Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 14 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 972/22

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] lutego 2022r., znak: [...], Starosta I., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 8, art. 146 § 1 oraz art. 151 § 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późń. zm.), art. 73 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 450 z późń. zm.), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki F. E. o nr VIN: 1FM5K8GT6GGA73269, rok produkcji 2016, zarejestrowanego pod numerem rejestracyjnym [...] na rzecz "[...]" Sp. z o.o. została wydana z naruszeniem prawa oraz wskazał, że odstępuje się od uchylenia ww. decyzji z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 Kpa, tj. upływu pięciu lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia.

Starosta I. podniósł, że decyzją z dnia [...] lipca 2016r., znak: [...], zarejestrował pod numerem rejestracyjnym [...] przedmiotowy pojazd na rzecz W. P. Sp. z o.o. O/L.. Następnie decyzją z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] zarejestrował samochód osobowy marki F. E. o nr [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. W. [...], na podstawie faktury zakupu z dnia [...] września 2016r. nr [...]

Jednocześnie Starosta I. wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2018r., znak: [...], uchylił decyzję własną z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...] w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego marki F. E. o nr [...], rok produkcji 2016, pod numerem rejestracyjnym [...] na rzecz" W. P." Sp. z o.o. W. Oddział w L. 35 i orzekł o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu.

Mając powyższe na uwadze, Starosta I. stwierdził w uzasadnieniu wydanej decyzji, że zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 wskazując, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jednocześnie organ pierwszej instancji, powołując się na upływ pięciu lat od doręczenia decyzji (przy czym wskazano na dzień [...] września 2016 r., a więc datę wydania i doręczenia decyzji o czasowej rejestracji pojazdu na rzecz [...] sp. z o.o. W. [...] wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaskarżyła tę decyzję w zakresie w jakim stwierdza ona, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki F. E. o nr VIN: 1FM5K8GT6GGA73269, rok produkcji 2016, nr rej. [...] na rzecz [...] Sp. z o.o., została wydana z naruszeniem prawa i w tym zakresie wniosła o jej uchylenie. Strona podniosła, że decyzja z dnia [...] września 2016 r. została wydana zgodnie z prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia z powodów wskazanych w uzasadnieniu tego orzeczenia.

Odwołująca nawiązała do wniesionego przez Prokuratora P. I. sprzeciwu z dnia [...] grudnia 2021 r. od ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], w którym powołując się na czynności śledztwa i wydane w sprawie sygn. [...] postanowienie, w którym Prokurator zauważył m.in., że Starosta I. decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2016r., znak: [...] i orzekł o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Spółka zwróciła uwagę, że w aktach sprawy brak rozstrzygnięcia w przedmiocie decyzji o rejestracji z dnia [...] września 2016 r. W ocenie Odwołującej, Prokurator żądał wznowienia postępowania na podstawie tego samego stanu faktycznego, co we wcześniejszym wniosku Prokuratora z dnia [...] sierpnia 2018 r. Odwołująca powołała się przy tym na wydane przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w W. VI Wydział Cywilny prawomocne postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r., sygn. akt [...] stwierdzające, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. nabyła z dniem [...] grudnia 2018r. przez zasiedzenie własność karoserii pojazdu marki F. E. o numerze rejestracyjnym [...], [...], stanowiącej element pojazdu, którego dotyczyło postępowanie prowadzone przez P. I. pod sygnaturą akt [...]. Odwołująca się- spółka [...], aż do ponownej rejestracji w 2020 r. była właścicielem całego pojazdu marki F. E. o numerze rejestracyjnym [...], [...].

Jednocześnie Spółka zwróciła uwagę na postanowienie Prokuratora z dnia [...] marca 2020r., sygn. akt [...], w którym postanowiono m.in. zwrócić osobie uprawnionej - [...] Spółka z o.o. ww. pojazd przechowywany na parkingu L. B. w S. bez publicznej tabliczki znamionowej i tabliczki znamionowej koloru białego.

Odwołująca wskazała również, że termin 1 miesiąca na złożenie podania o wznowienie postępowania, bezskutecznie upłynął dla Prokuratora i chociażby z tego powodu sprzeciw Prokuratora powinien zostać oddalony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2022 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium zauważyło, że w sytuacji wznowienia postępowania na skutek sprzeciwu prokuratora, organ nie bada przesłanek formalnych, tak jak w przypadku podania o wznowienie (termin, status prawny podmiotu, wskazanie przesłanek wznowienia), ale ma obwiązek - co do zasady - wszcząć z urzędu postępowanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 77/18, LEX nr 2482849), dlatego też nie ma racji odwołująca, kwestionując brak dochowania przez Prokuratora terminu na złożenie podania o wznowienie postępowania.

Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ze znajdującego się w aktach organu pierwszej instancji - wniosku z dnia [...] września 2016 r. spółki [...] Sp. z o.o. Oddział L. o rejestrację tego pojazdu wynika, że do wniosku zostały załączone: faktura, KRS wnioskodawcy, karta pojazdu, tablice rejestracyjne, protokół przekazania pojazdu. Dane w karcie pojazdu wskazują przy tym w szczególności na właściciela W. P. Sp. z o.o. [...], numer rejestracyjny [...], numer dowodu rejestracyjnego DR/BAM2543151. W aktach tych znajduje się przy tym wskazany dowód rejestracyjny z wpisem W. P. Sp. z o.o. [...].

Natomiast zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 pkt 1, 2, 5 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się m.in. na podstawie: dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 (pkt 1); karty pojazdu, jeżeli była wydana (pkt 2); dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany (pkt 5). W aktualnym stanie prawnym, treść art. 73 ust. 1e pkt 1 tej ustawy stanowi przy tym, że organ rejestrujący wydaje decyzję o odmowie rejestracji pojazdu: w przypadku braku pozytywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1, z uwzględnieniem przy tej weryfikacji art. 72 ust. 1b-5.

Kolegium uwzględniło przy tym ustalenia poczynione przez biegłych i przywołane w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2018 r., sygn. [...], którym P. I. umorzyła śledztwo w sprawie. Wobec powyższego i w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1973/18, Kolegium wskazało, że nieoryginalność oznaczenia identyfikacyjnego pojazdu powoduje, że dokumenty, w oparciu o które pojazd został zarejestrowany, w których dane te były zawarte, nie mogły stanowić podstawy do rejestracji pojazdu. W niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia z okolicznościami nowymi, istniejącymi w dniu wydania decyzji, a nieznanymi organowi, który ją wydał. Okoliczności te powodują, że oznaczenie identyfikacyjne pojazdu, zawarte w treści złożonych przez wnioskodawcę dokumentów oraz w wydanym w oparciu o nie dowodzie rejestracyjnym są wadliwe, niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1973/18, LEX nr 2656754 i przywołane w tej sprawie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku).

Wobec tego spełniona jest przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, tj. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Kwestia wydanego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w W. VI Wydział Cywilny prawomocnego postanowienia z dnia [...] lutego 2020 r., sygn. akt [...] stwierdzającego, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. nabyła z dniem [...] grudnia 2018 r. przez zasiedzenie własność karoserii pojazdu marki F. E. o numerze rejestracyjnym [...], [...], stanowiącej element pojazdu, którego dotyczyło postępowanie prowadzone przez P. I. pod sygnaturą akt [...] pozostaje, zdaniem Kolegium, bez wpływu na mającą znaczenie przy rejestracji pojazdu wskazaną kwestię oznaczenia identyfikacyjnego pojazdu.

Ponadto, mając na uwadze, że decyzją z dnia [...] listopada 2018r., znak: [...], Starosta I. uchylił decyzję własną z dnia [...] lipca 2016r., znak: [...] w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego marki F. E. o nr [...], rok produkcji 2016, pod numerem rejestracyjnym [...] na rzecz W. P. sp. z o.o. [...] i orzekł o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu, natomiast dane tej spółki (W. P. Sp. z o.o. [...] znajdowały się w dokumentach przedstawionych następnie do rejestracji tego pojazdu na rzecz spółki [...] Sp. z o.o. i stanowiły podstawę wydania przez Starostę Inowrocławskiego decyzji z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], którą organ ten zarejestrował pojazd marki F. E. o nr [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. W. [...], to w ocenie Kolegium zasadnym jest przyjęcie w niniejszej sprawie, że zaktualizowała się również przesłanka przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, tj., że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Jednocześnie organ odwoławczy przyjął, że od dnia doręczenia decyzji z dnia [...] września 2016 r. upłynęło pięć lat (wskazana na decyzji data jej odebrania to [...] września 2016 r.). Stąd zasadnym było ograniczenie się przez organ pierwszej instancji do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

