Uzasadnienie
Kujawsko-Pomorski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w B. ("OW NFZ") w dniu [...] grudnia 2019 r. ogłosił konkurs ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny od 2009 w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego, kod postępowania: [...]
W dniu [...] lutego 2020 r. komisja konkursowa rozstrzygnęła ww. postępowanie konkursowe wybierając do zawarcia umowy ofertę złożoną przez R. G. (dalej powoływany jako "S."), który zajął pierwszą pozycję w rankingu ofert. Skarżąca F. M. sp. z o.o. w W. zajęła natomiast drugą i trzecią pozycję w rankingu.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1373 – dalej "ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych" lub "uśz") i rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (t.j Dz.U. z 2019 r., poz. 2224 – dalej "rozporządzenie MZ z 22 listopada 2013 r."), poprzez naruszenie zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Podniosła, że organ nie zweryfikował spełnienia przez zwycięskiego oferenta kryterium opisanego w pkt. 2.1 (część 2 Lp. VI załącznika nr 16) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 kwietnia 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2019 r., poz. 832), co może mieć wpływ na odjęcie zwycięskiemu oferentowi 8 punktów, podkreślając że weryfikacja ta powinna obejmować nie tylko daty rejestracji (jednostki), ale również daty dokonania inwestycji (określone w części V formularza ofertowego zasoby oferentów i daty ich uzyskania), które mają służyć udzielaniu świadczeń zdrowotnych objętych postępowaniem, tj. czy miały one miejsce po dniu 12 lipca 2018 r. Wskazała, że komisja konkursowa wezwała oferentów do wskazania numerów telefonów, przy pomocy których wykonywana będzie łączność przy wykonywaniu świadczeń zdrowotnych objętych postępowaniem.
W świetle tej okoliczności komisja konkursowa, zdaniem spółki, powinna zweryfikować datę nabycia telefonów, które będą służyły do zapewnienia łączności, gdyż mogła być to inwestycja wszczęta po dniu 12 lipca 2018 r. – jeżeli tak, to w części VIII formularza ofertowego powinna zostać zweryfikowana udzielona odpowiedź odnośnie kryterium: braku ważnej pozytywnej opinii o celowości "innej inwestycji" wszczętej po dniu 12 lipca 2018 r., przy pomocy której mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania. Spółka zarzuciła ponadto naruszenie kryterium określonego pkt 2.1 (Lp. I załącznika nr 16) ww. rozporządzenia poprzez brak weryfikacji posiadania przez zwycięskiego oferenta certyfikatu ISO na wykonywanie świadczeń przez zespoły transportu medycznego.
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], Dyrektor OW NFZ oddalił odwołanie skarżącej spółki, wskazując że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, przede wszystkim art. 134 uśz. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że komisja konkursowa, wbrew stanowisku spółki, nie wzywała żadnego z oferentów o dostarczenie numerów telefonów. Ponadto, wszyscy oferenci przedstawili komisji konkursowej zaświadczenia wystawione przez jednostki akredytowane o tym, że ISO 9001 obejmuje również transport medyczny.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca spółka powtórzyła zarzut wyartykułowany w odwołaniu od wyniku konkursu dotyczący braku weryfikacji daty nabycia telefonów służących do zapewnienia łączności i uzyskania z tego tytułu pozytywnej opinii Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ). Wskazała na powinność organu co do skonfrontowania ocen ofert z samymi ofertami w kontekście ewentualnego bezpodstawnego zawyżenia oceny któregokolwiek z konkurentów odwołującego się oferenta, uplasowanego wyżej w rankingu. Skarżąca podniosła, że organ dokonał błędnej wykładni art. 95d ust. 1b uśz i powinien dokonać weryfikacji informacji wskazanych w załączniku nr V formularza ofertowego analogicznie, jak czynią to komisje konkursowe przy innych oddziałach wojewódzkich NFZ.
