Uzasadnienie
Na skutek skargi S. P. informującej, że jego sąsiedzi H. i W. S. niezgodnie z prawem użytkują budynek wybudowany w C. przy ul. K. [...] w celu obsługi fermy zwierząt futerkowych, zmieniając jego przeznaczenie na budynek mieszkalny, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął odpowiednie postępowanie. W toku tego postępowania organ ustalił, że na podstawie udzielonego w 1976r. pozwolenia na budowę właściciel obecnej działki nr [...]/[...] uzyskał pozwolenie na wybudowanie na tej nieruchomości budynku gospodarczego dla obsługi fermy zwierząt futerkowych. Na podstawie oględzin istniejącego obecnie na tej działce budynku ustalono, iż znajduje się tam budynek mieszkalno - gospodarczy o innej powierzchni zabudowy niż wynika to z udzielonego pozwolenia. Z zebranych w sprawie dowodów wynika też, że istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę zostały dokonane w latach 1977 - 78. Mając to na względzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z [...].2005 r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane postanowił wstrzymać H. i W. p. S. użytkowanie przedmiotowego budynku oraz nałożył na nich obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni zaświadczenia z Urzędu Miejskiego w C. o zgodności aktualnego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także oceny jego stanu technicznego sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia.
Od postanowienia tego H. S. wniosła odwołanie, lecz P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z [...].2005 r., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Na wymienione postanowienie organu II instancji H. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku,. Zarzuciła w niej naruszenie przepisów art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, 71 ust. 3 i 103 ust. 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane oraz art. 37, 39 i 40 ustawy z 24.10.1974 r. – Prawo budowlane. Skarżąca podniosła, że prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy wykluczył możliwość wydania zaskarżonego postanowienia i powołania się w nim na przepisy pozwalające wstrzymać użytkowanie przedmiotowego budynku. Budynek ten został wybudowany w całości jeszcze w latach siedemdziesiątych w obecnie istniejącym kształcie i nigdy nie doszło do zmiany sposobu jego użytkowania, bowiem od początku był to dom mieszkalny z częścią gospodarczą. Przyznała, że obiekt został wzniesiony niezgodnie z pozwoleniem na budowę Dlatego właściwym trybem postępowania w stosunku do tego obiektu byłyby przepisy ustawy z 24.10.1974 r. – Prawo budowlane, dotyczące samowoli budowlanej, w tym te normy tej ustawy, które pozwalają na zalegalizowanie budynku wzniesionego niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, a także na czasowe użytkowanie tego obiektu.
Podkreśliła, że obecna zabudowa działki jest zgodna z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego C. Mając to na względzie skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego ewentualnie - stwierdzenie nieważności postanowień.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie tej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie zostało wydane bez uprzedniego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w wyniku czego doszło do naruszenia art. 7 i art. 80 kpa.
Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że pozwolenie na budowę trzech ferm zwierząt futerkowych wraz z budynkiem gospodarczym otrzymali w dniu [...].1976 r. m.in. J. i W. S. Mimo szeregu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy sporządzonych w latach 1976 – 1985, wskazujących na stan prawny oraz sposób użytkowania nieruchomości skarżących i znajdującego się na niej budynku organy nie ustaliły szczegółowo kiedy i jaki budynek wznieśli tam H. i W. S., czy był to (jak obecnie twierdzą) dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym oraz czy prawdą jest, że nigdy nie zmieniali oni sposobu jego użytkowania. Powołując się na przepis art. 71 prawa budowlanego z 1994 r. organy ustaliły, że doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku w rozumieniu art. 71 ust. 1 tej ustawy. Tymczasem z twierdzeń skarżącej oraz z przedłożonego dowodu osobistego wynika, że skarżąca została zameldowana w domu mieszkalnym przy ulicy K. [...] na pobyt stały w dniu [...].06.1982 r., zaś (jak twierdzi) mieszkała tam wcześniej, faktycznie od czasu wybudowania domu.
Nie wyjaśniono więc, czy doszło do przebudowania wybudowanego pierwotnie budynku dla obsługi fermy zwierząt, czy wybudowano dom mieszkalny na podstawie udzielonego w 1976 r. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z 24.10.1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) samowolą budowlaną było wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, to jest bez pozwolenia na budowę lub niezgodnie z jego warunkami. Skutkowało to obowiązkiem rozbiórki tak wybudowanego obiektu chyba, że zachodziły podstawy do jego zalegalizowania, zgodnie z art. 40 tej ustawy. Organ mógł też zezwolić na jego dalsze wykorzystywanie, gdy przemawiały za tym względy społeczne lub gospodarcze (art. 39). Zgodnie z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującego prawa budowlanego z 1994 r. do budynków samowolnie wzniesionych przed dniem 1 I 1995r., których budowa została ukończona, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Skarga trafnie więc podnosi, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony, co stwarza też zasadniczą wątpliwość co do prawidłowości zastosowania w tej sprawie prawa budowlanego z 1994 r. Dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 152 i 200 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.-