W skardze do Sądu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że Starosta I. decyzją z dnia [...].02.2022r., [...] słusznie uznał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...].09.2016 r., znak WK 5500.23907.2016 w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki F. E. o nr [...] [...] została wydana z naruszeniem prawa, a także naruszenie przepisów k.p.a. w postaci zasad ogólnych, tj. art. 7a k.p.a. - zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, art. 8 k.p.a. - zasada zaufania do władzy publicznej oraz art. 16 k.p.a. - zasady trwałości decyzji administracyjnych - albowiem zasady te w ocenie skarżącej zostały naruszone decyzją Starosty z dnia [...].02.2022r. utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją SKO w B. z dnia [...].07.2022 r.

W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżącą podniosła, że przyjęcie koncepcji, iż Prokurator składający sprzeciw, mając wiedzę, że dokonuje tego po terminie i żąda stwierdzenia nieważności decyzji powoduje, że zostają w ten sposób naruszone podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasada trwałości decyzji oraz zasada zaufania do organów administracji.

Skarżąca nie zgadza się z tym, by po ponad 5 latach od wydania decyzji, zostało stwierdzone przez organ, ten sam który ją uprzednio wydał w oparciu o zweryfikowanie wcześniej przedłożonych dokumentów i stwierdził wówczas, że są podstawy do zarejestrowania pojazdu skarżącej spółki, teraz uznał w formie decyzji, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Tym bardziej, że w dacie wydawania decyzji z dnia [...].02.2022 stan faktyczny był już nieco odmienny, aniżeli w 2016 r. i aniżeli wynikało to ze sprzeciwu Prokuratora, co uprawniało organ do dokonania własnych ustaleń w postępowaniu wznowieniowym. Przywołano postanowienie Sądu Rejonowego dla W. - Śródmieścia w W. Wydział VI Cywilny z dnia [...]-02-2020 r., sygn. akt [...] stwierdzające, że E. W. nabyła z dniem [...].12.2018 r. przez zasiedzenie własność karoserii pojazdu marki F. E. o nr rej [...], [...] stanowiącej element pojazdu, którego dotyczyło postępowanie prowadzone przez P. I. pod sygnaturą [...], przy czym brak jest dowodów, by było odmiennie.

Skarżąca wskazała, że potrzeba wystąpienia z wnioskiem o zasiedzenie przez skarżącą wynikała tylko i wyłącznie z kuriozalnej decyzji Prokuratora, który nakazał wydać spółce jako uprawnionej "środek" auta (podzespoły wraz z wyposażeniem auta), zatrzymując w depozycie sądowym karoserię, co do której nikt, poza skarżącą nie dysponował tytułem własności ani nie zgłaszał żadnych roszczeń, brak również dowodów przestępstwa. To postanowienie dotyczy elementu pojazdu jakim jest F. E. [...]. Poza tym skarżąca dysponowała dowodem zakupu w postaci faktury potwierdzającej zawarcie umowy sprzedaży pojazdu F. E. o wskazanym numerze [...], która została przedstawiona wraz z innymi dokumentami do rejestracji, co również jest dokumentem potwierdzającym własność w myśl § 6 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].12.2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych.

Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 6 cyt. rozporządzenia, prawomocne postanowienie Sądu rozstrzygające o własności pojazdu, stanowi dowód własności pojazdu. Dysponując zatem tymi dwoma dokumentami potwierdzającymi własność auta skarżącej spółki o konkretnym numerze VIN, w 2022r. Starostwo w sposób nieuprawniony w ocenie skarżącej wydało decyzję stwierdzającą, że decyzja o rejestracji z dnia [...].09.2016 r. została wydana z naruszeniem prawa.

W ocenie skarżącej zarówno w dacie rejestracji, tj. we wrześniu 2016 r. (decyzja nr [...]), jak również w dacie wydania decyzji z dnia [...].02.2022 r., nr [...] spółka wykazała wszystkie przesłanki dla zarejestrowania pojazdu marki F. E. o nr [...].

