Uzasadnienie
Wyrokiem z 8 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę H. T. i L. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Przedmiotowy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącym w dniu 5 maja 2015 r.
W dniu 3 czerwca 2015 r. skarżący złożyli wnioski o przyznanie im prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniami z 11 czerwca 2015 r. referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Po uprawomocnieniu się postanowienia w tym przedmiocie w piśmie z dnia 17 lipca 2015 r. tutejszy sąd zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w B. o ustanowienie skarżącym pełnomocnika z urzędu, co nastąpiło w dniu 23 lipca 2015 r.
Skarga kasacyjna sporządzona w imieniu skarżących przez wyznaczonego adwokata została nadana w dniu 12 sierpnia 2015 r. Korespondencja zawierała również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wyznaczony adwokat wskazał, że w dniu 27 lipca 2015 r. dowiedział się o ustanowieniu go pełnomocnikiem w sprawie, a więc już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik stwierdził jednocześnie, że skoro przeszkoda do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje dopiero z momentem, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż w 30 dniu od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie, to wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został wniesiony w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W świetle unormowań art. 87 oraz art. 86 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym przypadku wniesienie skargi kasacyjnej); (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 §2 p.p.s.a.).
Co prawda przepis art. 87 §1 p.p.s.a. wymaga, aby pismo z wnioskiem zostało wniesione do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jednak Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że w przypadku ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu - na zasadzie prawa pomocy, poprzestanie na literalnej wykładni tego przepisu jest niewystarczające, ponieważ pełnomocnika takiego nie można stawiać w gorszej sytuacji procesowej, niż pełnomocnika z wyboru, któremu służy termin 30 dni do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, od dnia doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skoro wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dokonać danej czynności, to na uwadze należy mieć, że w przypadku skargi kasacyjnej termin do jej wniesienia zgodnie z art. 177 §1 p.p.s.a. wynosi 30 dni. Taki termin należy również zapewnić pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu.
W konsekwencji przyjąć należy, że w sytuacji wyznaczenia stronie pełnomocnika z urzędu przyczyna uchybienia terminu ustaje w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż w dniu upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 243/11 czy z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zatem przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustać mogła najpóźniej w dniu upływu 30 dni od dnia zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu do występowania w sprawie, czyli od dnia 27 lipca 2015 r. Skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia nadano w dniu 12 sierpnia 2015 r. Należy też stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu złożono przed upływem 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, czyli w terminie zgodnym z art. 87 § 1 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny wniosku skarżących pod kątem uprawdopodobnionych okoliczności wskazujących na brak winy strony, sąd doszedł do przekonania, że strona nie ponosi winy za spóźnione wniesienie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, bowiem – jak już podkreślono – pełnomocnik taki musiał mieć rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy. Wobec tego uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie miało charakteru zawinionego przez stronę, na co wskazuje całokształt okoliczności faktycznych związanych z jej wniesieniem.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji