów, wobec czego organ poszerzył krąg stron postępowania o właścicieli i użytkowników nieruchomości o następujących numerach geodezyjnych: w miejscowości S.: [...] w miejscowości T.: [...] oraz Koło Łowieckie z siedzibą w G. - dzierżawcę Obwodu Łowieckiego Nr [...].

Rozpoznając ponownie decyzję, organ stwierdził, że na podstawie analizy dokumentacji nie przewiduje się, aby projektowana inwestycja stanowiła zagrożenie dla przedmiotów ochrony najbliższych obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 oraz obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty i wywierała negatywne oddziaływanie na obszary mające znaczenie dla Wspólnoty, ustanowione w celu ochrony nietoperzy. Na podstawie przeprowadzonych badań ornitologicznych nie stwierdzono bezpośrednich powiązań między najbliższym obszarem Natura 2000, a planowaną lokalizacją elektrowni wiatrowych. Przedmiotowe zamierzenie nie narusza ponadto integralności obszarów chronionych. Nie jest również sprzeczne z celami i przedmiotem ochrony, a także zakazami ustanowionymi dla poszczególnych form ochrony przyrody.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. M.. Odwołujący się podniósł, że w zebranym materiale dowodowym brak jest odniesienia do uchwał sejmiku województwa w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu, które zakazują realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dokładniej: § 2 ust. 1 pkt 2 uchwały nr Vl/106/ll Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu wprowadza zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 5 pkt 2 uchwały nr X/253/15 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 sierpnia 2015r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu Strefy Krawędziowej Doliny Wisły wprowadza zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Odwołujący się wskazał, że planowana farma wiatrowa znajduje się w obszarze chronionego krajobrazu Strefy.

Zdaniem odwołującego się wnioskodawca, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny oraz Wójt Gminy w toku postępowania administracyjnego nie wzięli pod uwagę zapisów w/w uchwał Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego, które wprowadzają zakaz realizacji inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, czyli przedmiotowej inwestycji.

Odwołujący się wskazał również, że strony włączone do postępowania zawiadomieniem z dnia [...].04.2015r. nie mogły brać czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, tj.: nie mogły złożyć uwag do zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego Wójta Gminy z dnia [...].06.2013r., nie mogły złożyć zażalenia na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...].02.2013r. oraz nie mogły złożyć uwag do raportu o oddziaływaniu na środowisko, co narusza przepisy postępowania oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Decyzją dnia [...] marca 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zatem jego realizacja wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Równocześnie, przedsięwzięcie nie podlega zaliczeniu do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 2 ust 1 pkt 5 rozporządzenia z uwagi na brak spełnienia przesłanek określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), w tym mocy 100 MW oraz lokalizacji na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ wskazał również, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nałożony został na wnioskodawcę postanowieniem Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2013 r., zaś wnioskodawca złożył raport oddziaływania na środowisko oraz inne dokumenty dotyczące oceny oddziaływania na środowisko.

Kolegium wskazało, że kluczową kwestią w niniejszej sprawie była ocena zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami uchwały Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Strefy Krawędziowej Doliny Wisły (Dz.Urz. Woj.Kuj-Pom. z 2015 r., poz. 2574,). Zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały, teren inwestycji jest objęty wprowadzonym na mocy uchwały obszarem chronionego krajobrazu. § 5 uchwały wprowadza zakazy odpowiadające art. 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1651). Zakaz z kolei, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, który dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów u.o.o.ś., nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu. W związku z powyższym, istotnym w sprawie było wyjaśnienie kwestii zgodności planowanej inwestycji z przepisami uchwały z dnia 24 sierpnia 2015 r.