Podkreślono, że o wydaniu postanowienia w przedmiocie zasiedzenia, o którym mowa powyżej, P. I. posiadała pełną wiedzę, w dacie składania sprzeciwu z dnia [...].12.2021r., albowiem w oparciu o to właśnie postanowienie, Prokurator zmienił postanowienie z dnia [...].09.2018r. w przedmiocie dowodów rzeczowych wydane w sprawie o sygn. akt [...] i postanowieniem z dnia [...].03.2020 r. nakazał zwrócić [...] całe auto marki F. E. o nr [...] [...] wraz z kluczykiem jako podmiotowi uprawnionemu, powołując się w treści wydanego przez siebie postanowienia, na postanowienie Sądu Rejonowego W. Śródmieście z dnia [...].02.2019 r., sygn. akt [...]. Postanowienie Prokuratora zostało wydane w dniu [...].03.2020r., a zatem w dacie wystosowania sprzeciwu z dnia [...].12.2021 r. te okoliczności były Prokuratorowi znane; wiedział on, że osobą uprawnioną tj. właścicielem całego pojazdu, w tym karoserii jest spółka [...], lecz pomimo tego wystąpił ze sprzeciwem, w wyniku którego Starostwo wydało decyzję z dnia [...].02.2022 r.

Zdaniem skarżącej było to działanie celowe, ponieważ mając wiedzę, że całe auto należy do skarżącej spółki, której prawo własności zostało wykazane ponad wszelką wątpliwość, że nie ma żadnego innego właściciela całego pojazdu o nr [...] [...], jak również żadnego elementu tego pojazdu o tym nr VIN, Prokurator podejmując decyzję o wydaniu auta sobie uprawnionej, podejmuje jednocześnie działania, nawet po upływie terminów ustawowych, by za wszelką cenę udaremnić korzystanie z auta przez skarżącą spółkę poprzez składanie kolejnych sprzeciwów dotyczących rejestracji. Jest to zupełnie niezrozumiałe dla skarżącej.

Dodatkowo, organy administracji te działania sankcjonują bez własnych ustaleń, choć wcześniej Starostwo w I. bez żadnych przeszkód dokonało rejestracji pojazdu w oparciu o przedłożone, niebudzące wątpliwości dokumenty. Takie działanie budzi sprzeciw skarżącej, albowiem narusza to istotnie zasadę zaufania do organów administracji.

Skarżąca wskazywała również na niemożność formalną zaskarżenia decyzji [...].11.2018 r. (uchylenie decyzji o rejestracji na rzecz spółki W. P. Sp. z o.o. - poprzedniego właściciela auta). Starosta uchylił decyzję z dnia [...].07.2016 r. i orzekł o odmowie rejestracji pojazdu na rzecz W. P. Sp. z o.o., czyli poprzedniego właściciela pojazdu, od którego zakupiła pojazd spółka [...] Sp. z o.o. Spółka ta znajdowała się wówczas w upadłości, pojazd marki F. E. nie wchodził w skład masy upadłości spółki W. P., stąd Syndyk nie miał żadnych przesłanek dla zaskarżenia tej decyzji, zresztą zachodzą wątpliwości, czy doręczenie nastąpiło na właściwy adres. Obecnie postępowanie upadłościowe zostało zakończone i został złożony wniosek o wykreślenie spółki z rejestru.

W ocenie skarżącej nie zmienia to jednak faktu, że wobec braku merytorycznych podstaw, kolejna decyzja o rejestracji, tu z dnia [...].09.2016 r. o rejestracji na rzecz [...] Sp. z o.o. miałaby zostać uznana za wydaną z naruszeniem prawa, które to naruszenie prawa miałyby uzasadniać okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...].02.2022 r., będące powtórzeniem argumentacji z wniosku Prokuratora z dnia [...].08.2018r. Spółka nie zgadza się z ustaleniem, że decyzja z dnia [...].09.2016 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Zdaniem skarżącej spółki, prawo własności w odniesieniu do auta będącego przedmiotem postępowania, zostało wykazane ponad wszelką wątpliwość, a spółka posiada auto w dalszym ciągu, jednak wobec niezrozumiałych powodów są podejmowane działania, w tym także organów administracji, by to prawo własności ograniczyć poprzez niemożność użytkowania auta. Dodatkowo niebywałe w ocenie skarżącej jest to, by jeden i ten sam organ, który wydał uprzednio decyzje o rejestracji, po zweryfikowaniu przedłożonych dokumentów, następnie miał dokonać stwierdzenia, że ta decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Takie działanie z pewnością nie budzi zaufania do organów administracji i niestety budzi obawę, że tak samo jest w przypadku zasady trwałości decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a albo art. 145b k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1. 1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2. 2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3. 3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4. 4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5. 5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6. 6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7. 7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8. 8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Stosownie do art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a - art. 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. W rozpoznawanej sprawie wznowienie nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Było ono spowodowane sprzeciwem Prokuratora wydanym w trybie art. 184§ 1 i 2 k.p.a.

