Uzasadnienie
P. S. (dalej; skarżący) reprezentowany przez radcę prawnego A. S.-K. pismem z [...] czerwca 2023 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na czynność materialno-techniczną Komendanta Policji z dnia [...] czerwca 2022r. dotyczącą odebrania broni palnej wraz z amunicją oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni, która została potwierdzona protokołem przejęcia broni i amunicji do depozytu sporządzonego w dniu [...] czerwca 2022 r. Protokół przejęcia broni i amunicji do depozytu został podpisany osobiście przez skarżącego.
Skarżący zarzucił:
- - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- a) naruszenie art. 19 ust. 1 a ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. (dalej u.b.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do dokonania przez Organ odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni Skarżącemu, podczas gdy przesłanki te nie zostały spełnione, bowiem Organ dokonując czynności materialno-technicznej z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji organ powinien wykazać okoliczności, że Skarżący przeciwko któremu toczy się postępowanie o przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego,
- b) naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wskazany katalog przestępstw dotyczy jedynie umyślnych przestępstw lub umyślnych przestępstw skarbowych, podczas gdy wskazany w przepisie katalog przestępstw jest szerszy i obejmuje umyślne przestępstwa lub umyślne przestępstwa skarbowe, nieumyślne przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, o ile przestępstwa popełniła osoba zagrażająca sobie, porządkowi lub bezpieczeństwu publicznemu.
- - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- a) naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) poprzez naruszenie zasady działania na podstawie przepisów prawa, co w konsekwencji spowodowało odebrane broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni mimo braku wystąpienia przesłanek prawnych to uzasadniających,
- b) naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie sprawy na korzyść strony mimo, iż w sprawie dotyczącej ograniczenia uprawnienia Strony pozostają wątpliwości co do normy prawnej w zakresie jej interpretacji, co w konsekwencji spowodowało naruszenie interesu strony postępowania;
- c) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez niezachowanie podczas prowadzenia postępowania zasad proporcjonalności co w konsekwencji spowodowało naruszenie interesu strony postępowania poprzez ograniczenie jej uprawnień mimo, iż nie zaistniała konieczność ich ograniczenia.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wywiódł, że podczas czynności przejęcia broni i amunicji funkcjonariusze policji poinformowali skarżącego, że jej zajęcie następuje z uwagi na prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne. Postępowanie toczące się przeciwko skarżącemu prowadzone jest z uwagi na podejrzenie popełnienia przez niego przestępstw stypizowanych w art. 286 kk oraz 301 kk w związku z zawarciem umowy pożyczki.
Pełnomocnik wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...] lutego 2023 r. skarżący wezwał Komendanta [...] do zwrotu przejętej broni, amunicji oraz dokumentów. W odpowiedzi na powyższe żądanie, w piśmie z dnia [...] marca 2023 r. organ wskazał, że z aktu oskarżenia wynika, że P. S. został oskarżony o przestępstwo umyślne tj. o czyn z art. 304 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 1 kk i art. 11 § 2 kk, art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk. Z uzasadnienia wskazanego pisma wynika, że oskarżenie o przestępstwo umyślne jest wystarczającą przesłanką do odebrania broni oraz legitymacji posiadacza broni w myśl art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji.
W ocenie organu "popełnienie przestępstwa godzi w porządek prawny i tym samym niweczy domniemanie, iż posiadacz pozwolenia na broń nie stworzy zagrożenia". Z tego względu organ nie widzi podstaw do wydania skarżącemu zajętej broni palnej, amunicji oraz legitymacji.
Następnie w dniu [...] kwietnia 2023 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi z dnia [...] maja 2023 r. (doręczonej skarżącemu w dniu [...] maja 2023 r. organ podtrzymał swoje stanowisko i odmówił zwrotu przejętej broni, amunicji oraz legitymacji.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Policji wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie w całości.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Komendant [...] wyjaśnił, że czynność materialno-techniczna przejęcia broni i amunicji do depozytu od skarżącego miała miejsce w dniu [...] czerwca 2022r. Na okoliczność tę policja sporządziła protokół, który skarżący podpisał imieniem i nazwiskiem dnia [...] czerwca 2022r.Zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz.259) - "Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi.skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności". Skarga będąca przedmiotem niniejszego postępowania została wniesiona przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2023r. czyli znacznie po upływie przewidzianego przepisami prawa terminu na jej wniesienie i winna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga P. S. podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że akty i czynności, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. charakteryzują się tym, że:
- 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia,
- 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych,
- 3) muszą mieć charakter publicznoprawny,
- 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. J.P. T.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, str. 22-23).
W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do dyspozycji art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania. Zatem warunkiem zastosowania tej regulacji jest wyłącznie fakt prowadzenia określonego postępowania karnego (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30.01.2020r III SA/Gd 717/19). Przepis ten wskazuje w art. 15 ust.1 pkt 6 lit. a na przestępstwa umyślne i lub umyślne skarbowe, a w pkt 6 lit. b na nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Wobec skarżącego toczy się postępowanie o przestępstwa umyślne więc została spełniona podstawa prawna do przeprowadzenia przez policję czynności materialno-technicznej przewidzianej w art.19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji wobec skarżącego polegającej na odebraniu broni i amunicji.
