Uzasadnienie
Decyzją [...] wydaną [...] kwietnia 2012 r. z upoważnienia Starosty N., Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w N. orzekła o nienależnie pobranym świadczeniu na kontynuowanie nauki przez M. B. – N. w łącznej wysokości 270,98 zł za okres od [...] do [...] lipca 2011 r., wskazując jako podstawę prawną decyzji przepisy art. 104 Kpa oraz art. 240 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2011 r., Nr 149, poz. 887 ze zm.) mając na uwadze art. 6 pkt 16, art. 96 ust. 1 pkt 1, art. 98, art. 104 ust. 3, art. 106 ust. 3, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.).
Od tej decyzji odwołanie wniosła M. B.- N. wskazując, że egzamin magisterski zdała w dniu [...] lipca 2011 r., zaświadczenie o ukończeniu nauki odebrała tydzień później a dyplom w listopadzie 2011 r., przedstawiając także zdarzenia poprzedzające zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] maja 2012 r. ([...]) na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 89 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. oraz 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując, że zgodnie z art. 89 ust. 3 ww. ustawy z 12 marca 2004 r., pomoc o której mowa w ust. 2 przyznaje się na czas nauki, do czasu jej ukończenia. Skoro skarżąca [...] lipca 2011 r. złożyła egzamin magisterski to tylko do tego dnia była upoważniona do otrzymania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki.
Składając skargę M. B. – N. wniosła o uchylenie obu decyzji wywodząc, że pobrane przez nią świadczenie nie było świadczeniem nienależnym w rozumienie art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej i pobrała je [...] lipca 2011 r. tj. przed zakończeniem nauki. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Po myśli przepisu art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak - związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 133 § 1 ww. ustawy Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy natomiast wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 r. na podstawie art. 104 Kpa, art. 19 pkt 6, art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 3, art. 89 ust. 2.3 art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) § 2 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 23 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnianie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowywanie (Dz.U. Nr 6, poz. 45), § 1 ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) oraz art. 163 Kpa; art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z póżn. zm.) działający z upoważnienia Starosty N. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w N. przyznał skarżącej M. B.-N. od dnia [...] października 2006 r. pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki w wysokości 30 % kwoty stanowiącej podstawę ustalania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki tj. 494,10 zł, ustalając, że pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki będzie przekazywana [...] każdego miesiąca.
Z akt wynika także, iż posiadając informację o kontynuowaniu nauki w lipcu 2011 r. organ wypłacił należne za miesiąc lipiec 2011 r. świadczenie w dniu [...] lipca 2011 r. Trudno więc w tej sytuacji uznać w świetle przepisów art. 6 pkt 16 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, aby w momencie wypłaty świadczenia (tj. [...] lipca 2011r.) było to świadczenie nienależne, skoro skarżąca wówczas jeszcze kontynuowała naukę. Świadczeniem nienależnym w świetle tego przepisu jest bowiem tylko i wyłącznie świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przestawionych nieprawdziwych informacji lub niedoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej.
Rzeczą organu było więc rozważenie czy w dniu wypłaty świadczeń, tj. w dniu [...] lipca 2011 r. organ posiadał jakiekolwiek informacje o których stanowi przywołany przepis art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej lub czy do tego też dnia sytuacja materialna lub osobista skarżącej uległa jakimkolwiek zmianom o których skarżąca zobowiązana była informować organ.
Wynikający z przepisu art. 109 ustawy o pomocy społecznej oczywisty obowiązek skarżącej udzielenia stosownej informacji o zakończeniu nauki stał się wymagalny dopiero po dniu [...] lipca 2011 r., tj. po dniu złożenia końcowego egzaminu. Natomiast należy podkreślić dodatkowo, że w przywołanej wyżej decyzji z [...] września 2006 r. - nr [...] określono, że pomocy udziela się z góry na każdy miesiąc w dniu [...]każdego miesiąca.
Reasumując należy stwierdzić, że w dniu [...] lipca 2011 r. odbierając przyznane świadczenie skarżąca nie była w sytuacji osoby uchylającej się od wykonania obowiązku z art. 109 ustawy o pomocy społecznej. W dniu tym bowiem sytuacja osobista, dochodowa i majątkowa wiążąca się z podstawą do przyznania świadczenia nie uległa żadnej zmianie.
Skarżąca odbierając [...] lipca 2011 przyznane świadczenie nie mogła też ze stuprocentową pewnością stwierdzić, że zakończenie nauki nastąpi na pewno w dniu [...] lipca 2011 r. Nastąpiło to dopiero z chwilą zdania kończącego naukę egzaminu, co miało miejsce już po pobraniu przyznanego i wypłaconego świadczenia.
W tej sytuacji należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] (pkt 1 wyroku) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 169, poz. 1270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku oparto na przepisie art. 152 tej ustawy.