Uzasadnienie
W dniu 28 września 2018 r. Rada Gminy S., na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1152 ze zm.; dalej: u.z.z.w.) podjęła uchwałę Nr XXXIX/263/18 w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzenia ścieków na terenie Gminy S. W skardze złożonej na powyższą uchwałę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Prokurator Rejonowy w Z. wniósł o stwierdzenie nieważności tej uchwały w zakresie:
- - § 2 ust. 2 – z uwagi na istotne naruszenie prawa, a to art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 19 ust. 5 u.z.z.w., poprzez przekroczenie delegacji ustawowej, polegające na wskazaniu, iż przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym jest Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w S., podczas gdy rada gminy nie została ustawowo upoważniona do normowania tej kwestii aktem prawa miejscowego,
- - § 4 ust. 3 – z uwagi na istotne naruszenie prawa, a to art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 19 ust. 5 u.z.z.w., poprzez niewypełnienie delegacji ustawowej i nie wskazanie minimalnego poziomu usług w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, takich jak ciśnienie, jakość i ilość dostarczanej wody, podczas gdy rada gminy została do tego ustawowo zobowiązana na gruncie art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w.,
- - § 10 ust. 3 i ust. 4 pkt 5 – z uwagi na istotne naruszenie prawa, a to art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 19 ust. 5 u.z.z.w., poprzez przekroczenie delegacji ustawowej, polegające na wprowadzeniu 30 dniowego terminu rozpoznania wniosku o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej (ust.
- 3) oraz ważność warunków przyłącza nieruchomości nie krócej niż 2 lata (ust. 4 pkt 5), podczas gdy terminy te zostały uregulowane w sposób odmienny na gruncie art. 19 a ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.z.w., a rada gminy nie została ustawowo upoważniona do normowania tej kwestii aktem prawa miejscowego,
- - § 15 ust. 1 i 2 – z uwagi na istotne naruszenie prawa, a to art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 19 ust. 5 u.z.z.w., poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i zamieszczenie we wskazanym paragrafie Regulaminu przepisów regulujących kwestie wykraczające poza upoważnienie ustawowe, podczas gdy terminy te zostały uregulowane w sposób odmienny na gruncie art. 8 ust. 3 u.z.z.w., a rada gminy nie została ustawowo upoważniona do normowania tej kwestii aktem prawa miejscowego.
W oparciu o powyższe zarzuty prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności załącznika do uchwały nr XXXIX/263/18 podjętej przez Radę Gminy S. w zakresie § 2 ust. 2, § 4 ust. 3, § 10 ust. 3 i ust. 4 pkt 5, § 15 ust. 1 i 2.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w § 2 ust. 2 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy S. stanowiącym załącznik do uchwały nr XXXIX/263/18 z dn. 28 września 2018 r. przewidziano, iż ilekroć w regulaminie jest mowa o Przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym należy przez to rozumieć Zakład Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. w S. Z kolei w § 4 ust. 3 Regulaminu przewidziano, że Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków ma obowiązek dostarczać odbiorcy usług wodę z sieci wodociągowej na podstawie pisemnej umowy, o treści ustalonej według zasad określonych przepisami obowiązującego prawa, w szczególności ustawą i niniejszym regulaminem.
Ponadto w § 10 ust. 3 Regulaminu wskazano, że Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa warunki przyłączenia do sieci i przekazuje je wnioskodawcy nie później niż w terminie 30 dni od złożenia wniosku. Również w § 10 ust. 4 pkt 5 wskazano, iż okres ważności wydanych warunków przyłączenia, nie może być krótszy niż 2 lata. Natomiast w § 15 ust. 1 przewidziano, że o planowanych ograniczeniach w dostawie wody i odprowadzeniu ścieków przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne informuje odbiorców usługi na swojej stronie internetowej, w mediach lub w zwyczajowo przyjęty sposób, co najmniej na 3 dni robocze przed planowaną przerwą w świadczeniu usług. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne informuje o zamiarze odcięcia dostawy wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, w sposób opisany w ust. ł, odbiorców usług co najmniej 20 dni przed planowanym terminem odcięcia wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, podając jednocześnie informacje o miejscach i sposobie udostępnienia zastępczych punktów poboru (§ 15 ust. 2).