W konsekwencji ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor OW NFZ decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2020 r. W uzasadnieniu, organ podtrzymał stanowisko, iż w toku postępowania konkursowego nie wzywano oferentów o dostarczenie numerów telefonów. Wskazał, że dowodów na to brak jest zarówno w aktach sprawy, jak i nie wykazała powyższego skarżąca spółka. W aktach sprawy znajduje się natomiast opinia komisji konkursowej z dnia [...] marca 2020 r. wraz z uzupełnieniem, z których to dokumentów wynika, że podczas przedmiotowego postępowania konkursowego nie wzywano żadnego oferenta o dostarczenie numerów telefonów. Organ stwierdził, że na podstawie ankiet oraz rejestrów leczniczych ustalono, że oferenci, którzy odnośnie inwestycji poczynionych po dniu [...] lipca 2018 r. udzielili odpowiedzi "nie" lub "nie dotyczy", posiadają zarejestrowaną specjalność komórki organizacyjnej 9250 przed dniem 12 lipca 2018 r. i nie dokonywali inwestycji w rozumieniu art. 95d uśz.
W ocenie organu, skoro komisja nie wzywała oferentów o wykazanie numerów telefonów, to nie miała obowiązku weryfikować dat nabycia telefonów służących do zapewnienia łączności. Przedstawione przez spółkę zdjęcia z akt postępowania konkursowego innego oddziału NFZ organ uznał za nieistotne dla sprawy z powodu odmiennych okoliczności faktycznych powołanego postępowania konkursowego, które nawet nie są znane. Organ stwierdził również, odnosząc się do zarzutu braku weryfikacji wymogu przedstawienia pozytywnej opinii IOWISZ, że nie było w sprawie podstaw do dodatkowego wyzwania oferentów do udzielenia wyjaśnień i żądania przedstawienia pozytywnej opinii IOWISZ, biorąc pod uwagę zawarte w ankietach oświadczenia oferentów odnośnie celowości inwestycji zrealizowanych po dniu 12 lipca 2018 r. (tj. braku realizacji takich inwestycji), który zgodnie z rejestrami podmiotów leczniczych mają zarejestrowaną specjalność komórki organizacyjnej 9250 przed dniem 12 lipca 2018 r., a także brak dowodów, że udzielone odpowiedzi są nieprawdziwe.
Organ stwierdził nadto, wobec zarzutu niezweryfikowania dat nabycia telefonów, że telefon nie stanowi "inwestycji" w rozumieniu art. 95d ust. 1 uśz, ani też "innej inwestycji", o której mowa w art. 95d ust. 1b uśz w zw. z art. 95d ust. 1 uśz.
W skardze na powyższą decyzję F. M. sp. z o. o. w W. zarzuciła naruszenie:
- - art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez błędne ustalenie, że wobec oferty zwycięskiego oferenta brak jest podstaw do odjęcia 8 punktów z powodu braku posiadania ważnej pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 uśz,
- - art. 8 § 1 i 2 kpa poprzez nieuwzględnienie okoliczności wzywania oferentów w innych postępowaniach konkursowych do wyjaśnień odnośnie zakupu sprzętu medycznego po dniu 12 lipca 2018 r.,
- - art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji,
- - art. 134 ust. 1 oraz art. 148 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 147 uśz w zw. z załącznikiem 16 (tabela 1 pkt 2 lp. VI pkt 2.1.) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 – dalej "rozporządzenie z 5 sierpnia 2016 r.") oraz pkt 51 Części I załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 2295 – dalej "rozporządzenie z 22 listopada 2013 r."), poprzez brak prawidłowej weryfikacji wymogu posiadania pozytywnej opinii IOWISZ przez zwycięskiego oferenta, podczas gdy przy porównaniu ofert winna być uwzględniona kwestia posiadania przez każdego z oferentów ważnej pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 uśz, a dokonywane przez ww. oferenta zakupy w zakresie sprzętu medycznego po dniu 12 lipca 2018 r. przesądzały, iż oferent ten powinien posiadać ważną pozytywną opinię IOWISZ, co miało wpływ na przyjętą ocenę ofert, a w konsekwencji wynik postępowania oraz naruszało zasadę równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.