Kolegium, zwróciło się do inwestora o złożenie wyjaśnień, wskazując na konieczność uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko poprzez wyjaśnienie czy planowane przedsięwzięcie może wiązać się z likwidowaniem lub niszczeniem zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jak wynika z raportu oddziaływana na środowisko, nie wskazano w nim, czy konieczna będzie likwidacja zadrzewień. Jak wyjaśnił inwestor, takie działania nie są planowane. Dodatkowo, raport wymagał uzupełnienia poprzez wskazanie czy inwestycja wiąże się z wykonywaniem prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, albowiem, jak wynika z raportu, wskazano w nim na przekształcenie terenu na zmianę lub utratę warstwy glebowej, przekształcenie powierzchni na terenach dróg dojazdowych i placów montażowych. Jak wyjaśnił inwestor, takie działania nie są planowane, zaś dokonywane zmiany będą miały charakter odwracalny. Organ wskazał ponadto, że wyjaśnienia wymagała również kwestia czy inwestycja będzie wiązała się z dokonaniem zmian stosunków wodnych, bowiem jak wynika z raportu, wskazano w nim na możliwe zagrożenie dla środowiska wodnego oraz na wpływ na infiltrację wód opadowych, jednak nie wskazano wpływu na zmianę stosunków wodnych. Jak wyjaśnił inwestor w piśmie, takie skutki nie są planowane. Zdaniem SKO, niewyjaśniona pozostała kwestia czy przedsięwzięcie będzie wiązać się z likwidowaniem naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych. Jak wyjaśnił inwestor, zachowania tego rodzaju nie są planowane. Dodatkowo, inwestor wyjaśnił, że planowana inwestycja położona jest w odległości 100 m lub mniejszej od jezior i innych zbiorników wodnych. Inwestor przedstawił również wpływ efektu migotania cienia na środowisko, poza zdrowiem ludzi oraz uszczegółowił zakres emisji niezorganizowanej na etapie budowy i likwidacji przedsięwzięcia. Dodatkowo, inwestor wskazał, że złożony raport o oddziaływaniu na środowisko, datowany na luty 2014 r., zachował aktualność.

Zdaniem Kolegium, mimo wyjaśnień złożonych przez inwestora, niewyjaśnione pozostały nadal kwestie czy inwestycja będzie wiązać się z niszczeniem nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt - przy uwzględnieniu faktu, że w raporcie oddziaływania na środowisko wskazano na zmianę rozmieszczenia zwierząt na skutek utraty ich siedlisk lub żerowisk na terenie lokalizacji elektrowni i w jego otoczeniu, wskazano również na utratę części terytoriów ptaków budujących gniazda naziemne w terenie otwartym, a także kwestia wpływu przedsięwzięcia na populację borowca wielkiego i karlika większego w skali lokalnej, bowiem z załącznika do raportu oddziaływania na środowisko poziom ten określono w skali populacji Polski i Europy jako niebędący znaczącym.

W związku z powyższym organ odwoławczy zwrócił się o uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko oraz udzielonych już wyjaśnień, poprzez wskazanie, czy planowane przedsięwzięcie może wiązać się z niszczeniem nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt - z wymienieniem gatunków tych zwierząt, albowiem udzielone już przez inwestora wyjaśnienia mają charakter jedynie ogólnych uwag dotyczących ryzyka niszczenia nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt i brak jest w nich odniesienia do planowanej inwestycji, której dotyczy postępowanie, a także o uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko oraz wyjaśnień poprzez wskazanie, czy twierdzenia tam zawarte należy rozumieć w ten sposób, że planowana inwestycja będzie powodować negatywne oddziaływanie na populację borowca wielkiego i karlika większego w skali lokalnej i ponadlokalnej, przy czym nie będzie to oddziaływanie negatywne w stopniu znaczącym.

W udzielonej odpowiedzi inwestor wyjaśnił, że teren inwestycji nieustannie podlega antropopresji z uwagi na prowadzoną uprawę rzepaku. Inwentaryzacja wykazała istnienie na działce nr [...] następujących zwierząt: dzik, kret, lis, mysz polna, nornik zwyczajny, sarna i zając szarak, zaś na działce nr [...]: dzik, kret, sarna i zając szarak. Spośród tych zwierząt, miejsce posadowienia elektrowni wiatrowych i infrastruktury jest potencjalnym miejscem tworzenia nor i miejsc rozrodu dla kreta, myszy polnej i nornika zwyczajnego, przy czym nie stwierdzono ich istnienia na działce. Inwestor wyjaśnił, że inwestycja nie spowoduje znacząco ograniczenia ich środowiska życia ani istotnej ingerencji w habitaty tych zwierząt.

Zdaniem organu, kwestia wpływu inwestycji na środowisko w powyższym zakresie nie została precyzyjnie wyjaśniona. Stosownie do § 5 pkt 1 uchwały z dnia 24 sierpnia 2015 r., na terenie obszaru chronionego krajobrazu zabrania się zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką. Wyjaśnienia inwestora nie dają niebudzącej wątpliwości odpowiedzi czy inwestycja może doprowadzić do niszczenia nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt. Równocześnie, brak jest podstaw dla przyjęcia, aby inwestycja obejmowała czynności związane z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką.