Na podstawie art. 186 k.p.a. w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora, właściwy organ wszczyna postępowanie z urzędu. Zgodnie natomiast z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony (w tym ostatnim przypadku wymaga to zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania; w myśl art. 148 § 1 k.p.a., jest to termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania). Wznowienie postępowania jak i odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji (art. 149 § 1 i 3 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie miał miejsce sprzeciw prokuratora a nie wniosek strony o wznowienie postępowania.

Zarzut zatem przekroczenia terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. w odniesieniu do zgłaszającego sprzeciw prokuratora, nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawa wznowieniowa uprawnia do działania organu z urzędu a prokurator nie jest związany terminem określonym dla strony.

Wydane w istocie z urzędu, na podstawie art. 147 i 149 § 1 k.p.a. postanowienie z [...] stycznia 2022r. o wznowieniu postępowania stanowiło dla organu podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Następnie, zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (pkt 1), albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (pkt 2).

Jednocześnie art. 151 § 2 k.p.a. przewiduje, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Na mocy art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Wracając natomiast do podstaw wznowienia należy wskazać, że zgodnie z art. 145 §1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Zawarty w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. zwrot "w oparciu" wskazuje, że musi zachodzić związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu, a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Chodzi tu zatem o sytuację, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej (pochodnej). Taka jednak sekwencja prawna działań organu administracji nie wyczerpuje jeszcze omawianej przesłanki wznowieniowej. Musi bowiem ponadto dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna (wyrok NSA z 11 stycznia 2017 r. I OSK 511/15, LEX nr 2240946). Jak trafnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. chodzi o decyzje związane, czyli takie, które muszą ze sobą współistnieć w takim sensie, że jedna jest efektem drugiej, a jej brak w obrocie czyni drugą zbędną czy wręcz wadliwą. Chodzi o ścisły istotny związek przyczynowy, jakkolwiek obecnie pojmowany szeroko (wyrok NSA z 10 listopada 2017r., I OSK 2393/15, LEX nr 2444426).

Skoro została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja, w oparciu o którą została wydana kolejna decyzja o rejestracji na - rzecz skarżącej, to stwierdzić należy, że wystąpiła przesłanka z art. 145 §1 pkt 8 k.p.a. Decyzja z [...] lipca 2016r. została uchylona decyzją z 15. 11.2018, jak tego wymaga art. 145 §1 pkt 8 k.p.a., a co za tym idzie w sprawie występuje podstawa wznowienia określona w tym przepisie.

Decyzja uchylająca jest decyzją ostateczną, zatem trwale została usunięta z obrotu prawnego decyzja o rejestracji pojazdu z [...] lipca 2016r. wydana na rzecz W. P. sp. z o.o. oddział w L..

Przedmiotem oceny Sądu nie jest decyzja uchylająca decyzję z [...] lipca 2016r. lecz wyłącznie ustalenie czy wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a, a następnie wpływ istnienia tej przesłanki na trwałość i skutki decyzji z [...] września 2016r.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego i ustalonych okoliczności niniejszej sprawy, wydając zaskarżoną decyzję organ zasadnie stwierdził zaistnienie podstawy wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Podstawę prawną rejestracji pojazdu stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Wymieniona ustawa w art. 71 ust. 1 określa, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe.

Zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 ustawy rejestracji dokonuje się między innymi na podstawie: dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 (pkt 1); karty pojazdu, jeżeli była wydana (pkt 2); dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany (pkt 5).

W oparciu o delegację ustawową przewidzianą w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym wydano rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (obowiązujące na dzień rejestracji), które w § 2 ust. 1 określało, że w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu (...) składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza: dowód własności pojazdu (pkt 1); kartę pojazdu, jeżeli była wydana (pkt 2); dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany (pkt 3) oraz tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku zatem, kiedy pojazd był już wcześniej zarejestrowany, nowy właściciel nie może skutecznie zarejestrować pojazdu bez przedstawienia dowodu rejestracyjnego wydanego na rzecz poprzedniego właściciela. Z powołanego wyżej przepisu ustawy, a także przepisów rozporządzenia wykonawczego jednoznacznie bowiem wynika, że podstawę kolejnej rejestracji pojazdu stanowi wykazanie przejścia własności pojazdu, a także przedstawienie dowodu rejestracyjnego pojazdu wydanego na podstawie decyzji o zarejestrowaniu tego pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela.