Zdaniem skarżącego, analiza załącznika do przedmiotowej uchwały wskazuje iż w zakresie § 2 ust. 2, § 4 ust. 3, § 10 ust. 3 i ust. 4 pkt 5, § 15 ust. 1 i 2 uchwała jest niezgodna z prawem, gdyż wskazane wyżej postanowienia Regulaminu zostały podjęte z przekroczeniem ustawowej delegacji stanowiących podstawę ich ustanowienia. Artykuł 19 ust. 5 u.z.z.w. enumeratywnie określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług. A zatem uchwały rady gminy podejmowane w oparciu o upoważnienie ustawowe z tego przepisu nie mogą wykraczać poza wskazaną tam materię. Natomiast wszelkie wykroczenia poza granice przyznanego przez ustawodawcę upoważnienia do ustanowienia aktu prawa miejscowego prowadzą do istotnego naruszenia prawa, tj. art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 19 ust. 5 u.z.z.w.
Zdaniem skarżącego, w przypadku § 2 ust. 2 Regulaminu, doszło do istotnego naruszenia prawa, a to art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz 19 ust. 5 u.z.z.w., poprzez przekroczenie delegacji ustawowej polegające na wskazaniu, iż przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym jest Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w S., podczas gdy upoważnienie ustawowe nie dawało Radzie Gminy legitymacji do stanowienia prawa miejscowego w tym zakresie.
Podobnie, w ocenie skarżącego, w przypadku § 10 ust. 3 oraz 10 ust. 4 pkt 5 Regulaminu, w których to zapisano terminy rozpoznania wniosku o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej - 30 dni oraz ważność wydanych warunków przyłącza na okres nie krótszy niż 2 lata. Kwestie te nie zostały przekazane do uregulowania Radzie Gminy na mocy art. 19 ust. 5 u.z.z.w., a tym bardziej, iż zostały one uregulowane w sposób odmienny w art. 19a ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.z.w., zgodnie z którym "na pisemny wniosek podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane wydać warunki przyłączenia do sieci albo uzasadnić odmowę ich wydania, w terminie: 21 dni - od dnia złożenia wniosku o wydanie warunków przyłączenia do sieci, w przypadku budynków mieszkalnych jednorodzinnych, w tym znajdujących się w zabudowie zagrodowej; 45 dni - od dnia złożenia wniosku o wydanie warunków przyłączenia do sieci, w pozostałych przypadkach. Natomiast w art. 19a ust. 7 u.z.z.w. przewidziano, że: "Warunki przyłączenia do sieci wydane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne są ważne przez okres 2 lat od dnia ich wydania ".
Dalej skarżący wskazał, że w przypadku § 15 ust. 1 i 2 Regulaminu Rada Gminy w sposób odmienny niż zapisy ustawowe uregulowała zasady odcięcia dostawy wody i zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego. W art. 8 ust. 3 u.z.z.w. przewidziano, iż: przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne o zamiarze odcięcia dostawy wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego oraz o miejscach i sposobie udostępniania zastępczych punktów poboru wody zawiadamia powiatowego inspektora sanitarnego, wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz odbiorcę usług co najmniej na 20 dni przed planowanym terminem odcięcia dostaw wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego". Tymczasem w § 15 ust. 1 i 2 Regulaminu wskazano, że o planowanych ograniczeniach w dostawie wody i odprowadzeniu ścieków przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne informuje odbiorców usługi na swojej stronie internetowej, w mediach lub w zwyczajowo przyjęty sposób, co najmniej na 3 dni robocze przed planowaną przerwą w świadczeniu usług.
Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne informuje o zamiarze odcięcia dostawy wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, w sposób opisany w ust. 1, odbiorców usług co najmniej 20 dni przed planowanym terminem odcięcia wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, podając jednocześnie informacje o miejscach i sposobie udostępnienia zastępczych punktów poboru. Jak wskazano wyżej Rada Gminy nie posiada upoważnienia ustawowego, pozwalającego jej regulować tę materię, dodatkowo zaś w sposób sprzeczny wobec treści ustawy.