W kwestii oddziaływania inwestycji na populację borowca wielkiego i karlika większego, inwestor wyjaśnił, że oddziaływanie na ich populacje będzie pomijalne i nie wpłynie na stabilne funkcjonowanie obu gatunków w skali lokalnej i ponadlokalnej.

Organ wskazał, że zasadą jest zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zwolnienie od tego zakazu musi zatem wymagać niebudzącego wątpliwości ustalenia, że ziściły się przesłanki określone przepisami prawa. Wobec powyższego orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

W skardze złożonej od powyższej decyzji, P. sp. z o.o., zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w zw. z § 5 Uchwały Nr X/253/15 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Strefy Krawędziowej Doliny Wisły poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zasadą jest zakaz lokalizacji przedsięwzięć w Obszarze Chronionego Krajobrazu i niedostrzeżenie, że zakaz ten jest wyjątkiem od konstytucyjnie chronionego prawa własności oraz swobody działalności gospodarczej, a wszelkie wyjątki od tych zasad podlegają prokonstytucyjnej wykładni, która nakazuje ważyć przewidziane ustawowo ograniczenia w kontekście przesłanek ich dopuszczalności wynikających z przepisu art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: art. 7, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego decyzji spełniającego wymogi tych przepisów, w szczególności poprzez niedokonanie subsumcji określonego stanu faktycznego pod wskazane przepisy prawa, z których wywodzone są normy prawne, art. 7, 77 §1, 107 §1 i 3 k.p.a., poprzez, brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przez co organ nie dostrzegł, że w okolicznościach sprawy spełniona została przesłanka "braku negatywnego wpływu" w rozumieniu przepisu art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody.

Organ, zdaniem skarżącej, nie wskazał wprost, które przepisy w jego ocenie miałyby postać naruszone, ani też nie określił w żaden sposób formy takich naruszeń przez organ pierwszej instancji. Organ nie dokonał ponadto subsumcji stanu faktycznego pod wskazane wprost przepisy prawa. Uniemożliwia to dokonanie oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ.

W ocenie skarżącej, skoro nie ma na przedmiotowej działce przedmiotu ochrony, to nie sposób twierdzić, że planowane przedsięwzięcie stoi w sprzeczności z zakazem jego niszczenia. Należy odróżnić zakazane przedmiotową uchwałą "niszczenie" konkretnych form przyrodniczych od będącego oczywistą konsekwencją każdego przedsięwzięcia budowlanego zajęcia części terenu, a przez to ograniczenia potencjalnej możliwości ekspansji danego gatunku czy założenia danych form przyrodniczych na części terenu zajętej pod infrastrukturę.

Organ, zdaniem skarżącej, pominął przy tym okoliczność, że oczywistą - wydawałoby się - cechą charakterystyczną farmy wiatrowej na tle innych przedsięwzięć budowlanych jest rozproszenie infrastruktury i zajęcie stosunkowo niewielkiej części terenu przy pozostawieniu dotychczasowego, rolniczego użytkowania pozostałej części terenu. Cecha ta pozwala też na pewną elastyczność w kształtowaniu planowanej zabudowy na etapie wydawania dalszych decyzji administracyjnych (o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwoleniu na budowę), dzięki czemu wydające je organy mogą najpełniej zrealizować wiążące je wskazania zawarte w ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Jak wskazała skarżąca – w odniesieniu do kwestii wpływu planowanego przedsięwzięcia organ wytknął, że "wskazane przez inwestora pomijalne oddziaływanie na populację borowca wielkiego i karlika większego nie może być jednoznacznie uznane za brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody chronionego krajobrazu". Organ trafnie przywołał jednak stanowisko inwestora w tej kwestii zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r., w którym inwestor wskazał, że oddziaływanie przedsięwzięcie będzie w tym zakresie pomijalne, nie wpłynie na stabilne funkcjonowanie obu gatunków zarówno w skali lokalnej, jak i ponadlokalnej.

Organ nie wziął pod uwagę istoty postępowania w zakresie oceny oddziaływania na przedsięwzięcie, jako oceny prognozowanego wpływu przedsięwzięcia na środowisko.

