Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2023 r., nr [...], znak: [...] Prezydent M. [...], działając na podstawie art. 17, art. 20, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczenia rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), orzekł o odmowie przyznania B. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem K. W..
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisując przebieg dotychczasowego postępowania, stan prawny i faktyczny wskazał, iż zakres sprawowanej opieki nad synem nie wyklucza podjęcia zatrudnienia, bądź innej pracy zarobkowej, zatem nie zachodzi związek pomiędzy koniecznością rezygnacji z zatrudnienia na rzecz sprawowania opieki.
Organ na podstawie zebranego materiału dowodowego w zakresie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustalił, że K. W. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wydanym na okres do [...].11.2024 r., a niepełnosprawność powstała w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. K. W. zamieszkuje z matką B. W., która sprawuje opiekę nad synem. K. W. jest studentem studiów stacjonarnych we [...], natomiast z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że wymaga stałej opieki.
Organ I instancji dokonując analizy zebranego materiału w zakresie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego dokonał oceny, czy istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, a niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z dokonanych ustaleń wynika, że B. W. sprawuje opiekę nad synem, która polega na przygotowywaniu i podawaniu posiłków, przygotowywaniu ubioru, budzeniu, podawaniu leków, robieniu zakupów, załatwianiu spraw urzędowych, kontroli finansów, wyjściu na spacery, odprowadzaniu do ośrodków publicznych tj. służby zdrowia, szkoły, ponadto pomaga synowi w przygotowywaniu przyborów toaletowych, obcinaniu i piłowaniu paznokci, nadzoruje i kontroluje czynności higieniczne, kontroluje przyjmowane leki, dokonuje pomiaru ciśnienia, przeprowadza rehabilitację w związku z chorobą zasadniczą. Ponadto w okresie remisji pomaga synowi w kąpieli i ubieraniu się. Osoba wymagająca opieki samodzielnie ubiera się, wykonuje higienę osobistą.
W ocenie organu czynności związane z opieką nad synem nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę, uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia, ponieważ syn w dużej mierze jest osobą samodzielną i nie wymaga stałej opieki, przy czym czynności dnia codziennego mogą być wykonywane poza godzinami pracy, niezależnie od systemu pracy.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. W. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła zastosowanie przez Sekcję Świadczeń Rodzinnych bezpodstawnej nadinterpretacji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz składanych przez stronę oświadczeń w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Zdaniem odwołującej organ nie uwzględnił informacji o występowaniu remisji choroby zasadniczej i występowaniu bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia u jej syna, cierpiącego na schorzenie, które w każdym momencie może zintensyfikować się i stworzyć zagrożenie dla otoczenia i jego samego, dlatego odwołująca musi być stale w gotowości do udzielenia pomocy. Poza chorobą zasadniczą, posiada on inne schorzenia nieustannie diagnozowane w poradni neurochirurgicznej w związku z czym, strona pomaga synowi w rehabilitacji.
Ustosunkowując się do kwestii nauki odwołująca wskazała, że K. W. jest studentem studiów stacjonarnych, zajęcia na uczelni nie odbywają się codzienne, rozpoczynają się o różnych porach dnia (w godzinach porannych, bądź popołudniowych), a część przedmiotów jest realizowana w systemie hybrydowym przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, co daje możliwość nauki przez komputer w domu. Odwołująca posiada wiedzę, że opiekunowie osób, które studiowały stacjonarnie, pobierają świadczenie pielęgnacyjne.
Odwołująca oświadczyła, że jej opieka polega na przyprowadzaniu i odprowadzaniu niepełnosprawnego syna i pozostawaniu w gotowości w razie problemów sygnalizowanych przez syna. Są sytuacje, kiedy musi kilka razy w ciągu dnia nauki podejść do uczelni i udzielić pomocy. Opiekunowie osób niepełnosprawnych nie mają możliwości przebywania na terenie jakichkolwiek placówek oświatowych i zakładów zatrudniających osoby niepełnosprawne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając wydaną decyzję organ odwoławczy podniósł, iż w niniejszej sprawie, dokonując ustaleń dotyczących zakresu sprawowanej opieki, wzięto pod uwagę treść wywiadu środowiskowego z dnia [...] października 2023 r., w tym wnioski pracownika socjalnego oraz złożone przez wnioskodawczynię wyjaśnienia i oświadczenia. Z dowodów tych wynika, iż osoba wymagająca opieki mimo swojej niepełnosprawności jest osobą samodzielną (samodzielnie się ubiera, wykonuje czynności higieniczne, jest osobą studiującą w miejscu zamieszkania, samodzielnie się porusza). Natomiast sprawowana opieka polega na pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa domowego (pranie, sprzątanie, przygotowanie posiłków, ubrań, robienie zakupów), podawanie leków, wizyty lekarskie. Okoliczności te wskazują, iż zakres faktycznie sprawowanej opieki nie wymusza konieczności rezygnacji czy też niepodejmowania zatrudnienia.
