Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu wniosku N. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu ww. wniosku o przyznanie odszkodowania za zabrane gospodarstwo rolne, położone we wsi K., gmina J. postanowiło stwierdzić niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2010 r. N. W. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z prośbą o przyznanie jej odszkodowania za zabrane gospodarstwo rolne, położone we wsi K., gmina J. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zwróciło N. W. ww. wniosek na mocy art. 66 § 3 k.p.a. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium powołało się na treść art. 4171 § 2 kodeksu cywilnego oraz podniosło, że nie można mówić o bezprawnym zabraniu gospodarstwa rolnego, położonego we wsi K., gmina J. z uwagi na to, że ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...]odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w J. z dnia [...] września 1977 r., nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 26/08 oddalił skargę N. W. na tę decyzję.
W związku z tym, że organem właściwym do orzekania w przedmiocie roszczenia o odszkodowanie za poniesioną szkodę na skutek przejęcia gospodarstwa rolnego na Skarb Państwa jest sąd powszechny, Kolegium postanowiło zwrócić wniosek N. W. Z postanowieniem tym nie zgodziła się ww. i w dniu [...] marca 2010 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższy wniosek został złożony w postaci niepoświadczonej kserokopii.
W związku z powyższym pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. SKO wezwało wnioskodawczynię do uzupełnienia braku w wyznaczonym terminie poprzez złożenie podpisanego własnoręcznie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z pouczeniem że nieusunięcie ww. braku spowoduje wydanie postanowienia o niedopuszczalności wniosku.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w związku z tym, że ww. wniosek został złożony przez Skarżąca w postaci niedoświadczonej kserokopii, tj. nie był przez nią podpisany.
Od powyższego rozstrzygnięcia N. W. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W treści skargi wniosła o zapłatę roszczenia w kwocie 22 646,80 zł za niedotrzymanie terminu spłat wraz z odsetkami, które było przyznane przez Wojewodę P. dla spadkobierców. Jednocześnie powołała się na decyzję SKO z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w J. z dnia [...] września 1977 r., nr [...]. Niniejsza skarga została złożona w postaci niepoświadczonej kserokopii.
W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o jej odrzucenie w związku z tym, że została wniesiona w postaci niepoświadczonej kserokopii, a zatem nie została przez stronę podpisana. Natomiast w sytuacji, gdyby Skarżąca uzupełniła ww. brak formalny, Kolegium wnosi o jej oddalenie.
W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że skarga nie zawiera żadnych zarzutów w stosunku do zaskarżonego postanowienia. Zdaniem organu, Skarżąca nie odniosła się zupełnie w skardze do rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu ani też w jego uzasadnieniu. Kolegium podkreśliło również, że zaskarżone postanowienie nie zawiera merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] z uwagi na niezłożenie przez stronę podpisanego własnoręcznie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo uprzedniego wezwania jej do usunięcia tego braku formalnego w wyznaczonym terminie.
Wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2010 r. pełnomocnik ustanowiony z urzędu zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu do złożenia skargi własnoręcznie podpisanej przez Skarżąca. W dniu 17 sierpnia 2010 r. zostały złożone kserokopie skargi poświadczonej za zgodność z oryginałem.
Podczas rozprawy w dniu 12 października 2010 r. pełnomocnik Skarżącej poparł skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2010 r. oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz kosztów poniesionych przez adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2010 r. o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2010 r.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem SKO w Ł. z dnia [...] marca 2010 r. został złożony przez Skarżącą w postaci niepoświadczonej kserokopii, czyli nie był przez nią własnoręcznie podpisany. Z akt sprawy wynika też, że pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. ww. została przez organ wezwana do uzupełnienia braku poprzez złożenie podpisanego własnoręcznie wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie ww. braku spowoduje wydanie postanowienia o niedopuszczalności wniosku.
Sąd zauważa, że w przypadku, gdy odwołanie zawiera braki formalne, o których mowa w art. 64 k.p.a., powstaje problem, czy organ odwoławczy powinien pozostawić odwołanie bez rozpoznania, czy też wydać w takich przypadkach postanowienie o niedopuszczalności odwołania.
Zgodnie z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. w Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm.) jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
W myśl zaś art. 134 ww. ustawy organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Należy przyjąć, że niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania, które nie zawiera podpisu strony, jej adresu, a nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych oraz gdy strona nie usunęła braków odwołania w terminie określonym w art. 64 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy powinien zatem w tych przypadkach wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, co lepiej zabezpiecza stronie możność ochrony jej praw w postępowaniu odwoławczym niż instytucja pozostawienia podania bez rozpoznania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 1499/07, opubl. LEX nr 471261).
Powyższą tezę w zupełności poprał skład orzekający w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie postąpił prawidłowo wydając postanowienie o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy z uwagi na fakt, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony w postaci niedoświadczonej kserokopii i Skarżąca w wyznaczonym terminie nie uzupełniła ww. braku formalnego.
Odnośnie zarzutów Skarżącej, Sąd stwierdził, że stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii jest słuszne, to znaczy, że skarga nie zawiera żadnych zarzutów w stosunku do zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu Skarżąca nie odniosła się zupełnie w skardze do rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu ani też w jego uzasadnieniu. W treści skargi wniosła jedynie o zapłatę roszczenia za niedotrzymanie terminu spłat wraz z odsetkami, które było przyznane przez Wojewodę P. dla spadkobierców oraz powołała się na decyzję SKO z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w J. z dnia [...] września 1977 r.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., albowiem jest ono zgodne z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie.
Mając powyższe na względzie zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznawanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi i zwrocie niezbędnych wydatków - Sąd orzekł na mocy art. 250 wyżej wymienionej ustawy w związku z § 19 pkt 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).