Skarżąca wskazała, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wywodzi, że "zasadą jest zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko", a "zwolnienie od tego zakazu musi zatem wymagać niebudzącego wątpliwości ustalenia, że ziściły się przesłanki określone przepisami prawa". Rozumowanie to, zdaniem skarżącej, obarczone jest jednak błędem tej postaci, że zasadą w prawie polskim pozostaje podlegające konstytucyjnej ochronie prawo własności i prowadzenia działalności gospodarczej, które mogą doznawać ograniczeń wynikających zwłaszcza z ochrony innych konstytucyjnie chronionych wartości, jak ochrona środowiska i przyrody. Dopuszczenie określonego rodzaju inwestycji w obszarze chronionego krajobrazu tylko pozornie jest więc wyjątkiem, a w rzeczywistości stanowi wyjątek od wyjątku, czyli oznacza właśnie powrót do ogólnej, konstytucyjnie chronionych wolności.

Zdaniem skarżącej, organ dopuścił się uchybienia przepisu art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3 u.o.p., przy zachowaniu przyjętej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prokonstytucyjnej wykładni tych przepisów, a także § 5 Uchwały, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że uznanie skutku danego przedsięwzięcia za "pomijalny", "nie mający wpływu na stabilność funkcjonowania gatunku w zakresie lokalnym i ponadlokalnym" nie jest równoznaczny z "brakiem negatywnego wpływu" w rozumieniu przepisu art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718.) dalej p.p.s.a., sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Jednocześnie stosownie do regulacji art. 134 p.p.s.a. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji sąd co do zasady nie jest związany granicami skargi, wyjątek stanowią skargi składane na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego (art. 57a p.p.s.a.). Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceniając zaskarżoną decyzję w podanych wyżej granicach, stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do jej uchylenia.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016r. nr [...], którą na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) uchylona została decyzja Wójta Gminy z dnia [...] października 2015 r. (znak [...]),a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenie przez organ I instancji.

Z uwagi na wydane rozstrzygnięcie kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się do oceny przez Sąd spełnienia przesłanek wynikających z art. 138 § 2 kpa.

Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przepis art.138 § 2 k.p.a. uprawnia organ do wydania decyzji kasacyjnej połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy tej kategorii orzeczenie może wydać wyłącznie wtedy, gdy dotychczasowa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Mimo że art. 136 k.p.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego lub zlecenia jego przeprowadzenia organowi I instancji, jednakże to postępowanie może mieć charakter jedynie uzupełniający a niedopuszczalne jest jego prowadzenie w całości lub znacznej części, gdyż naruszałoby to właśnie zasadę dwuinstancyjności. Kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego sprawy byłoby w takiej sytuacji niemożliwe na drodze postępowania w trybie zwyczajnym. Tak więc, w razie spełniania przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy, z uwagi na przyjęty w ustawie model postępowania odwoławczego, nie może zastąpić organu pierwszej instancji, gdyż w ten sposób pozbawiłby stronę prawa kwestionowania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego (por. W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011r., ZNSA Nr 4 (37) 2011, s. 19).

Zatem istota decyzji kasacyjnej wyraża się w tym, że w wyniku orzeczenia organu drugiej instancji nie następuje merytoryczne załatwienie sprawy. Wydanie decyzji kasacyjnej oznacza wyłącznie stwierdzenie przez organ odwoławczy na podstawie dostrzeżonych wadliwości postępowania i samej decyzji organu pierwszej instancji, że zaskarżone rozstrzygnięcie sprawy dokonane przez organ pierwszej instancji nie może stać się ostateczne. Konsekwencją tego stanowiska jest uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, stwierdzić należało, że w rozpatrywanej sprawie zachodziła podstawa do uchylenia przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. opisanej wyżej decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozwala na stwierdzenie, że zapadłe rozstrzygnięcie organu II instancji wbrew zarzutom skarżącego, odpowiada prawu.

Dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy organy obowiązane są w każdym przypadku w sposób wyczerpujący rozpatrzyć wszystkie okoliczności sprawy a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) przy czym wynik tej oceny powinien znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 §3 k.p.a.). W konsekwencji powyższego, stwierdzić należało, że konieczność przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania we wskazanym w zaskarżonej decyzji zakresie, uzasadniała uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W świetle powyższych ustaleń Sąd stwierdza, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie wykazała - wbrew zarzutom skargi – by w sprawie naruszone zostały przepisy prawa materialnego jak i procesowego, co mogłoby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Obowiązkiem organów orzekających w sprawie było uwzględnienie w dniu wydawania decyzji administracyjnej aktualnego stanu faktycznego i prawnego.

