Uzasadnienie
P. B. i M. C. (dalej: "skarżący"), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2023 r., Nr [...], nakazującą im dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego - muru oporowego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gr. [...] przy ulicy P. 1 w B. W skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości do czasu rozpoznania skargi, z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci rozebrania budowli, a także zachodzące niebezpieczeństwo poniesienia znacznych kosztów rozbiórki obiektu, którego nie są inwestorami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Jednakże art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wyjątek stanowią tu przepisy prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10, niepubl.).
W niniejszej sprawie, wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w B. z [...] października 2022 r., znak: [...], nakazującej skarżącym dokonanie rozbiórki wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę muru oporowego.
Poddając ocenie zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy uwzględnić charakter sprawy oraz przedmiot decyzji administracyjnej, którego skarga dotyczy. Niniejsza sprawa obejmuje żądanie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej skarżącym rozbiórkę budowli. Judykatura, na tle problematyki wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wypracowała pogląd, że rozbiórka takiego obiektu z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki, wobec czego może powstać kwestia przywrócenia stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2755/12, LEX nr 1240722). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 29/13, LEX nr 1274409).
Ponadto, rozbiórka każdego obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może spowodować trudne do odwrócenia skutki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 779/12, LEX nr 1356247).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd uznał, że zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ewentualna rozbiórka określonego w decyzji obiektu budowlanego, niewątpliwie może spowodować następstwa, o których mowa w powołanym wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi przez sąd może spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Nie przesądzając o zasadności twierdzeń żadnej ze stron postępowania, należy podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi, a nie ocena jej legalności. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu abstrahuje bowiem od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.