Podkreślenia zdaniem Kolegium wymaga, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia stałej opieki. Przyjąć jednak trzeba, że z samej swojej istoty stała opieka powinna być opieką ciągłą, nieprzerwaną, codzienną. W rozpoznawanej sprawie nie można natomiast stwierdzić, iż konieczność i zakres sprawowania opieki nad synem ma charakter, który uniemożliwia podjęcie pracy, czy konieczność rezygnacji z pracy. Zwrócić należy uwagę, iż zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawniający w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy (niezależnie od systemu czasu pracy). Jak wyżej wskazano, świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest z powodu niemożności wykonywania pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, a nie jedynie z tytułu sprawowania tej opieki.
Jednym z niezbędnych warunków przyznania świadczenia jest konieczność zapewnienia opieki w takim zakresie, aby uniemożliwiało to wykonywanie osobie sprawującej opiekę pracy zawodowej. Podkreślenia wymaga, iż czynności życia codziennego (sprzątanie, pranie, zrobienie zakupów, przygotowanie posiłków, wizyty u lekarza, czy też czynności higieniczne) nie stanowią czynności zajmujących cały dzień przez siedem lub większość dni w tygodniu - por. wyroki WSA: sygn. akt II SA/Bd 762/19, sygn. II SA/Ol 849/19 - system Lex.
Jak wskazują akta sprawy, Odwołująca wykonuje czynności codzienne, nie zajmujące de facto znacznej części dnia, co w konsekwencji stanowi, iż zakres ten nie uzasadnia konieczności rezygnacji z podejmowania zatrudnienia. W sytuacji, gdy syn jest osobą samodzielną, studiując samodzielnie przebywa na uczelni, wnioskodawczyni ma możliwość podjęcia pracy, chociażby w niepełnym wymiarze.
W tych okolicznościach, gdy nie zaistniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją z pracy zarobkowej, czy też jej niepodejmowaniem, a opieką nad niepełnosprawnym synem, w związku z brakiem sprawowania stałej opieki, nie spełnione zostają przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia.
W skardze do Sądu B. W. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zarzucając zastosowanie nadinterpretacji art. 17 ust 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz pominięcie i nieustosunkowanie się do składanych pism w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I i II instancji.
Skarżąca oświadczyła w treści skargi, że nie zgadza się z Kolegium w sprawie definiowania sposobu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem, ponieważ organ ustosunkowując się do złożonych oświadczeń o sposobie wykonywania opieki i poszczególnych zadań dokonał ich nadinterpretacji, zmierzających wprost do pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem skarżącej, opieki nie można rozumieć jako nieustannie trwających czynności przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą. To troszczenie się, dbanie o kogoś, pilnowanie kogoś, sprawowanie pieczy, zatem obowiązki dnia codziennego też mieszczą się w tej kategorii pomocy. Realizowana opieka zajmuje większość dnia. Opiekę skarżąca sprawuje stale i nie ma możliwości podjęcia pracy nawet w niepełnym wymiarze pracy z powodu występowania związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem pracy, a wykonywaniem obowiązków opieki nad niepełnosprawnym synem.
Ponadto wskazała, że w ogłoszeniach i ofertach pracy na stanowisku asystenta osób niepełnosprawnych publikowanych przez MOPR we [...] jest program wsparcia, który nie różni się od jej obowiązków, jak również oferty pracy opiekunki osób niepełnosprawnych w swym programie obejmują ten sam zakres wsparcia.
Zdaniem skarżącej, organ nie uwzględnił informacji o występowaniu remisji choroby zasadniczej i występowaniu bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia u jej syna, cierpiącego na schorzenie, które w każdym momencie może zintensyfikować się i stworzyć zagrożenie dla otoczenia i jego samego, dlatego odwołująca musi być stale w gotowości do udzielenia pomocy. Poza chorobą zasadniczą, posiada on inne schorzenia nieustannie diagnozowane w poradni neurochirurgicznej w związku z czym, strona pomaga synowi w rehabilitacji.