Procedura wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia jest sformalizowana i opiera się na przepisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.; dalej: u.o.o.ś.).

W przedmiotowej sprawie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. organ pierwszej instancji stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu oddziaływania na środowisko.

Organ ten na podstawie 63 ust. 1 i 4 art. 66, art. 68, art. 69 ust. 3 w związku z art. 70 ust. 4 u.o.o.ś.. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz opracowanie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W powyższym postanowieniu w oparciu o przesłankę wynikająca z art. 66 ust. 1 pkt 2 wskazano, że zakres raportu winien zawierać opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Na str. 3 pkt 10 postanowienia nałożono obowiązek opisu środowiska przyrodniczego terenu i obszarów w jej sąsiedztwie a na str. 5 pkt 15 określenie oddziaływania na cele i przedmioty ochrony wyznaczonych form ochrony przyrody, w tym Obszaru Chronionego Krajobrazu. Według tak określonego zakresu raportu wnioskodawca powinien złożyć raport oddziaływania na środowisko.

Złożony w dniu [...] kwietnia 2014 r. przez wnioskodawcę raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (opracowanie luty 2014r.) powinien spełniać wymagania wynikające z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2013.627) oraz uchwały Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego nr VI/106/11 z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz.Urz. Woj.Kuj- Pom. Nr 99, poz.793) - dalej jako: "uchwała z 2011r." W § 2 ust. 1 pkt 1 uchwały z 2011r.na obszarze chronionego krajobrazu wprowadzono zakaz zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem połowu amatorskiego ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacka i łowiecką. Obszar Chronionego Krajobrazu Strefy Krawędziowej Doliny Wisły ujęty został w załączniku nr 20 do uchwały z 2011r., w którym szczegółowo opisano granice Obszaru Chronionego Krajobrazu. Natomiast w załączniku nr 30 zamieszczona została mapa z naniesionymi jego granicami. Powierzchnia obszaru została określona na 11542 ha. Na stronie 39 raportu pkt 4.8 inwestor wypowiedział się, że teren przeznaczony pod projektowaną farmę wiatrową znajduje się na terenie obszaru chronionego krajobrazu " Obszar Strefy Krawędziowej Doliny Wisły".

W dniu orzekania przez organ II instancji uległ zmianie stan faktyczny i prawny.

Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego uchwałą z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Strefy Krawędziowej Doliny Wisły (Dz.Urz. Woj.Kuj- Pom. z 2015 r., poz. 2574). doprowadził m.in. do zmiany granic powierzchni zwiększając jego obszar do powierzchni 12287,49 ha.

W § 5 uchwały, na OChK Strefy Krawędziowej Doliny Wisły wprowadzono zakazy:

1. zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką;
2. realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu u.o.o.ś.
3. likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;
4. wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym ''lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych;
5. dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalnej gospodarce wodnej lub rybackiej;
6. likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych;
7. lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.

Ograniczenia wprowadzone ww. aktem pozostają nawiązują do ograniczeń wynikających art. 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1651, dalej jako u.o.p.), obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

W oparciu o powyższe zmiany stanu faktycznego Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wywiodło, że w sprawie kluczowa była ocena zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami uchwały Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Strefy Krawędziowej Doliny Wisły (Dz.Urz. Woj.Kuj- Pom. z 2015 r., poz. 2574, dalej jako uchwała).

Z załącznika nr 1 do uchwały wynika, że teren inwestycji jest w dalszym ciągu objęty wprowadzonym na mocy uchwały obszarem chronionego krajobrazu. Oznacza to, że podlega ograniczeniom wynikającym z § 5 uchwały, a więc wprowadzonym zakazom.

W ocenie Sądu, organ II instancji słusznie wywiódł na podstawie art. 24 ust. 3 u.o.p., że zakaz, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 u.o.p.,, który dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów u.o.o.ś., nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu.

Negatywny wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu stoi na przeszkodzie w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie, wdrożył tryb przewidziany w art. 136 kpa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

W ten sposób organ II instancji podjął próbę wyjaśnienia zgodności planowanej inwestycji z przepisami uchwały.

Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. Kolegium zwróciło się do pełnomocnika P. sp. z o.o. o złożenie wyjaśnień w zakresie: czy planowane przedsięwzięcie może wiązać się z likwidowaniem lub niszczeniem zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, albowiem na s. 94-96 raportu oddziaływana na środowisko w punkcie 6.9 Oddziaływanie na florę i faunę nie wskazano czy konieczna będzie likwidacja zadrzewień. Jak wyjaśnił inwestor w piśmie, które wpłynęło dnia [...] grudnia 2015 r., takie działania nie są planowane; Czy inwestycja wiąże się z wykonywaniem prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, albowiem na s. 104 raportu oddziaływania na środowisko wskazano na przekształcenie terenu w związku z powstaniem inwestycji, na s. 94 raportu oddziaływania na środowisko wskazano na usunięcie pokrywy glebowej, a na s. 61 raportu oddziaływania na środowisko wskazano na zmianę lub utratę warstwy glebowej, przekształcenie powierzchni na terenach dróg dojazdowych i placów montażowych. Jak wyjaśnił inwestor w piśmie, które wpłynęło dnia [...] grudnia 2015 r., takie działania nie są planowane, zaś dokonywane zmiany będą miały charakter odwracalny; Czy inwestycja będzie wiązała się z dokonaniem zmian stosunków wodnych, bowiem na s. 60-61 raportu oddziaływania na środowisko wskazano na możliwe zagrożenie dla środowiska wodnego oraz na wpływ na infiltrację wód opadowych, jednak nie wskazano wpływu na zmianę stosunków wodnych. Jak wyjaśnił inwestor w piśmie, które wpłynęło dnia [...] grudnia 2015 r., takie skutki nie są planowane; Czy przedsięwzięcie będzie wiązać się z likwidowaniem naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych. Jak wyjaśnił inwestor w piśmie, które wpłynęło dnia [...] grudnia 2015 r., zachowania tego rodzaju nie są planowane; Czy planowana inwestycja położona jest w odległości 100 m lub mniejszej od jezior i innych zbiorników wodnych, co inwestor potwierdził w piśmie, które wpłynęło dnia [...] grudnia 2015 r. Inwestor przedstawił również wpływ efektu migotania cienia na środowisko, poza zdrowiem ludzi oraz uszczegółowił zakres emisji niezorganizowanej na etapie budowy i likwidacji przedsięwzięcia. Dodatkowo, inwestor wskazał, że złożony raport o oddziaływaniu na środowisko, datowany na luty 2014 r., zachował aktualność.

Ma rację organ odwoławczy, że po złożeniu pisma inwestora z dnia [...] grudnia 2015 r., które wpłynęło dnia [...] grudnia 2015 r. nadal niewyjaśnione pozostało, czy inwestycja będzie wiązać się z niszczeniem nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt - przy uwzględnieniu faktu, że na s. 95 raportu oddziaływania na środowisko wskazano na zmianę rozmieszczenia zwierząt na skutek utraty ich siedlisk lub żerowisk na terenie lokalizacji elektrowni i w jego otoczeniu, a także faktu, że na s. 40 załącznika nr 18 do raportu oddziaływania na środowisko wskazano na utratę części terytoriów ptaków budujących gniazda naziemne w terenie otwartym, a także kwestia wpływu przedsięwzięcia na populację borowca wielkiego i karlika większego w skali lokalnej, bowiem na s. 22 załącznika nr 19 do raportu oddziaływania na środowisko poziom ten określono w skali populacji Polski i Europy jako niebędący znaczącym.

Kolejne wyjaśnienia skierowane do strony skarżącej zawarte piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. o uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko oraz wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. (punkt 1.a tego pisma) poprzez wyjaśnienie czy planowane przedsięwzięcie może wiązać się z niszczeniem nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt - z wymienieniem gatunków tych zwierząt, albowiem wyjaśnienia zawarte w punkcie 1.a pisma z dnia [...] grudnia 2015 r. mają charakter ogólnych uwag dotyczących ryzyka niszczenia nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt i brak jest w nich odniesienia do planowanej inwestycji, której dotyczy postępowanie, a także o uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko oraz wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. (punkt 6 tego pisma) poprzez wskazanie, czy wyjaśnienia tam zawarte należy rozumieć w ten sposób, że planowana inwestycja będzie powodować negatywne oddziaływanie na populację borowca wielkiego i karlika większego w skali lokalnej i ponadlokalnej, przy czym nie będzie to oddziaływanie negatywne w stopniu znaczącym, nie przyniosły odpowiedzi na zadane pytanie.