Formułując powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów – tj. wezwania do złożenia wyjaśnień w ramach postępowania konkursowego prowadzonego przez mazowiecki oddział NFZ i oferty złożonej przez zwycięskiego oferenta – oraz o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła m.in., że zgodnie z art. 95d ust. 1b uśz "inną inwestycją", o której mowa w art. 95d ust. 1 uśz jest m.in. wyposażenie zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, jeżeli działania te stanowią główny cel tej inwestycji. Zaznaczyła, że w przypadku określenie w części V formularza ofertowego daty uzyskania zasobów oferenta po dniu [...] lipca 2018 r., wskazuje to na datę innych inwestycji wszczętych po dniu [...] lipca 2018 r. Podniosła, że organ nie zbadał, czy oferent dokonał po dniu [...] lipca 2018 r. inwestycji aktualizujących obowiązek uzyskania pozytywnej opinii IOWISZ, weryfikując tym samym oświadczenia oferenta w tym przedmiocie zawarte w formularzu ofertowym.
Powołała się przy tym na wymóg wyposażenia oferenta w środek transportu sanitarnego o określonych cechach i określonym wyposażeniu. Spółka zakwestionowała, jakoby organ rozstrzygnął sprawę zgodnie z zasadą równego traktowania oferentów. Powołała się na wymóg wyjaśnienia podstaw punktacji poszczególnych ofert oraz zarzuciła naruszenie interesu prawnego skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), a zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego. W świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd rozstrzyga bowiem w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów, tak jak na posiedzeniu jawnym.
W następnej kolejności wyjaśnić należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ppsa, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W dziale VI tej ustawy określono procedurę zawierania umów w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 134 ust. 1 uśz, Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić 'postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach (art. 134 ust. 2 uśz). Co do zasady, zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu albo rokowań (art. 139 ust. 1 uśz).
W celu przeprowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert Fundusz zamieszcza ogłoszenie, zawierające w szczególności dane określone w art. 139 ust. 3 uśz. Postępowanie przeprowadza powołana przez Dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu komisja konkursowa (art. 139 ust. 4 uśz). Przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, oraz szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określa Prezes Funduszu (art. 146 ust. 1 uśz). Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty (art. 140 ust. 1 uśz). Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 uśz).
Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej komisja konkursowa w obecności oferentów stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 uśz). W części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, najkorzystniejsze pod względem kryteriów wyboru ofert określonych w art. 148 ust. 1; nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej; może też przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ich ceny (art. 142 ust. 5 i ust. 6 uśz). Zgodnie z art. 148 ust. 1 uśz, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności, 4) ciągłości, 5) ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej.
W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w drodze konkursu ofert, jeśli żaden z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 uśz, co do zasady kończy to postępowanie. Jednakże w przypadku gdy którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego. Należy więc przyjąć, że odwołanie składane w trybie art. 154 ust. 1 uśz, otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy kpa, w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy o świadczeniach. Jak stanowi art. 152 uśz, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 uśz. Środki odwoławcze możliwe do uruchomienia w fazie nieadministracyjnej, wymienione są w art. 153, te zaś, z których można skorzystać w postępowaniu administracyjnym w art. 154 uśz.
Celem procedury uruchamianej na podstawie ww. art. 154, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej, nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zatem zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania. Przy czym zauważyć należy, że zasady postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są określone w przepisach ustawy o świadczeniach oraz w dokumentach Prezesa Funduszu, wydanych na podstawie art. 146 ustawy. Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy oświadczenie takich usług.
Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku. Interes prawny świadczeniodawcy należy oceniać zatem przez pryzmat konkretnego postępowania i możliwości zawarcia umowy przez konkretnego świadczeniodawcę (wystąpienia uszczerbku jego interesu prawnego). Tak wyznaczony interes prawny świadczeniodawcy musi być zaś rozpatrywany w kontekście zasady wynikającej z art. 134 ust. 1 uśz, który nakłada na Fundusz obowiązek równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Równe traktowanie świadczeniodawców oznacza stosowanie w toku całego postępowania mającego na celu wyłonienie świadczeniodawcy, takich samych kryteriów oceny ofert do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu, jak i wymagań, jakie muszą być spełnione przez świadczeniodawców celem zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W konsekwencji, w ramach postępowania odwoławczego nie mieści się ponowna ocena złożonych ofert, w tym badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie. Organ nie jest bowiem uprawniony do rozstrzygania o trafności merytorycznej oceny ofert złożonych w konkursie.
W niniejszej sprawie skarżąca spółka wniosła odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: pomoc doraźna i transport sanitarny od 2009 r., w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego, na okres od [...] kwietnia 2020 r. do [...] marca 2023 r. Naruszenie zasad postępowania konkursowego skarżąca wywodzi w szczególności z braku prawidłowej weryfikacji w kontrolowanym postępowaniu konkursowym konieczności posiadania przez zwycięskiego oferenta pozytywnej opinii IOWISZ, co w jej ocenie było w sprawie konieczne z uwagi na inwestycje S. dokonane po dniu 12 lipca 2018 r. Przy czym w toku postępowania administracyjnego skarżąca zwracała w powyższym zakresie uwagę na kwestię zakupu telefonów do obsługi połączeń ze świadczeniodawcą, w skardze zaś podniosła, że chodzi o wskazane w części V formularza ofertowego wyposażenie komórki organizacyjnej podmiotu leczniczego o zasoby, przy pomocy których mają być udzielane świadczenia opieki zdrowotnej objęte przedmiotem postępowania.
Ponadto spółka zarzuciła organowi nieprawidłową weryfikację wymogu posiadania właściwego certyfikatu ISO, a także naruszenie przepisów postępowania z powodu nieprzeprowadzenia dowodów z wezwań Dyrektorów Wojewódzkich Oddziałów NFZ w innych postępowaniach w tym samym przedmiocie.
W celu rozstrzygnięcia powyższych kwestii wskazać należy w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 95d ust. 1 uśz, wojewoda albo minister właściwy do spraw zdrowia, zwany dalej "organem wydającym opinię", wydaje opinię o celowości inwestycji polegającej na utworzeniu na obszarze województwa nowego podmiotu leczniczego, nowych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego lub innej inwestycji dotyczącej wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Wniosek o wydanie opinii, o której mowa w ust. 1, dotyczy inwestycji, której części tworzą komplementarną całość i są niezbędne do prawidłowego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w objętych wnioskiem dziedzinach medycyny (art. 95d ust. 1a ww. ustawy).
Przez inną inwestycję, o której mowa w ust. 1, rozumie się roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 i 2127) lub wyposażenie zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, jeżeli działania te stanowią główny cel tej inwestycji (art. 95d ust. 1b tej ustawy).