Natomiast w przypadku § 4 ust. 3 Regulaminu skarżący zarzucił, że doszło do istotnego naruszenia prawa poprzez niewypełnienie delegacji ustawowej. Otóż Regulamin wbrew treści upoważnienia z art. 19 ust. 5 u.z.z.w., nie zawiera wskazań odnośnie minimalnego poziomu usług w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, takich jak ciśnienie, jakość i ilość dostarczanej wody, podczas gdy rada gminy została ustawowo zobowiązana na gruncie art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków do określenia tych parametrów wody w stanowionym przez siebie akcie prawa miejscowego.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o oddalenie skargi.
W jej ocenie skarżony § 4 ust. 3 uchwały nie istnieje, jest natomiast § 4 pkt 3 uchwały o brzmieniu skarżonym przez Prokuratora. Zakres upoważnienia do jego podjęcia zawarty jest w art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. Nie ulega wątpliwości, iż usługa dostarczania wody odbiorcy mieści się usłudze wskazanej w ustawie. W uchwale zostało wskazane odesłanie do obowiązującego prawa, ustawy i regulaminu, zatem zapisy nie są niezgodne z prawem. Ponadto skarżący nie wskazał na czym miałoby polegać ich naruszenie i z czyim interesem miałby być niezgodny.
Co do § 10 ust. 3, ust 4 pkt 5 Regulaminu organ wskazał, iż art. 19 a ust. 1 pkt 1 i 2 został dodany przez art. 7 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), zatem nie obowiązywał w dacie uchwalania uchwały nr XXXIX/263/18 Gminy S. z dnia 28 września 2018r w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy z 13 lutego 2020 r. rady gmin mają obowiązek dostosowania regulaminów dostarczania wody do wprowadzonych zmian do dnia 19 września 2021 r. Przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne przygotowuje już nowy projekt uchwały w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W ustawowym terminie zostanie więc uchwalony nowy regulamin.
Natomiast odnośnie § 15 ust. 1 i 2 Regulaminu organ wyjaśnił, że nie został on uregulowany odmiennie niż art. 18 ust 5 u.w.w.z. Nie jest bowiem odcięciem dostawy wody informacja o ograniczeniach w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków. Wskazana regulacja mieści się w upoważnieniu ustawowym zawartym w art. 19 ust. 5 pkt 7 i 8 u.w.w.z.: sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków, standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków. Również § 15 ust. 2 Regulaminu nie jest uregulowany niezgodnie z ustawą.
Dalej organ wskazał, że zaskarżona uchwała była przedmiotem wyrokowania WSA w Białymstoku, który to stwierdził nieważność § 2 ust. 2 (skarżony ponownie) i § 13 ust. 5 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy S. stanowiącego załącznik do skarżonej uchwały. Zgodnie więc z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że Rada Gminy w zaskarżonej uchwale nie przekroczyła delegacji ustawowej, która może być uznana za istotne naruszenie prawa, co w konsekwencji nie powinno być podstawą do stwierdzenia jej nieważności w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Rozpoznając sprawę ze skargi na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności, o czym stanowi art. 147 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała "w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy S. " wprowadzająca "Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy S. ", stanowiący jej załącznik do uchwały. Została ona podjęta na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152 ze zm.; dalej: u.z.z.w.)
Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez Prokuratora, co oznacza, że nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a ponieważ skarga dotyczy aktu prawa miejscowego, jej wniesienie nie było też ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Uznając zatem za dopuszczalną skargę wniesioną przez Prokuratora, Sąd dokonał jej merytorycznej kontroli.
Przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.; dalej: u.s.g.) stanowi, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, co oznacza, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza bowiem nieważności uchwały ograniczając się wyłącznie do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (vide Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 102).
Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 września 2017 r., w sprawie sygn. akt I OSK 124/17, istotna sprzeczność z prawem to wada doniosła pod względem faktycznym i prawnym, wynikająca z naruszeń przepisów prawa materialnego bądź formalnego, ale taka, która jest oczywista, jednoznaczna, niepozwalająca na zaakceptowanie uchwały ze względu na sposób i tryb jej podjęcia, lub skutki, jakie wywołuje.