Skarżący w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r., które wpłynęło dnia [...] lutego 2016 r., wyjaśnił, że teren inwestycji nieustannie podlega antropopresji z uwagi na prowadzoną uprawę rzepaku. Inwentaryzacja wykazała istnienie na działce nr [...] następujących zwierząt: dzik, kret, lis, mysz polna, nornik zwyczajny, sarna i zając szarak, zaś na działce nr [...]: dzik, kret, sarna i zając szarak. Spośród tych zwierząt, miejsce posadowienia elektrowni wiatrowych i infrastruktury jest potencjalnym miejscem tworzenia nor i miejsc rozrodu dla kreta, myszy polnej i nornika zwyczajnego, przy czym nie stwierdzono ich istnienia na działce. Inwestor wyjaśnił, że inwestycja nie spowodowuje znacząco ograniczenia ich środowiska życia ani istotnej ingerencji w habitaty tych zwierząt.

Stanowisko skarżącego jest niejasne. Słusznie organ II instancji dostrzegł, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. inwestor wskazał, że każde takiego rodzaju przedsięwzięcie wiąże się z możliwością negatywnego oddziaływania na wskazane schronienia zwierząt.

Potencjalne miejsce tworzenia nor i miejsc rozrodu dla kreta, myszy polnej i nornika zwyczajnego oraz według skarżącego możliwość negatywnego oddziaływania na wskazane schronienia zwierząt pozostaje w sprzeczności z ograniczeniem wynikającym z § 5 pkt 1 uchwały, na terenie obszaru chronionego krajobrazu, który zabrania zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu.

Na podstawie zakresu prac budowlanych, które będą wiązały się z realizacją przedsięwzięcia z wysokim prawdopodobieństwem można uznać, że dojdzie do naruszenia zakazu wynikającego z uchwały. Sam inwestor udzielił odpowiedzi wymijających, mimo zadania przez organ precyzyjnie pytania czy inwestycja może doprowadzić do niszczenia nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt.

W kwestii oddziaływania inwestycji na populację borowca wielkiego i karlika większego, inwestor wyjaśnił, że oddziaływanie na ich populacje będzie pomijalne i nie wpłynie na stabilne funkcjonowanie obu gatunków w skali lokalnej i ponadlokalnej.

Kwestie wpływu inwestycji na schronienia zwierząt oraz na populację borowca wielkiego i karlika większego mają istotne znaczenie z uwagi na brzmienie przepisu art. 24 ust. 3 u.o.p., który przewiduje zwolnienie od zakazu, przewidzianego w § 5 pkt 2 uchwały, jeśli przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu.

Zasadą bowiem jest zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zwolnienie od tego zakazu musi zatem wymagać niebudzącego wątpliwości ustalenia, że ziściły się przesłanki określone przepisami prawa. Brak jednoznacznego wyjaśnienia wpływu inwestycji na nory, legowiska, inne schronienia i miejsca rozrodu zwierząt dziko żyjących nie pozwala na tym etapie przyjąć, że spełniona jest przesłanka z art. 24 ust. 3 u.o.p. Podobnie, wskazane przez inwestora pomijalne oddziaływanie na populację borowca wielkiego i karlika większego nie może być jednoznacznie uznane za brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu.

Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, tj. at. 7 art. 77 §1, 107 §1 i 3 k.p.a W ocenie Sądu organ przeprowadził wnikliwie postępowania. Skorzystał z uzupełnienia postępowania dowodowego na podstawie art. 136 kpa. Pytania skierowane do skarżącego były precyzyjne i zmierzały do uzyskania stanowiska czy planowane przedsięwzięcie może wiązać się z niszczeniem nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu dziko występujących zwierząt. Odpowiedzi udzielone przez inwestora są wymijające. To wątpliwości, które chce wyjaśnić organ pozostają kluczowe w rozpoznawanej sprawie. Ważne jest ustalenie ponad wszelka wątpliwość, czy planowana inwestycja będzie wiązała się z naruszeniem zakazu wynikającego z § 5 pkt 1 uchwały.

Uchylenie zatem decyzji organu I instancji wiąże się z koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania przez ten organ z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z obowiązującego aktu prawa miejscowego.

Zakaz wynikający z uchwały skutkuje ograniczeniem swobodnym rozporządzaniem nieruchomością nawet na cele przedsięwzięcia budowlanego, z którym wiąże się zajęcie części terenu. W obszarze chronionego krajobrazu to dobro, jakim jest przyroda ma pierwszeństwo przed innymi dobrami, jak np. zabudowa terenu farmą wiatrową.