Do określenia wartości inwestycji, o których mowa w ust. 1, zalicza się następujące rodzaje poniesionych lub planowanych kosztów:
- 1) przygotowania do realizacji inwestycji budowlanej oraz innych zmian w obiekcie budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zwanym dalej "obiektem budowlanym", wraz z usługami towarzyszącymi, w tym obsługą inwestorską, oraz zakupu obiektu budowlanego, w szczególności opracowania dokumentacji projektowej, zakupu i przygotowania gruntu pod budowę oraz ekspertyz, świadectw, operatów, studiów, pomiarów geodezyjnych i prac geologicznych oraz prac archeologicznych, dotyczących inwestycji budowlanej;
- 2) realizacji inwestycji budowlanej oraz innych zmian w obiekcie budowlanym wraz z usługami towarzyszącymi, w tym obsługą inwestorską;
- 3) zakupu obiektu budowlanego;
- 4) zakupu lub wytworzenia we własnym zakresie środka trwałego, z wyjątkiem tego, którego wartość początkowa nie przekracza kwoty określonej w art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 865 i 1018), z zastrzeżeniem pkt 5;
- 5) zakupu lub wytworzenia we własnym zakresie środka trwałego bez względu na jego wartość oraz innych przedmiotów, jeżeli są pierwszym wyposażeniem obiektów budowlanych;
- 6) transportu i montażu oraz inne koszty ponoszone w celu przekazania środka trwałego do używania;
- 7) zmiany w środkach trwałych powodującej ich ulepszenie w rozumieniu przepisów o rachunkowości;
- 8) zakupu wartości niematerialnej i prawnej, jeżeli:
- a) jej wartość początkowa jest wyższa od kwoty określonej w art. 16f ust. 3 ustawy wymienionej w pkt 4,
- b) jest pierwszym wyposażeniem obiektu budowlanego - bez względu na jego wartość;
- 9) innych, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają finansowaniu lub dofinansowaniu ze środków budżetu państwa przeznaczonych na inwestycje.
W świetle powołanych regulacji "inna inwestycja dotycząca wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych" to bez wątpienia inwestycja o kluczowym znaczeniu dla możliwości realizowania określonego zakresu świadczeń zdrowotnych (w rozpoznawanej sprawie - świadczeń udzielanych przez zespół transportu medycznego). Analizując całość regulacji zawartych w art. 95d uśz oraz przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie formularza Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia dla inwestycji skutkujących zmianą zakresu udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej (wydanego na podstawie art. 95h ust. 1 uśz – publ. Dz.U. z 2018r. poz. 1347 ze zm.) należy dojść do przekonania, że "inna inwestycja dotycząca wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych", to inwestycja związana z zakupem, wytworzeniem, ulepszeniem, czy przekazaniem do użytkowania środka trwałego, przy czym jeśli chodzi o zakup środka trwałego (innego niż pierwsze wyposażenie obiektu budowlanego), to jego wartość początkowa ma przekraczać kwotę określoną w art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 865 i 1018), czyli 10 000 zł (patrzy wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 505/20 i z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 504/20 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy zatem, że organ zasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie, wbrew stanowisku skarżącej, S. nie był zobligowany do przedłożenia ww. opinii o celowości inwestycji. Biorąc bowiem pod uwagę uregulowanie przyjęte w art. 95d ust. 1b uśz wskazać należy, że zakup urządzeń takich jak wskazane w części V formularza ofertowego S. – "Wykaz zasobów", nie wyczerpuje tych zapisów. Wskazać należy przy tym, że wybrany oferent w złożonej ofercie przedstawił do realizacji świadczeń dwa ambulanse drogowe - z datą produkcji 2009 r. i 2010 r. Ponadto, jak wynika z danych znajdujących się w formularzu ofertowym ambulanse drogowe zostały wyprodukowane i nabyte przed rokiem 2018. Podobnie jak i zdecydowana większość wyposażenia tych ambulansów (m.in. defibrylator, pompa infuzyjna, ssak, respirator, worek samorozprężalny dla dorosłych), wymaganego dla realizacji świadczeń w zakresie transportu medycznego (o którym mowa w załączniku nr 3 część I Lp. 51 do rozporządzenia MZ z 22 listopada 2013 r. - w brzmieniu obowiązującym od 1 marca 2019 r. – Dz.U. z 2019r., poz, 401).