Przechodząc do kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały wskazać trzeba, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, jak wskazano już wyżej, jest aktem prawa miejscowego, co potwierdza art. 19 ust. 4 u.z.z.w. Stosownie do art. 19 ust. 5 u.z.z.w. regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:
- 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;
- 2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;
- 3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;
- 4) warunki przyłączania do sieci;
- 5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;
- 6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza;
- 7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;
- 8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;
- 9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
Cytowany przepis stanowi delegację ustawową dla wydania aktu prawa miejscowego i ściśle określa zakres spraw, które mogą stać się przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 19 ust. 2 u.z.z.w Regulacja ta ma charakter wyczerpujący. Wskazując zakres zagadnień, które mogą być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2033/06, wyrok NSA z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 994/16).
Jednocześnie wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części. Taką samą wadą dotknięte są te z postanowień aktu prawa miejscowego, które wprawdzie odnoszą się do materii wskazanej w powołanym art. 19 u.z.z.w, ale w zakresie uregulowanym już wyczerpująco w ustawie bądź rozporządzeniu wykonawczym i albo stanowią powtórzenie rozwiązań ustawowych albo regulują te same kwestie w sposób odmienny.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że w części są one zasadne. I tak zasadny jest zarzut dotyczący niezgodności z prawem § 4 pkt 3 Regulaminu (omyłkowo wskazano § 4 ust. 3). W przepisie tym nie określono bowiem minimalnych konkretnych parametrów świadczonych usług, odsyłając w tym względzie do przepisów obowiązującego prawa. Tymczasem, jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 651/20, skoro z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. wynika, że regulamin powinien określać minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, to ujęcie tej kwestii poprzez odesłanie wyłącznie do regulacji umownej narusza powołany przepis tej ustawy.
Również podkreślenia wymaga, że pojęcie "minimalnego poziomu usług", o którym mowa w tym przepisie, oznacza konkretne parametry tych usług, zatem ilość dostarczanej wody, jej ciśnienie, ciągłość dostaw, jak również jakość wody (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 945/19), a tego w przywołanym § 4 pkt 3 Regulaminu zabrakło.
Sąd podziela również zarzut dotyczący niezgodności z prawem § 10 ust. 3 Regulaminu, ale z innych przyczyn, niż podniósł Prokurator. Przepis ten brzmi następująco: Przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne określa warunki przyłączenia do sieci i przekazuje je wnioskodawcy, nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Zdaniem Prokuratora maksymalny termin 30 dni dla przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego na określenie warunków przyłączenia do sieci i przekazania ich wnioskodawcy jest sprzeczny z art. 19a ust. 1 pkt 1 i 2 u.w.w.z., w którym termin ten uregulowano inaczej. Zdaniem Sądu zauważenia jednak wymaga, że przepis art. 19a u.w.w.z. został wprowadzony ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) i zgodnie z art. 35 tej ustawy, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy rady gmin dostosują treść regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujących na obszarze ich właściwości do przepisów ustawy zmienianej w art. 7 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust.
2) i warunki przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej wydane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne przed wejściem w życie niniejszej ustawy zachowują ważność przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 3). Przepis art. 19a u.w.w.z. nie mógł mieć zatem zastosowania w sprawie niniejszej.
W ocenie Sądu § 10 ust. 3 Regulaminu jest niezgodny z prawem z innego względu. Otóż uchwałodawca uregulował w nim, że to przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne określa warunki przyłączenia do sieci, gdy tymczasem warunki przyłączania do sieci winny zostać określone w regulaminie (art. 19 ust. 5 pkt 4 u.z.z.w.), a nie w dokumencie wytworzonym przez przedsiębiorstwo (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1040/20). § 10 ust. 3 Regulaminu jest więc niezgodny z art. 19 ust. 5 pkt 4 u.z.z.w.
Podobnie zasadny jest zarzut niezgodności z prawem § 10 ust. 4 pkt 5 Regulaminu. W przepisie tym lokalny uchwałodawca zawarł uregulowanie, że warunki, o których mowa w ust. 3, określają co najmniej okres ważności wydanych warunków przyłączenia, który nie może być krótszy niż 2 lata. Jak trafnie jednak wskazano w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 511/19, normę z art. 19 ust. 5 pkt 4 u.z.z.w. należy wykładać w ten sposób, że zobowiązuje radę gminy do określenia wszystkich warunków pozwalających na przyłączenie do sieci. Wprowadzenie katalogu otwartego poprzez użycie określenia "co najmniej" wprowadza, w sposób oczywisty, niepewność obywateli, czy podjęte przez nich działania pozwolą na osiągnięcie celu w postaci podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej.
