Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 22 lutego 2023 r. nr 406.33/E-8/26/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku z 22 grudnia 2022 r. nr DSR-SDA.542.2.11.2022, którą odmówiono T.P. umorzenia w całości należności dłużnika alimentacyjnego w wysokości 12 250,00 zł z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz odmówiono umorzenia w całości kwoty należności w wysokości 612,50 zł z tytułu przewidzianej do zwrotu kwoty 5% wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W piśmie z 8 czerwca 2022 r. T.P. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o udzielenie informacji w sprawie jego zadłużenia alimentacyjnego. Skarżący wskazał, że ma 2500 zł emerytury, "interesuje go i spłata, ale także umorzenie części" istniejącego długu.
W piśmie z 9 czerwca 2022 r. Kierownik MOPR poinformował stronę, że na dzień sporządzania odpowiedzi posiada następujące zadłużenie: (-) z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych 12 862,50 zł; (-) z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 26 041,69, w tym: należność główna 13 050 zł i ustawowe odsetki 12 991,69 zł. Pouczono również o możliwości złożenia prośby o umorzenie, odroczenie płatności, rozłożenie na raty na skutek wniosku, "z którego wyraźnie wynikałby zakres żądań".
W piśmie z 14 września 2022 r. wnioskodawca wskazał, że "wnosi o uznanie przedawnienia długu i usunięcie komornika", "wnosi i prosi dług umorzyć".
W dniu 30 września 2022 r. strona przedłożyła informację o stanie majątkowym.
Decyzją z 6 października 2022 r. nr DSR-SDA.542.2.10.2022, wydaną na podstawie art. 2 pkt 9, art. 8, art. 25, art. 30 ust. 1 i 3 i art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1205, dalej: u.p.a.), Prezydent Miasta Białegostoku odmówił umorzenia w całości kwoty należności dłużnika alimentacyjnego w wysokości 12 250 zł tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz odmówił umorzenia w całości kwoty należności w wysokości 612,50 zł z tytułu przewidzianej do zwrotu kwoty 5% wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Organ wskazał na treść art. 30 ust. 1 u.p.a. i stwierdził, że w okresie pobierania przez osoby uprawnione zaliczek alimentacyjnych egzekucja świadczeń alimentacyjnych od strony była bezskuteczna. Z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z 28 września 2022 r. o wpłatach wynika, że okres faktycznych wpłat wyegzekwowanych od strony wynosił w ostatnim czasie łącznie 6 miesięcy, tj. wcześniej 24 maja 2016 r. – 23 zł, a ostatnio miesięcznie 1743, 99 zł w okresie od 12 maja 2022 r. do 14 września 2022 r. Z Karty Rozliczeniowej wynika, że także w okresie od października 1995 r. do sierpnia 2005r. wyegzekwowano od strony kwoty pieniężne ale w miesięcznej wysokości niższej niż kwota zasądzonych alimentów.
Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 u.p.a. umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych uzależnione jest od okresu, w jakim egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego była skuteczna w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, a taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.
Po rozpatrzeniu odwołania strony od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 30 listopada 2022 r. nr 406.1243/E-8/26/22 uchyliło rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazało, że należy rozpoznać wniosek strony nie w odniesieniu do przesłanek z art. 30 ust. 1 u.p.a., lecz przede wszystkim w trybie art. 30 ust. 2 u.p.a. Niezbędne jest zatem, przy ocenie zasadności umorzenia kwot z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, przeanalizowanie sytuacji dochodowej, zdrowotnej i rodzinnej osoby wnoszącej o umorzenie.
Decyzją z 12 grudnia 2022 r. nr DSR-SDA.542.2.11.2022, wydaną na podstawie art. 2 pkt 9, art. 8, art. 25, art. 30 ust. 1 i 3 i art. 41 u.p.a., Prezydent Miasta Białegostoku odmówił w pkt 1 umorzenia w całości należności dłużnika alimentacyjnego w wysokości 12 250 zł z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, a w pkt 2 odmówił umorzenia w całości kwoty należności w wysokości 612,50 zł z tytułu przewidzianej do zwrotu kwoty 5% wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Organ pierwszej instancji wskazał na brzmienie art. 30 ust. 2 u.p.a. i uznaniowy charakter decyzji wydanej na tej podstawie, wymagającej rozważenia występowania szczególnych okoliczności opartych na sytuacji dochodowej i rodzinnej strony.