Ustosunkowując się do kwestii nauki, skarżąca wskazała argumenty powołane już w odwołaniu.
Skarżąca oświadczyła, że jej opieka polega na przyprowadzaniu i odprowadzaniu niepełnosprawnego syna i pozostawaniu w gotowości w razie problemów sygnalizowanych przez syna. Są sytuacje, kiedy musi kilka razy w ciągu dnia nauki podejść do uczelni i udzielić pomocy. Opiekunowie osób niepełnosprawnych nie mają możliwości przebywania na terenie jakichkolwiek placówek oświatowych i zakładów zatrudniających osoby niepełnosprawne
Wskazała też, że jej syn ma stwierdzoną znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Znaczny stopień niepełnosprawności wymaga, co do zasady stałej, długotrwałej opieki i pomocy innej osoby. Sam fakt przyznania danej osobie znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem w orzeczeniu, że osoba taka wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, nie może być kwestionowany przez organ pomocy społecznej. Stała opieka to nie tylko nieustające, ciągle przebywanie z podopiecznym (nieodstępowanie go) i wyręczanie we wszystkich codziennych czynnościach, tym bardziej, że podopieczny może się samodzielnie poruszać i wykonywać pewne czynności. Pod pojęciem opieki stałej należy także rozumieć stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, stałą gotowość i możliwość udzielenia pomocy w sytuacji, gdy taka potrzeba w danym momencie zaistnieje.
Przedstawiona sytuacja w ocenie skarżącej stanowi utrudnienie w podjęciu przez nią pracy zarobkowej, konieczność wykonywania określonych czynności opiekuńczych w ciągu dnia, jak również czuwanie i pozostawanie w pełnej gotowości do wykonywania niezbędnej pomocy o różnych porach jest przeszkodą do pozostawania w zatrudnieniu lub wykonywaniu innej pracy zarobkowej, tym samym istnieje związek przyczynowo - skutkowy między sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, a niepodejmowaniem pracy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne, co do zasady, nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a (tj. skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie). Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu synem.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Zgodnie z art. 17 ust. 1, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że istotną cechą osób, będących adresatami zawartej tam normy prawnej określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym faktem rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wynika, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem, posiadającym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – znacznym.
Bezsporna w sprawie jest niepełnosprawność syna skarżącej oraz konieczność stałej pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Należy jednocześnie podzielić stanowisko Kolegium Odwoławczego, że samo wydanie orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym, nie jest jednoznaczne z koniecznością sprawowania nad osobą, której orzeczenie dotyczy, opieki w takim rozmiarze, że opiekun zmuszony jest każdorazowo do rezygnacji z pracy lub do jej niepodejmowania. Kwalifikacja niepełnosprawności i konieczności objęcia osoby niepełnosprawnej opieką pozostaje poza kompetencjami organu prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o tym bowiem orzekają organy posiadające wiadomości specjalne. Niemniej jednak organ ma prawo i zobowiązany jest badać zakres świadczonej opieki i czy nie wykracza on poza zakres zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. I tym samym, czy zakres sprawowanej opieki osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, bądź zmusza do rezygnacji z pracy zarobkowej.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że większość czynności, jakie wykonuje strona przy niepełnosprawnym, nie wymaga całodobowej opieki, bądź nawet stałej w ciągu dnia obecności strony. Wiele czynności podopieczny wykonuje samodzielnie albo przy nieznacznej pomocy osoby drugiej. Mianowicie, samodzielnie się ubiera, samodzielnie się porusza, wykonuje czynności higieniczne, jest osobą studiującą w miejscu zamieszkania, natomiast sprawowana opieka polega na pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa domowego (pranie, sprzątanie, przygotowanie posiłków, ubrań, robienie zakupów), podawanie leków, wizyty lekarskie. Okoliczności te wskazują, iż zakres faktycznie sprawowanej opieki nie wymusza konieczności rezygnacji, czy też niepodejmowania zatrudnienia.
Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że jakkolwiek K. W. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to nie sposób przyjąć, aby B. W. z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje, opiekując się synem, rzeczywiście nie mogła podjąć żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, bowiem jej syn jest w dużej mierze osobą samodzielną, bierze udział w zajęciach studiów stacjonarnych (wówczas pozostaje bez opieki strony), a zatem rozmiar czasowy jak i czynności wykonywane nad osobą niepełnosprawną, które nie wykraczają poza typowe obowiązki domowe, pozwalają stronie podjąć zatrudnienie nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie jest kwestionowana okoliczność, że strona uczestniczy w opiece nad synem wykonując ww. czynności, jednak zakres opieki udzielanej K. W. przez jego matkę, nie wykracza poza obowiązki domowe, wykonywane w każdym gospodarstwie domowym, również przez osoby pracujące.
Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że opieka nad niepełnosprawnym synem nie ma charakteru ciągłego, albowiem może być wykonywana o różnych porach dnia. Skarżąca w zasadzie nie wykonuje przy synu czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, gdyż nie wymaga on leczenia odleżyn, pielęgnacji przetok, czy też karmienia przez sondę, cewnikowania. Ponadto jest w stanie samodzielnie jeść oraz nie używa pampersów, czy też pieluchomajtek.
Czynności wykonywane przez skarżącą zasadniczo są czynnościami dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, gdyż osoby pracujące również prowadzą własne gospodarstwa domowe, robią zakupy, sporządzają posiłki, sprzątają mieszkanie, czy też udają się do lekarzy. Z doświadczenia życiowego wynika, że zakupów nie trzeba robić codziennie (podobnie sprzątać mieszkania), śniadania mogą być przygotowane wcześniej, a obiad może być ugotowany na dwa dni. Kąpiel, zasadniczo, również może mieć miejsce o każdej porze dnia.
Należy przyjąć za Kolegium, że sprawowana przez skarżącą opieka nad synem ma charakter stały, to jednakże jest ona sprawowana w takim zakresie, który nie wyklucza możliwości jednoczesnego podjęcia zatrudnienia. Szereg czynności jakie wykonuje strona mogą być wykonane przed pracą lub po powrocie strony z pracy.
Reasumując, uznać należy, że to organ administracji ma obowiązek - rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - ustalić, czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia), a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Tym samym, to organ musi ustalić rozmiar faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające doprowadziło do uznania braku spełnienia przesłanki związku przyczynowego między niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad synem, a ta okoliczność wykluczała możliwość przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. Nie zmienia tej oceny okresowa konieczność intensyfikacji opieki na którą wskazywała skarżąca.
W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, że wymiar opieki, jakiej wymaga syn skarżącej, nie jest na tyle angażujący, aby wykluczał podjęcie przez skarżącą zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. System świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie. Wnioskująca musi tym samym sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędna w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest wynagrodzeniem za sprawowanie faktycznej opieki (do której członkowie rodziny są zobowiązani na podstawie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), ale rekompensatą za utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny i związaną z tym rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem. Sprawowana opieka winna zatem uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r. (sygn. akt IV SA/Wr 51/21; CBOSA), że pojęcie opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować, z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej.
Sąd nie kwestionuje faktu, że syn skarżącej, z uwagi na występujące u niego schorzenie, ma utrudnione codzienne funkcjonowanie. Jednakże, w ocenie Sądu, zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nie stoi na przeszkodzie do podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Szereg podstawowych czynności wykonuje on samodzielnie. Świadczona przez skarżącą opieka jak już wskazano, nie ma charakteru ciągłego, gdyż może być wykonywana o różnych porach dnia. Skarżąca zasadniczo nie wykonuje przy synu czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jego osobą, wymagających stałej jej obecności i pomocy.
Wobec powyższych wyjaśnień Sąd uznał, że organ miał podstawy, by stwierdzić, że skarżącej świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdyż nie spełnia ona warunków z art. 17 ust. 1 u.ś.r., a odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego uzasadnia brak bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym synem. Prawidłowo oceniono, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, w związku z koniecznością opieki nad synem.
W rozpatrywanej sprawie nie można również dopatrzyć się naruszenia norm prawa procesowego. Organy administracyjne przeprowadziły bowiem prawidłowo postępowanie administracyjne, dopełniając wymogów wynikających z art. 7 i art. 77 § k.p.a., które nakazują dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Prawidłowo uzasadniono także podjęte rozstrzygnięcie, nie doszło zatem do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyżej przedstawionych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.