Zakupy natomiast dokonane przez S. po dacie 12 lipca 2018 r., obejmujące jedynie niektóre elementy wyposażenia ww. ambulansów, w tym zakupione po raz kolejny (jak np. aparat do pomiaru ciśnienia tętniczego, termometr, worek samorozprężalny), czy też elementy dodatkowe w stosunku do zakresu wymagań określonych dla świadczeń z zakresu transportu medycznego wyszczególnionych w ww. rozporządzeniu MZ z 22 listopada 2013r. (np. glukometr) – nie stanowią inwestycji warunkującej konieczność uzyskania opinii o celowości inwestycji. Wskazać należy bowiem, że nabycia tego typu urządzeń wyposażenia ambulansu, biorąc pod uwagę też ich wartość, nie sposób uznać za inwestycje o kluczowym znaczeniu dla możliwości realizacji przedmiotowych świadczeń opieki zdrowotnej. Wyposażenie zakładu leczniczego podmiotu leczniczego może stanowić "inną inwestycję", o której mowa w art. 95d ust. 1 w zw. ust. 1b uśz, ale jeżeli działania te stanowią główny cel tej inwestycji, a więc kluczowy dla możliwość realizacji danych świadczeń.
Dlatego zdaniem Sądu tego rodzaju inwestycję, o jakiej mowa w art. 95d ust. 1 w zw. z ust. 1b uśz, stanowiłoby nabycie (po dacie 12 lipca 2018 r.) np. ambulansu, a nie telefonu czy termometru. W analizowanym postępowaniu z takim przypadkiem nabycia ambulansu nie mamy do czynienia, bowiem jak już wyżej wskazano ambulanse drogowe wymienione w ofercie w wykazie zasobów S. nabył w okresie poprzedzającym 12 lipca 2018 r., jak też podstawowe ich wyposażenie. Należy też podkreślić, że w sprawie jak wynika ze znajdujących się w aktach dokumentów, mamy do czynienia z wybranym w konkursie podmiotem, który ma zarejestrowaną specjalność komórki organizacyjnej 9250 przed dniem 12 lipca 2018 r., realizującym świadczenia związane z transportem medycznym.
Ponadto wymaga też wskazania, że nie można w sprawie mówić także o inwestycji w rozumieniu - co oczywiste – robót budowalnych, czy utworzenia podmiotu leczniczego, nowych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego.
Z podanych wyżej powodów twierdzenia skarżącej o konieczności uzyskania opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 uśz, z uwagi na zakup zarówno telefonów - na które wskazała na gruncie odwołania - jak i wyposażenia środka transportu sanitarnego - są bezpodstawne. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawie nie było podstaw do formułowania zarzutu o zawyżeniu punktacji przy ocenie oferty przedstawionej przez S..
Podobnie, nie sposób zarzucić organowi podnoszonych na gruncie odwołania nieprawidłowości w zakresie oceny spełniania kryterium posiadania przez S. certyfikatu ISO 9001 – których to zarzutów skarżąca nie powtórzyła już jednak we wniesionej do Sądu skardze.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w kontekście zarzutów skarżącej sformułowanych w odwołaniu, wyjaśnić należy, że sąd administracyjny kontrolując decyzję wydaną w wyniku uruchomienia postępowania odwoławczego, o którym mowa w art. 154 uśz, nie jest władny kwestionować przyjętej przez komisję konkursową metody weryfikacji prawdziwości i prawidłowości danych podanych przez oferentów w toku postępowania konkursowego, o ile komisja przeprowadziła tę weryfikację z poszanowaniem zasady równości ustanowionej w art. 134 ust. 1 tej ustawy. W niniejszej sprawie Sąd uznał natomiast, że kwestia posiadania spornego certyfikatu została zweryfikowana z poszanowaniem zasad postępowania konkursowego.
Zgodnie z treścią § 6 rozporządzenia z 5 sierpnia 2016 r. kryterium certyfikatu jest spełnione, jeżeli:
- 1) certyfikat ma zastosowanie w przedmiocie postępowania, na który złożono ofertę;
- 2) certyfikat obejmuje miejsce udzielania świadczeń wskazane w ofercie, a w przypadku dysponenta zespołów ratownictwa medycznego - miejsce stacjonowania zespołów ratownictwa medycznego wskazane w ofercie;
- 3) certyfikat jest wydany przez jednostkę certyfikującą systemy zarządzania posiadającą akredytację udzieloną przez Polskie Centrum Akredytacji lub przez jednostkę akredytującą będącą sygnatariuszem porozumienia o wzajemnym uznawaniu "EA Multilateral Agreement" i jest opatrzony symbolem akredytacji jednostki akredytującej;
- 4) certyfikat jest wydany w zakresie systemów zarządzania: ISO 9001, ISO/IEC 27001, ISO 17025 lub 15189 - zgodnie z ich przyporządkowaniem do poszczególnych zakresów świadczeń wynikającym z załączników do rozporządzenia;
- 5) akredytacja, o której mowa w pkt 3, obejmuje certyfikację systemów zarządzania wymienionych w pkt 4 oraz jest wydana w zakresie usług medycznych (branża "Zdrowie i opieka społeczna" zgodnie z kodem 38 EA, w przypadku: ISO 9001, ISO 14001, PN-N 18001 lub OHSAS 18001).
W postępowaniu odwoławczym, rozpoznając ponownie sprawę organ bezspornie ustalił, że w toku postępowania konkursowego w zakresie: świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego, wybrany oferent (tj. R. G.), w ramach kryterium określonego w część VIII – Ankiety formularza ofertowego w pkt 2.2.1. (Certyfikat ISO 9001 Systemu Zarządzania Jakością) wpisał "TAK" (oświadczając tym samym o spełnieniu tego warunku). Oferent ten przedłożył certyfikat Biura Certyfikacji Systemów Zarządzania [...] Rejestru Statków S.A. z dnia [...] listopada 2019 r. (pierwsze wydanie Certyfikatu: [...] listopada 2013 r., certyfikat ważny do [...] listopada 2022 r.). Certyfikat ten został wydany przez podmiot posiadający odpowiednie uprawnienia, został opatrzony stosownymi oznakowaniami, symbolami akredytacji, zaświadcza on o zgodności Systemu Zarządzania Jakością podmiotu z wymaganiami ISO 9001;2015 i obejmuje stosowanie systemu zarządzania w zakresie: udzielania świadczeń medycznych w zakresie: diagnostyki, leczenia zachowawczego i zabiegowego stacjonarnego i ambulatoryjnego.
Zakres certyfikacji określony w certyfikacie przyznanym S. – "udzielanie świadczeń medycznych w zakresie: diagnostyki, leczenia zachowawczego i zabiegowego stacjonarnego i ambulatoryjnego" – nie jest zatem określony w sposób tożsamy z przedmiotem postępowania konkursowego, jakim jest "transport medyczny". Jednak należy zauważyć, że kryterium posiadania certyfikatu systemu zarządzania jest spełnione, jeżeli przedłożony certyfikat ma zastosowanie w przedmiocie postępowania, na który złożono ofertę. Z treści cytowanego przepisu nie wynika bowiem, że zakres certyfikacji musi być określony w sposób tożsamy z przedmiotem postępowania konkursowego, lecz jedynie, że ma mieć zastosowanie.
W świetle powyższego, brak jest podstaw do uznania, że ocena co do posiadania przez wybranego oferenta wymaganego certyfikatu została dokonana przez organ z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Prawidłowość tej oceny potwierdza ponadto znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie tej samej jednostki akredytowanej z dnia [...] lutego 2020 r. (przedstawione w toku składania przez oferentów dodatkowych wyjaśnień), w którym potwierdzono, że certyfikat udzielony S. obejmuje transport medyczny. Także więc w tym przypadku strona nie zdołała wykazać bezpodstawnego zawyżenia punktacji w sytuacji niespełnienia tego kryterium przez kontroferenta. Organ dysponował bowiem nie tylko przedmiotowym certyfikatem ale i zaświadczeniem z dnia [...] lutego 2020 roku, które potwierdza niewątpliwie, że przedłożony przez S. certyfikat miał zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu konkursowym, a oświadczenie S. złożone w omawianym zakresie na gruncie ankiety w formularzu ofertowym odpowiada rzeczywistym okolicznościom faktycznym i jest zgodne z prawdą.