W związku z tym ustalił, że strona jest kawalerem i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu komunalnym, którego jest głównym najemcą. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 2500 zł, z której dokonywane są potrącenia komornicze z tytułu zaległości alimentacyjnych. Zgodnie z oświadczeniem majątkowym strona nie jest właścicielem nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Zgłasza problemy zdrowotne, jednak brak jest dokumentacji w tym zakresie. Nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Strona swoją prośbę o umorzenie motywowała przede wszystkim trudną sytuacją materialną spowodowaną prowadzoną egzekucją komorniczą z uzyskiwanego świadczenia emerytalnego. Organ pierwszej instancji ocenił, że skarżący ma 65 lat a fakt uzyskiwania świadczenia emerytalnego powoduje, że ma stałe źródło dochodu i jego sytuacja jest stabilna. Twierdzenia o niewspółmierności środków pieniężnych do potrzeb z uwagi na potrącenia komornicze nie świadczą o wyjątkowości sytuacji dochodowej.
Dowodzą, że istnieje możliwość przymusowego wyegzekwowania zaległości z tytułu zobowiązań alimentacyjnych. Zdaniem organu, sama trudna sytuacja materialna nie uzasadnia konieczności zastosowania ulgi, zwłaszcza że sytuacja ta nie nosi cech trwałości a strona nie jest pozbawiona możliwości podjęcia zatrudnienia. Prezydent Miasta dodał, że ma na uwadze zatrzymanie prawa jazdy strony postanowieniem z 14 marca 2014 r., co – zdaniem strony – pozbawiło ją możliwości zarobkowania. Jednak w dniu 9 grudnia 2022 r. ustała przyczyna zatrzymania powyższego dokumentu.
W ocenie organu pierwszej instancji wydatki związane z bieżącymi potrzebami życiowymi nie czynią sytuacji strony wyjątkową. Wnioskodawca przez wiele lat nie realizował obowiązku alimentacyjnego. W okresie realizowania wypłat jego dzieciom zaliczek alimentacyjnych i później świadczeń z funduszu alimentacyjnego - nigdy nie wykazał, że był osobą całkowicie niezdolną do pracy. Zarówno ówczesny wiek strony, wykazywane schorzenia, nie oznaczały, że nie mógł podjąć żadnych prac, choćby nawet w ograniczonym zakresie. Organ stwierdził, że skoro budżet Państwa nie uzyskiwał od strony żadnych wpłat przez ponad dekadę, to mając możliwość ich odzyskania nie powinien obecnie pochopnie odstępować od ich dochodzenia.
W ocenie organu nie wystąpiły żadne zdarzenia, które można by uznać za nadzwyczajne i które przemawiałyby za udzieleniem ulgi w postaci umorzenia. Nadto, z obiektywnego punktu widzenia sytuacja finansowa strony w porównaniu z okresem poprzednim, kiedy ubiegał się o umorzenie zadłużenia (w 2011 r. i 2014 r.) polepszyła się, gdyż uzyskuje emeryturę. Zdaniem organu sytuacja strony bardziej uzasadnia udzielenie ulgi w postaci rozłożenia kwoty zobowiązania na raty, co skutkowałoby zawieszeniem egzekucji oraz cofnięciem zajęcia świadczenia rentowego. Dopóki istnieją możliwości wyegzekwowania zobowiązania niezasadnym byłoby odstąpienie od ich dochodzenia zarówno w całości, jak i w części.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył T.P. Wyraził niezadowolenie z treści decyzji, wniósł o jej zmianę. Zarzucił brak wnikliwości oraz wszechstronnej oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej przedstawionej we wniosku o umorzenie zaległości alimentacyjnej.
Zaskarżoną decyzją z 22 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że wnioskodawca nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego, więc osobom uprawnionym zostały wypłacone zaliczki alimentacyjne w okresie od 1 października 2005 r. do 30 września 2008 r. Miesięczny dochód strony wynosi obecnie 2 500 zł, z którego od maja 2022 r. dokonywane są potrącenia komornicze z tytułu zaległości alimentacyjnych w kwocie 1743,99 zł. Natomiast stałe miesięczne wydatki strony wynoszą około 600 zł. Zdaniem Kolegium, przepis art. 30 ust. 2 u.p.a. uprawnia organy właściwe wierzyciela do umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej zaliczek alimentacyjnych, co nie oznacza, że po stronie organu rozpatrującego wniosek istnieje obowiązek zastosowania umorzenia z uwagi na to, że wnioskodawca jest na świadczeniu emerytalnym z którego prowadzona jest egzekucja komornicza.
Podkreśliło charakter zobowiązań alimentacyjnych rodziców względem dzieci, które mają charakter obligatoryjny. Wskazało, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem SKO dłużnik alimentacyjny jest co do zasady osobą borykającą się z problemami finansowymi, dlatego gdy ubiega się o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych powinien wykazać wyjątkowość swojej sytuacji, wyróżniającą go spośród innych dłużników alimentacyjnych.