Ponadto, jak wskazano już powyżej, to nie przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne winno określać warunki przyłączania do sieci, w tym okres ważności wydanych warunków przyłączenia, tylko regulamin (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1040/20). Uregulowanie zatem § 10 ust. 4 pkt 5 Regulaminu jest więc również sprzeczne z art. 19 ust. 5 pkt 4 u.z.z.w.
Rację ma również skarżący odnośnie niezgodności z prawem uregulowań z § 15 ust. 1 i 2 Regulaminu. Organ wprowadził w nich termin co najmniej 3 dni roboczych na powiadamianie odbiorców usług przed planowaną przerwą w świadczeniu usług oraz termin co najmniej 20 dni na informowanie odbiorców usług o odcięciu dostawy wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego przed planowanym terminem odcięcia dostaw wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego. Tymczasem w art. 8 ust. 3 u.z.z.w. uregulowano, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne o zamiarze odcięcia dostawy wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego oraz o miejscach i sposobie udostępniania zastępczych punktów poboru wody zawiadamia powiatowego inspektora sanitarnego, wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz odbiorcę usług co najmniej na 20 dni przed planowanym terminem odcięcia dostaw wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego.
Jak zatem trafnie wskazano w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1288/17), skoro w art. 8 u.z.z.w. określono przesłanki wstrzymania dostawy wody i zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, to uchwałodawca w akcie prawa miejscowego nie ma prawa do ich korygowania. Element uznaniowy w omawianym przepisie nie odnosi się do katalogu przesłanek w nim podanych, ale dotyczy podjęcia decyzji przez przedsiębiorstwo o możliwości odcięcia dostawy wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego.
Sąd nie podziela też stanowiska organu, że przez pryzmat art. 19 ust. 5 pkt 7 u.z.z.w. w brzmieniu: że regulamin określa sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków, organ był uprawniony do regulowania kwestii przerw w dostawie wody i przerw w odprowadzaniu ścieków, o czym mowa w § 15 ust. 1 Regulaminu oraz określanie terminu do informowania o tych czynnościach. Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 43/19, w upoważnieniu ustawowym wynikającym z art. 19 ust. 5 pkt 7 u.z.z.w. nie zawiera się kompetencja do określenia w regulaminie sytuacji, w których dopuszczalne jest wstrzymanie dostaw wody i odprowadzania ścieków. Tymczasem w zaskarżonej uchwale w § 15 ust. 1 Regulaminu organ idzie jeszcze o krok dalej i poprzez wprowadzenie uregulowania dotyczącego informowania odbiorców o co najmniej 3 dniach roboczych przed planowaną przerwą w dostawie wody i odprowadzania ścieków, przyznaje sobie prawo do takich przerw bez wskazywania, kiedy one mogą nastąpić.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność § 4 pkt 3, § 10 ust. 3 i ust. 4 pkt 5 oraz § 15 ust. 1 i ust. 2 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy S. stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały z dnia 28 września 2018r. Powyższe przepisy stanowią jedynie część jego regulacji, jednakże wyeliminowanie ich treści nie dezintegruje pozostałych postanowień Regulaminu, które mogą samodzielnie funkcjonować. Innymi słowy stwierdzenie nieważności ww. przepisów zaskarżonego Regulaminu pozostaje bez wpływu na pozostałą jego część. W konsekwencji stwierdzenie uchybień we wskazanych przepisach nie niesie za sobą konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego całego Regulaminu.
Natomiast na mocy art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. należało odrzucić skargę w zakresie stwierdzenia nieważności § 2 ust. 2 przedmiotowego Regulaminu. Zauważenia bowiem wymaga, że WSA w Białymstoku prawomocnym już wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 146/19, stwierdził nieważność tego uregulowania. Skoro więc sprawa w powyższym zakresie, pomiędzy tymi stronami (skarżącym w tamtej sprawie był również Prokurator), została już prawomocnie osądzona, zachodziła podstawa do odrzucenia skargi w omawianym zakresie.