Wskazać należy przy tym, że w świetle przepisów ustawy regulujących tryb postępowania konkursowego oraz wymogów wynikających z ww. § 6 rozporządzenia komisja konkursowa nie ma uprawnień do weryfikowania i kwestionowania prawidłowości certyfikatu uzyskanego przed dany podmiot, jeśli został on wystawiony przez jednostkę akredytującą. Skoro zatem sporny certyfikat został wydany przez niezależną jednostkę certyfikującą posiadającą akredytację (o czym świadczy symbol akredytacji PCA na dokumencie wydanego certyfikatu), spełniał wymogi wynikające z § 6 rozporządzenia i przedłożony został przed upływem terminu składania ofert - to zdaniem Sądu brak było podstaw prawnych do kwestionowania prawdziwości danych dotyczących posiadania przedmiotowego certyfikatu oraz prawidłowości weryfikacji tego certyfikatu przez organ.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostają też zarzuty naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania. Wskazać bowiem należy, że przedłożony przez organ administracji publicznej materiał dowodowy w postaci akt administracyjnych pozwala Sądowi stwierdzić, że postępowanie dowodowe w zakresie objętym postępowaniem administracyjnym w ramach niniejszego postępowania konkursowego jest na takim poziomie, który pozwala uznać, że rozstrzygnięcia podejmowane były po wyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy. Nie można przede wszystkim uznać, że organ dopuścił się naruszenia art. 75 kpa i 8 kpa poprzez pominięcie dowodów zaproponowanych przez skarżącą i nieuwzględnienie wezwań kierowanych przez Dyrektorów Wojewódzkich Oddziałów NFZ w innych postępowaniach. Podkreślić należy, że organ rozstrzygał konkretny, przedmiotowy konkurs i nie był przy tym powołany do oceny innych konkursów. O wyniku takiego postępowania decyduje szczegółowa ocena ofert na zasadach określonych w ogłoszeniu o konkursie i wymienionych w nim przepisach prawnych.
W tym miejscu wyjaśnić przy tym należy, że nie mógł być uwzględniony przez Sąd, zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów składanych w toku postępowań konkursowych dotyczących innego rodzaju świadczeń. Wniosek zmierza bowiem do objęcia oceną Sądu okoliczności innego postępowania, tym samym wykracza to poza uprawnienia wynikające z art. 106 § 3 ppsa. Niewątpliwie bowiem żądanie wniosku sprowadza się do przeprowadzenia ustaleń i ocen w zakresie innego postępowania, co byłoby równoznaczne z wyjściem poza granice sprawy, której dotyczy niniejsza skarga.
Nadto wskazać należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Słusznie stwierdził, że w kontrolowanym postępowaniu nie doszło do naruszenia przez komisję konkursową zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a szczególności przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej i wydanych na jej podstawie aktów prawnych. Stwierdzić należy zatem, że wszyscy oferenci podlegali tym samym rygorom konkursowym, warunki konkursu znane były im wszystkim, wszyscy oferenci mieli równy dostęp do materiałów konkursowych, co wyklucza przyjęcie, że w toku tego postępowania konkursowego doszło do naruszenia zasady równego traktowania oferentów.
W niniejszym postępowaniu, co już podkreślono na wstępie, badaniu podlega jedynie, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym oferenta, w szczególności czy postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż w aktach administracyjnych rozpatrywanej sprawy, kontrolowanych przez Sąd w niniejszym postępowaniu, znajdują się oferty skarżącej oraz oferenta wybranego do zawarcia umowy wraz z załącznikami, a analiza tychże dokumentów w kontekście podniesionych w sprawie zarzutów nie budzi w ocenie Sądu jakichkolwiek zastrzeżeń.
Zarzuty skargi, zarówno dotyczące naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego, okazały się zatem bezzasadne.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ppsa.