W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające uwzględnienie żądania oraz pozwalające na zastosowanie najdalej idącej ulgi, jaką jest umorzenie zaległości. Nie ma podstaw do wyjątkowego potraktowania sytuacji strony i uwzględnienia żądania w oparciu o art. 30 ust. 2 u.p.a. SKO podkreśliło, że osoby w wieku strony mogą być dotknięte schorzeniami, które wymagają leczenia, jednak w sprawie brak jest dokumentacji to potwierdzającej. Przedłożenie orzeczenia wydanego przez Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności uzasadniałoby złożenie kolejnego wniosku o umorzenie zaległych należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych.
Skargę od powyższej decyzji Kolegium wywiódł do sądu administracyjnego T.P. Wskazał, że wydanymi decyzjami został pozbawiony środków do życia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu z uwagi na nieprawidłowości, które sąd uwzględnił z urzędu do czego jest uprawniony i zobowiązany na podstawie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (zastrzeżenie to nie znajduje jednak zastosowania w kontrolowanym przypadku).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (powoływanej w niniejszym uzasadnieniu jako u.p.a.). Sprawa dotyczy odmowy umorzenia należności, jakie powstały w związku z wypłatą zaliczek alimentacyjnych na rzecz osób uprawnionych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.a. w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności: 1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia, 2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia, 3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia, 4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia
- - po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
W myśl art. 30 ust. 1 u.p.z. organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
- 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
- 3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną (art. 30 ust. 2 u.p.a.). Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3 u.p.a.).
Sformułowanie art. 30 ust. 1 u.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Odnośnie trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i osobistej należy wskazać, że przepis art. 30 ust. 2 u.p.a. przewiduje możliwość umorzenia należności uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną, lecz jedynie w odniesieniu do wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Co istotne, przepis art. 30 ust. 2 u.p.a. - przewidujący możliwość umorzenia należności na wniosek dłużnika, niezależnie od skuteczności egzekucji komorniczej - nie ma zastosowania względem należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych uprawnionemu na podstawie ustawy z 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (por. wyroki z 22 lutego 2023 r., II SA/Rz 1073/22; 26 września 2017 r., I OSK 526/17; 22 czerwca 2016 r., I OSK 2365/14; 4 kwietnia 2015 r., I OSK 2006/13; 14 kwietnia 2011 r., I OSK 31/11; 2 października 2012 r., I OSK 1143/12; 12 stycznia 2012 r., I OSK 1426/11; 4 marca 2015 r., I OSK 2006/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jedyną i konieczną przesłanką do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat.
Sąd podziela stanowisko, że dobrodziejstwo przewidziane w art. 30 ust. 2 u.p.a. stanowi nadzwyczajne zwolnienie zobowiązanego z długu alimentacyjnego, co następuje kosztem uszczuplenia środków publicznych. W związku z powyższym, interpretacja tego unormowania nie może prowadzić do poszerzenia przesłanek gwarantujących przewidziane przez ustawodawcę zwolnienie z długu (czy to całkowite czy częściowe) lub przesunięcie terminu jego płatności, ani też nie może prowadzić do zmiany kręgu podmiotów uprawnionych. Dokonując zatem interpretacji art. 30 ust. 2 u.p.a. nieuprawnione byłoby poszerzenie katalogu podmiotów, którym ustawodawca przyznał w tym przepisie określone przywileje. Stanowiłoby to w rzeczywistości stworzenie nowej normy prawnej (por. wyrok NSA z 9 września 2020 r., I OSK 418/20). Zdaniem sądu użyte w wyżej powołanym przepisie określenie charakteru zadłużenia przedstawionego przez ustawodawcę, jako pochodzącego z tytułu wypłaty wierzycielom alimentacyjnym świadczenia z "funduszu alimentacyjnego", należy rozumieć dosłownie, tak jak przepis stanowi.
Dokonując interpretacji art. 30 ust. 2 u.p.a. nie można więc pominąć brzmienia art. 30 ust. 1 tej ustawy. Ustawodawca w sposób precyzyjny (przez odesłanie do art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 u.p.a.) określił w art. 30 ust. 1 kategorie podmiotów, którym przy spełnieniu wskazanych tam warunków możliwe jest umorzenie długu. W art. 30 ust. 2 u.p.a. określił również kategorię podmiotów, w stosunku do których przepis ten ma zastosowanie. Jeżeli zatem w tym samym przepisie skonstruowanym z dwóch ustępów ustawodawca rozróżnia kategorie podmiotów, precyzyjnie określając w każdym z ustępów, kogo dotyczy dana norma, to należy założyć, że jest to działanie zamierzone. Nota bene przepis art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 u.p.a. posługują się również odmiennymi określeniami organów właściwych do orzekania na ich podstawie, które to organy nie muszą być tożsame (organ właściwy dłużnika, organ właściwy wierzyciela).