Z kolei wydanie dowodu rejestracyjnego następuje na podstawie decyzji o rejestracji pojazdu (art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). W konsekwencji oznacza to, że decyzja o kolejnym zarejestrowaniu pojazdu jest bezspornie wydawana "w oparciu" o decyzję o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela.

Ponieważ wydanie dowodu rejestracyjnego następuje na podstawie decyzji o rejestracji pojazdu, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o rejestracji pojazdu pozbawia jednocześnie wartości prawnej wydany na jej podstawie dowód rejestracyjny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 801/12). Nie jest więc możliwe dokonanie skutecznej rejestracji pojazdu przez nowego właściciela na podstawie takiego dowodu rejestracyjnego, który utracił swoją moc prawną na skutek uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stanowiła podstawę jego wydania. Uchylenie w wyniku wznowienia postępowania decyzji administracyjnej, na mocy której pojazd został zarejestrowany i odmowa jego zarejestrowania pociąga za sobą anulowanie dowodu rejestracyjnego, który stanowił potwierdzenie wydania decyzji o rejestracji. Bezpośrednią konsekwencją tego stanu rzeczy jest także konieczność wznowienia postępowania, w którym podmiot ubiegający się o kolejną rejestrację pojazdu przedłożył unieważniony później dowód rejestracyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., I OSK 987/12).

Wobec powyższego należy stwierdzić, że skuteczność rejestracji przedmiotowego pojazdu na rzecz skarżącej była uzależniona od istnienia prawidłowo wystawionego dowodu rejestracyjnego na rzecz jej poprzednika prawnego, ujawnionego w wydanym jemu dowodzie rejestracyjnym jako właściciel pojazdu. Natomiast w sprawie zostało wykazane, a przy tym pozostawało poza sporem zaistnienie okoliczności, które podważyły skuteczność wcześniejszego aktu rejestracji spornego pojazdu, a tym samym pozbawiły mocy prawnej dowód rejestracyjny stanowiący jeden z podstawowych dokumentów, w oparciu o który dokonano rejestracji pojazdu na rzecz skarżącej.

Natomiast wraz z wnioskiem o kolejną rejestrację wymagane było przedstawienie dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu wystawionego na poprzednika w sprawie. Starosta, decyzją z dnia 15.

1. 11. 2018r. uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2016r. o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz W. P. sp. z o.o. i odmówił rejestracji tego samochodu a ta decyzja stała się ostateczna.

Uchylenie decyzją ostateczną aktu rejestracji pozbawiło mocy prawnej dowód rejestracyjny wydany na rzecz W. P. sp. z o.o. Jak już podano, skoro dowód ten był podstawą rejestracji pojazdu na rzecz kolejnego jego nabywcy, decyzja o rejestracji na rzecz nowego nabywcy (decyzja Starosty z [...] września 2016r.) była wadliwa. Mając na uwadze, że pomiędzy aktami rejestracji na rzecz kolejnych właścicieli zachodzi ścisły związek, gdyż decyzja o rejestracji pojazdu na rzecz kolejnego właściciela oparta jest na decyzji o rejestracji na rzecz poprzednika, uchylenie decyzji o rejestracji na rzecz W. P. sp. z o.o. skutkowało w konsekwencji zaistnieniem podstaw prawnych do wzruszenia decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz [...] sp. z o.o. W. oddział L..

Organy prawidłowo zastosowały w tej sytuacji art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w świetle którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona.

Jednakże z uwagi na datę doręczenia decyzji z dnia [...] września 2016r., organy rozstrzygające w niniejszej sprawie zasadnie uznały, że uchylenie tej decyzji wyłączała norma art. 146 § 1 k.p.a., gdyż od doręczenia decyzji upłynął okres pięciu lat. W takiej sytuacji przytoczony wyżej art. 151 § 2 k.p.a. nakazywał jedynie stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wraz ze wskazaniem okoliczności, z powodu których organ nie uchylił decyzji.

