Uzasadnienie
W dniu 11 maja 2009 r. do tutejszego sądu wpłynęło pismo J. K. zatytułowane "Skarga", w którym zawarto wniosek o: "wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie sygn. akt II SA/Bk 365/06" i uchylenie wydanego w nim wyroku oraz wydanie nowego orzeczenia na podstawie art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powyższe pismo zawierało również wniosek o uchylenie decyzji SKO w B. z dnia [...] marca 2009 r. i skarga w tej części została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bk 274/09, zaś wniosek o wznowienie postępowania podlegał odrębnemu rozpoznaniu i został, po wyłączeniu, zarejestrowany jako sprawa sygn. akt II SA/Bk 275/09. Dotyczył wyroku z dnia 16 listopada 2006 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 365/06, którym tutejszy sąd oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2006 r. odmawiającą zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Powyższy wyrok uprawomocnił się, bowiem żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej.
Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania sądowego J. K. podał, że podstawą wznowienia jest przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. Uchybienie dające podstawę do wznowienia polegało, jego zdaniem, na tym, że sąd kontrolując w sprawie sygn. akt II SA/Bk 365/06 decyzję SKO o odmowie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego – nie rozstrzygnął o konieczności zastosowania przez organ przepisu art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Podniósł, że jako przeciętny obywatel nie miał wiedzy o istnieniu i treści powyższego przepisu, jak również analiza akt postępowania wskazuje, że takiej wiedzy nie posiadał także urzędnik rozpoznający sprawę. Zdaniem skarżącego uwzględnienie treści art. 36 ustawy o drogach publicznych w sprawie o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego spowodowałoby wszczęcie w tym przedmiocie postępowania z urzędu w dniu 01 lipca 2005 r., a nie dopiero na jego wniosek w dniu 27 października 2005 r., zaś wymierzona następnie na podstawie art. 40 ustawy o drogach publicznych kara za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia wyniosłaby nie 16.170, 72 zł, ale około 1.000 zł.
Uzasadniając zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania skarżący wskazał, że w dniu [...] marca 2009 r. SKO w B. oddaliło jego wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji o odmowie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i wskazało, że jest związane wyrokiem z dnia 16 listopada 2006 r. Dlatego w dalszej kolejności, jeszcze w marcu 2009 r., udał się do sądu celem zapoznania się z w/w wyrokiem. Uzyskał informację, że wyrok nie posiada pisemnego uzasadnienia, gdyż żadna ze stron nie wystąpiła z wnioskiem o jego sporządzenie. Wówczas "skojarzył sobie" istnienie możliwości żądania wznowienia postępowania, gdyż jak podał: "w tej samej sprawie, ale dotyczącej innego zagadnienia (wyrok: sygn. akt II SA/Bk 315/08 z 29 września 2008 r.) Sąd w swym uzasadnieniu stwierdził, że przepis art. 36 ustawy o drogach publicznych nie był przedmiotem rozprawy sądowoadministracyjnej". Uświadomił sobie wówczas, jak podał, że przepis ten nie był także przedmiotem oceny przez organ administracji w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia, bowiem on sam nie podnosił istnienia tego przepisu w postępowaniu administracyjnym, jak również nie wskazał go jako naruszonego w skardze. Na tej podstawie skarżący wyprowadził wniosek o naruszeniu przez organy administracji publicznej przepisu art. 9 Kpa.
Odnośnie prawidłowości postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/Bk 365/06 J. K. wskazał, że brak uwzględnienia przez organy administracji art. 36 ustawy o drogach publicznych powodował bezprzedmiotowość prowadzonych później postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Skarżący podniósł nadto naruszenie konstytucyjnych zasad sprawiedliwości społecznej i równości obywateli wobec prawa.
Pismem z dnia 20 maja 2009 r. skarżący jeszcze raz przedstawił zarzuty skargi podnosząc zbliżone okoliczności do wskazanych w jej uzasadnieniu (k. 16).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniesiona w sprawie niniejszej skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem.
Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem kontroli orzeczeń sądowych w tym sensie, że służy weryfikacji takich wadliwych orzeczeń, które z uwagi na przymiot prawomocności nie mogą być zaskarżone czy też wzruszone środkami prawnymi przysługującymi w zwykłym trybie. Jej wniesienie jest uzależnione od spełnienia określonych warunków, które wymienia przepis art. 279 p.p.s.a. Wymogami tymi są: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie, wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Przy czym niezachowanie co najmniej jednego z powyższych wymogów powoduje niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. W takiej sytuacji sąd jest zobowiązany do jej odrzucenia na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 16 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 365/06 na podstawie przepisu art. 273 § 2 p.p.s.a. podnosząc, że sąd w powyższej sprawie nie rozważył możliwości zastosowania art. 36 ustawy o drogach publicznych, zaś sam skarżący dowiedział się o jego istnieniu znacznie później niż wydano powyższy wyrok, stąd nie mógł powoływać się na wskazany przepis ani w postępowaniu administracyjnym, ani przed sądem w sprawie II SA/Bk 365/06.