W ocenie Sądu nie stanowi odpowiedzi na zadane przez organ pytanie stanowisko inwestora o pomijalnym oddziaływaniu na populację borowca wielkiego i karlika większego. Niezrozumiała jest również wypowiedź inwestora, że inwestycja wpłynie na stabilne funkcjonowanie obu gatunków zarówno w skali lokalnej, jak i ponadlokalnej. Ma rację Kolegium wywodząc, że na podstawie tak sformułowanej odpowiedzi nie można stwierdzić jednoznacznie, że nie ma negatywnego wpływu na ochronę przyrody chronionego krajobrazu.

Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem strony skarżącej, że brak użycia w raporcie oddziaływania na środowisko i uzupełniających go stanowiskach ustawowego zwrotu "brak negatywnego wpływu", a użycie w jego miejsce takich sformułowań jak "wpływ pomijalny", "brak wpływu na stabilne funkcjonowanie obu gatunków w skali lokalnej i ponadlokalnej" nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że zachodzi jednak stan wymagany przez normę prawną wynikającą z przepisu art. 24 ust. 3 u.o.p.

Raport został sporządzony przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną, która w podstawie prawnej na stronie 9 opracowania wymienia akty prawne, które posłużyły do sporządzenia raportu. Wobec powyższego autor opracowania powinien posługiwać się terminologią ustawową. Ustawa o ochronie przyrody nie wprowadza przesłanek:"wpływ pomijalny", czy "brak wpływu na stabilne funkcjonowanie obu gatunków w skali lokalnej i ponadlokalnej". Przepis art. 24 ust. 3 u.o.p wymaga precyzyjnego stanowiska o braku negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu w przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wykazanego w oparciu o przeprowadzoną ocenę oddziaływania na środowisko.

W tym stanie rzeczy nieuzasadnione są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3 u.o.p. w zw. z § 5 uchwały.

W ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej wykładni art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3 w zw. z §5 uchwały.

Konstytucyjna ochrona prawa własności konstytucyjnej doznaje ograniczeń. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ograniczenie na które powołuje się organ wynika z przepisów ustawy o ochronie przyrody.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja kasacyjna, która nie przesądza merytorycznie sprawy. Nie można na tym etapie postępowania ocenić, czy doszło do naruszenia zasady proporcjonalność. Zaskarżona decyzja nie ogranicza swoim rozstrzygnięciem prawa własności, ponieważ nie orzeka o odmowie przyznania uprawnienia.

Kwestia, czy tak jest w istocie, niewątpliwie nie pozostaje bez wpływu na wynik kontrolowanej sprawy. Jak bowiem stanowi art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.o.p.") obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone określone zakazy, w tym m.in. dotyczące realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz lokalizowania obiektów budowlanych (zob. np. art. 24 ust. 1 pkt 2 i 8 u.u.i.ś.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że akty statuujące ww. zakazy na obszarze chronionego krajobrazu mają status aktów prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 06.09.2012 r., II OSK 217/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") i jak każde przepisy obowiązującego prawa, muszą być brane pod uwagę przy wydawaniu indywidualnych aktów (decyzji) administracyjnych odnoszących się do takiego obszaru (do nieruchomości położonych w jego granicach), a więc także decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kwestia, czy planowane przedsięwzięcie będzie zlokalizowane w granicach ustanowionej formy ochrony przyrody (tu: OChK), ma doniosłe znaczenie w rozpoznawanej sprawie także z uwagi na wymogi treściowe stawiane przez ustawodawcę raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. taki raport powinien zawierać m.in. opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (pkt 2 in principio) oraz uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz (pkt 7 lit. b).

Niezależnie od powyższych wymagań formalnych ustanowionych dla raportu, ustalenie, czy obszar, na który będzie oddziaływać dane przedsięwzięcie stanowi obszar podlegający szczególnej ochronie, ma znaczenie także dla prawidłowej oceny ewentualnej konieczności przeprowadzenia tzw. ponownej oceny oddziaływania na środowisko na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego (tu: przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę). Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 5 pkt 3 u.u.i.ś. zaistnienie możliwości oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody, jest jedną z okoliczności, jakie należy brać pod uwagę przy stwierdzaniu konieczności (bądź nie) przeprowadzenia ww. oceny.

Z powyższych względów, uznając, że rozpoznawana w niniejszej sprawie decyzja nie narusza prawa, Sąd, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.