Słuszna zatem jest zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2022r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] lutego 2022r. nr [...].

Powyższej oceny zaskarżonej decyzji, jako zgodnej z przepisami prawa, nie podważają zarzuty podniesione w skardze.

Jak już wyżej wyjaśniono, każdy kolejny akt rejestracji pojazdu na rzecz nowego właściciela jest uwarunkowany prawidłowością wcześniejszych aktów rejestracji i legitymowaniem się prawidłowo wystawionym dowodem rejestracyjnym a nie tylko dowodem własności.

Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącej, iż organ właściwy do rejestracji pojazdu nie dochował staranności przy sprawdzaniu dokumentów podczas pierwszej rejestracji. Wymaga podkreślenia, że kontrola w tym zakresie dokumentów wymaganych do rejestracji pojazdu dokonywana jest pod względem formalnym. Później stwierdzone wady dawały natomiast podstawy do stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji z dnia [...] września 2016r. w sprawie rejestracji spornego pojazdu. Tym samym argumentacja skargi nie była uzasadniona i nie mogła stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania legalności wydanych przez organy decyzji.

Organy obu instancji należycie ustaliły i wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i nie dopuściły się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Trafnie też uznały, że kluczową dla sprawy okolicznością było wcześniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzedniego aktu rejestracji, co bezpośrednio wpłynęło na wynik niniejszej sprawy.

Organ odwoławczy wskazał też na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uzasadniającej wznowienie postępowania. Nie była ona jednak podstawą do wznowienia postępowania przez organ I instancji. Stanowisko w tym przedmiocie nie ma jednak wpływu na wynik postępowania. Na marginesie można jedynie zaznaczyć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych judykatura rozumie obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., II FSK 2701/13, wyrok NSA z 1 listopada 2013 r., II FSK 2675/12, wyrok NSA z 23 maja 2003 r., III SA 2484/01 dostępne w CBOSA).

Na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nowe okoliczności lub dowody muszą być tego rodzaju, że mają bezpośredni związek z treścią rozstrzygnięcia sprawy; powinny mieć znaczenie dla sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron w decyzji ostatecznej. Ujawnione nowe okoliczności lub dowody winny uzasadniać przypuszczenie, że gdyby były znane wcześniej organowi, to treść decyzji przedstawiałaby się inaczej (wyrok NSA z 7 lutego 2014 r., II OSK 2160/12 LEX nr 1497914). Nowy dowód lub okoliczność istotny dla sprawy to taki, który mógł mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., II OSK 1112/17, wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., I OSK 45/17 CBOSA).

Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw" w odniesieniu do dowodów lub okoliczności oznacza takie dowody lub okoliczności, co do których istnienia organ postępowania nie posiadał wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym. Nowe okoliczności lub dowody, aby mogły być podstawą wznowienia postępowania, nie mogły być znane organowi, przed którym postępowanie się toczyło i zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 14 maja 2015 r., II GSK 946/14). W świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istotny jest obiektywny fakt nieznajomości, niewiedzy organu co do istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów, nie zaś przyczyny tej niewiedzy, tj. dające się np. przypisać organowi albo stronie (por. wyrok NSA z 20 lutego 2018 r., II GSK 1553/16).

Jak wskazał organ odwoławczy o zasadności przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. świadczy powzięcie przez organ informacji o nieoryginalności oznaczenia identyfikującego pojazd. Powoduje to, że dokumenty w oparciu o które pojazd został zarejestrowany, w których dane te były zawarte, nie mogły stanowić podstawy do rejestracji pojazdu. Oznaczenia identyfikujące pojazd zawarte w treści złożonych dokumentów oraz w wydanym w oparciu o nie dowodzie rejestracyjnym były wadliwe.

W odniesieniu natomiast do podnoszonego przez skarżącą argumentu o zasiedzeniu należy wskazać, że własność pojazdu nie determinuje pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie rejestracji pojazdu, bo ważne są też inne dokumenty istotne dla formalnego załatwienia sprawy.

Zasiedzenie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W sprawie mamy do czynienia z rejestracją pojazdu jako całości a nie jego fragmentu. W sytuacji gdy były inne dane zgłoszone do rejestracji i pierwszy akt rejestracji był skutecznie podważony to zaistniała podstawa wznowienia postępowania mająca wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Z tych powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r. poz. 329 z późn. zm.) oddalił skargę.