Tak wskazana podstawa nie spełnia warunku podstawy wznowienia, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Przede wszystkim wskazać należy, że spełnienie wymaganego przepisem art. 279 p.p.s.a. warunku "podania podstawy wznowienia" nie może ograniczać się jedynie do wskazania przepisu prawa, którego treść zawiera jedną z takich podstaw. Sformułowanie bowiem podstawy wznowienia przez przytoczenie odpowiednich przepisów dotyczących wznowienia postępowania przed sądem nie oznacza jeszcze oparcia skargi na ustawowej przesłance. Prawidłowe podanie podstawy wznowienia zawartej w art. 273 § 2 p.p.s.a. zakłada bowiem, zgodnie z jego treścią (wyżej przytoczoną), wskazanie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. A zatem skarżący powinien powołać się na takie środki dowodowe lub okoliczności faktyczne, które spełniają łącznie następujące wymogi: 1) istniały już wtedy, gdy sprawa zawisła pierwotnie przed sądem, 2) zostały ujawnione dopiero "później", a więc po zakończeniu postępowania sądowego, którego żądanie wznowienia dotyczy, 3) strona nie mogła skorzystać z nich w poprzednim postępowaniu, 4) wykorzystanie ich mogłoby mieć wówczas wpływ na wynik sprawy (vide postanowienia NSA z dnia 07 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt II OSK 482/08 i z dnia 17 marca 2006 r. w sprawie sygn. akt II OSK 224/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Opisana powyżej sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi. Skarżący bowiem w ramach podstawy z art. 273 § 2 p.p.s.a. podaje brak w rozstrzygnięciu sądu w sprawie sygn. akt II SA/Bk 365/06 uwzględnienia art. 36 ustawy o drogach publicznych, czyli nieuwzględnienia konkretnej regulacji prawnej.
Przyznać należy, że powyższy przepis ustawy o drogach publicznych obowiązywał w dacie wydawania zakwestionowanego wyroku tj. w dniu 16 listopada 2006 r. W ocenie sądu jednak wskazanie istnienia w dacie orzekania określonego przepisu prawa, którego sąd nie wziął, w ocenie skarżącego, pod uwagę, nie odpowiada warunkowi wskazania okoliczności faktycznych lub środków dowodowych mogących stanowić podstawę wznowienia w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. Określone regulacje są częścią obowiązującego porządku prawnego i nie stanowią ani okoliczności, które mogą być przedmiotem dowodu (okoliczności faktycznych) ani też określonej kategorii środków dowodowych, o których wiedza w dacie orzekania mogłaby prowadzić do innego rozstrzygnięcia.
Sąd administracyjny rozpoznając sprawę zainicjowaną skargą na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (jak miało to miejsce w sprawie sygn. akt II SA/Bk 365/06) orzeka o legalności lub bezprawności tego rozstrzygnięcia mając na uwadze wszystkie, ale tylko istotne dla sprawy i dla oceny decyzji, normy obowiązującego w dacie orzekania porządku prawnego. Efektem tej kontroli jest wyrok wydany na podstawie art. 145 – 151 p.p.s.a., który może być przedmiotem kontroli sądu II instancji na skutek wniesienia skargi kasacyjnej. To skarga kasacyjna jest środkiem procesowym, w którym można podnosić zarzuty nieuwzględnienia przez sąd określonej regulacji, przybierające postać naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, zgodnie z wymogami art. 174 p.p.s.a.
W sprawie sygn. akt II SA/Bk 365/06, której żądanie wznowienia dotyczy, sąd oddalił skargę dając tym samym wyraz pozytywnemu wynikowi przeprowadzonej kontroli. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia i jego wzruszenie, wobec niewniesienia skargi kasacyjnej, mogłoby obecnie nastąpić jedynie w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania. Stwierdzić jednak należy, że argumenty zawarte w będącej przedmiotem niniejszej oceny skardze o wznowienie postępowania, pomimo wskazania jako jej podstawy przepisu art. 273 § 2 p.p.s.a., faktycznie nie spełniają wymogu istnienia powołanej przez stronę ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Dlatego wszczęcie tego nadzwyczajnego trybu kontroli jest w sprawie niniejszej niedopuszczalne, a złożona skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu.
W tej sytuacji zbędne było badanie skargi z punktu widzenia pozostałych warunków formalnych przewidzianych przepisem art. 279 p.p.s.a., w szczególności warunku zachowania terminu do jej wniesienia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Na marginesie jeszcze raz należy stwierdzić, że "pozostała" część skargi z dnia 24 kwietnia 2009 r. (skarga na decyzję SKO z dnia [...] marca 2009 r.) podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu w sprawie sygn. akt II SA/Bk 274/09.