Na uwadze należy mieć również okoliczność, że w przypadku odebrania broni na podstawie art. 19 ust. 1a powoływanej ustawy organ nie wydaje żadnego rozstrzygnięcia. Odebranie broni jest bowiem czynnością, która ma charakter samoistny i nie stanowi wykonania innego rozstrzygnięcia administracyjnego, którego integralną częścią byłoby pisemne uzasadnienie. Sporządzony z dokonania czynności protokół nie spełnia jednocześnie takiej roli jaką pełni uzasadnienie decyzji, lecz w skrócony i uproszczony sposób dokumentuje fakt dokonania czynności i towarzyszące temu okoliczności.
W takiej sytuacji nie budzi zatem wątpliwości, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest skargą na czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy należało jednak dokonać uprzedniej kontroli skargi pod względem formalnym. Tryb i termin wniesienia skargi do sądu administracyjnego reguluje art. 52 oraz art. 53 p.p.s.a. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Stosownie natomiast do treści art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 czerwca 2017 r.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.
W rozpoznawanej sprawie, zaskarżona czynność materialno-techniczna przejęcia broni i amunicji do depozytu od skarżącego miała miejsce w dniu [...] czerwca 2022r. Na okoliczność tę policja sporządziła protokół, który skarżący podpisał imieniem i nazwiskiem dnia [...] czerwca 2022r. Wobec tego, bieg terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. rozpoczął się [...] czerwca 2022 r., a termin na wniesienie skargi upływał [...] lipca 2022 r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, dopiero pismem z [...] czerwca 2023 r. (nadanym w dniu [...] czerwca 2023 r.) wywiódł skargę na powyższą czynność, a więc po upływie terminu do jej wniesienia. Nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Mając na uwadze powyższe, należy przyjąć, że przedmiotowa skarga złożona została z naruszeniem ustawowego terminu. Pełnomocnik w treści repliki na odpowiedź organu na skargę wskazał na treść zdania drugiego art. 53 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Pełnomocnik wskazał, że w treści skarżonego protokołu skarżący nie został pouczony o trybie i terminie zaskarżenia czynności Komendanta [...].
W judykaturze zwraca się uwagę, iż przewidziana w art. 53 § 2 p.p.s.a. in fine możliwość rozpatrzenia skargi przez Sąd, mimo uchybienia terminowi do wniesienia skargi, ma charakter wyjątku. Warunkiem rozpatrzenia skargi w takim przypadku jest stwierdzenie, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy, z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 295/05, postanowienie WSA w Warszawie z 8 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1305/22). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar i inne zjawiska niemożliwe do przewidzenia. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Sygnalizowany brak pouczenia o trybie i terminie zaskarżenia czynności materialno-technicznej nie może być traktowany jako okoliczność wyłączająca winę skarżącego w naruszeniu terminu do wniesienia skargi. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skarżący posiada wykształcenie wyższe prawnicze i ekonomiczne (vide dołączona do skargi kopia 1 strony aktu oskarżenia z [...] grudnia 2019 r. PO II Ds.39.2019)
Przypomnieć należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność Komendanta [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie odebrania broni palnej wraz z amunicją oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni. Nie jest to zatem decyzja administracyjna, która winna spełniać wymogi formalne określone w art. 107 § 1 k.p.a. w tym posiadać pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi. Organ mógł, takie pouczenie zawrzeć w protokole, lecz brak tego elementu nie stanowi bezpośredniego naruszenia prawa.
Tym samym zaniechanie to nie może stanowić okoliczności ekskulpującej w przypadku naruszenie terminu wniesienia skargi. Ponadto zamieszczenie pouczenia – wobec skarżonej czynności, które nie jest ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem, zaś możliwość jego zaskarżenia do sądu administracyjnego jako czynności wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie jest obligatoryjne. Tym samym strona nie może wywodzić tylko z braku tego pouczenia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy.
Nadto całkowicie błędne jest wskazywanie na domniemany bieg terminu do wniesienia skargi na przedmiotową czynność z dnia [...] czerwca 2022 r. poprzez próbę niejako na nowo odtworzenia sobie terminu do zaskarżenia tej czynności przez wniesienie do organu (pismo z [...] lutego 2023 r.) o wydanie broni oraz legitymacji posiadacza na broń), na którą w imieniu Komendanta Policji, udzielił odmownej odpowiedzi Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych – dołączonym do skargi pismem z [...] marca 2023 r. Wniosek do organu o ponowne rozpoznanie sprawy wniosku o wydanie broni oraz legitymacji posiadacza broni (pismo z [...] kwietnia 2023 r.), jak również negatywna odpowiedź organu z [...] maja 2022 r., w świetle przytoczonych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą mieć żadnego znaczenia dla oceny zachowania ustawowego terminu do zaskarżenia konkretnie zindywidualizowanej przez stronę skarżącą czynności materialno-technicznej z [...] czerwca 2022 r. "odebrania broni palnej wraz z amunicją oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadanej broni".
Nie budzi żadnych wątpliwości, że ta czynność materialno-techniczna, nie może być utożsamiana z wnioskiem z [...] lutego 2023 r. o wydanie zatrzymanej broni oraz legitymacji posiadacza na broń i usunięcia tym samym zdaniem skarżącego naruszenia prawa.
Z tych powodów Sąd stwierdził, że skarga na wskazaną czynność materialno-techniczną Komendanta Policji została wniesiona z uchybieniem terminu, określonego w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi i podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt tej ustawy.
Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego, o czym orzeczono w pkt II sentencji postanowienia.