Należy zatem stwierdzić, że regulacja art. 30 ust. 2 u.p.a. nie mogła znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, a ocena zasadności wniosku skarżącego została dokonana na nieprawidłowej podstawie prawnej. Skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych osobom uprawnionym. Prezydent Miasta w decyzji z 6 października 2022 r. odmówił umorzenia ww. należności, z tym że prawidłowo przeprowadził analizę pod kątem spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 30 ust. 1 u.p.a. Zbadał przebieg egzekucji oraz wykazał okres faktycznych wpłat.
SKO decyzją kasacyjną z 30 listopada 2022 r. uchyliło powyższą decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że należy rozpoznać wniosek skarżącego nie w odniesieniu do przesłanek z art. 30 ust. 1 u.p.a., lecz "przede wszystkim w trybie art. 30 ust. 2 u.p.a.", uznając za niezbędne przeanalizowanie sytuacji dochodowej, zdrowotnej i rodzinnej osoby wnoszącej o umorzenie. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta decyzją z 12 grudnia 2022 r. odmówił umorzenia w całości należności dłużnika alimentacyjnego. Zauważyć jednak należy, że już w tej decyzji organ pierwszej instancji zupełnie pominął regulację art. 30 ust. 1 u.p.a. Dokonał dokładnej analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego, ale wyłącznie przez pryzmat przesłanek z art. 30 ust. 2 u.p.a. Wskazał, że skarżący ma 65 lat i jest kawalerem, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu komunalnym, którego jest głównym najemcą.
Źródłem jego utrzymania jest świadczenie w formie świadczenia emerytalnego w wysokości 2500 zł, z którego dokonywane są potrącenia komornicze z tytułu zaległości alimentacyjnych. Decyzję organu pierwszej instancji SKO decyzją z 22 lutego 2023 r. utrzymało w mocy uznając rozważania za prawidłowe. SKO wskazało, że prawidłowo wydano decyzję w oparciu o art. 30 ust. 2 u.p.a. Mimo że sprawa dotyczy zaległości z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych – Kolegium zupełnie nie odniosło się do regulacji art. 30 ust. 1 u.p.a., która takich właśnie zaległości dotyczy.
Zdaniem sądu powyższe uprawnia do wniosku, że Prezydent Miasta prowadząc postępowanie po raz pierwszy i wydając decyzję z 6 października 2022 r. prawidłowo zastosował przepisy u.p.a., co z kolei błędnie zweryfikowało SKO decyzją z 30 listopada 2022 r., uznając że w sprawie zastosowanie ma "przede wszystkim" art. 30 ust. 2 u.p.a. Skutkiem powyższej błędnej oceny była decyzja Prezydenta Miasta z 12 grudnia 2022 r. oraz decyzja SKO z 22 lutego 2023 r. wydane w oparciu o podstawę prawną, która nie ma w sprawie zastosowania, a z zupełnym pominięciem mającego zastosowanie art. 30 ust. 1 ust. 1 u.p.a. Jak bowiem wskazano powyżej przesłanką niezbędną do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat. Organy błędnie oparły swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na normie wynikającej z art. 30 ust. 2 u.p.a., który nie ma zastosowania w odniesieniu do należności powstałych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, a odnosi się jedynie do należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Podkreślić należy, że nawet gdyby przyjąć, że przepis art. 30 ust. 1 u.p.a. znajduje zastosowanie w sprawie umorzenia zaległości z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, to nadal zaskarżona decyzja SKO i poprzedzająca jej wydanie decyzja Prezydenta Miasta, a także decyzja Kolegium z 30 listopada 2022 r. są nieprawidłowe, bowiem – zupełnie pomijają podstawę prawną rozstrzygnięcia, której pominąć nie można, bo odnosi się wprost do zaliczek alimentacyjnych, tj. art. 30 ust. 1 u.p.a. (vide także wyroki w sprawach I OSK 2321/18, I OSK 807/20 oraz nieprawomocny w sprawie II SA/Rz 1073/22). Niezastosowanie przepisu, który wprost odnosi się do sytuacji prawnej skarżącego a zastosowanie regulacji, która tej sytuacji nie dotyczy jest uchybieniem mogącym być rozważanym w kategoriach kwalifikowanego.
Należało zatem uchylić nie tylko zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta z 22 grudnia 2022r., ale także decyzję kasacyjną SKO z 30 listopada 2022 r.
Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy (z odwołania wniesionego od decyzji Prezydenta Miasta z 6 października 2022 r.) - stosownie do przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) – SKO uwzględni ocenę prawną sądu wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ weźmie zatem pod uwagę prawidłową wykładnię przepisu art. 30 ust. 1 i 2 u.p.a. oraz oceni czy skarżący spełnia wymogi do umorzenia należności na podstawie art. 30 ust. 1 u.p.a.
Wobec powyższego sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.