Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał C. Z. prawo pomocy w zakresie m.in. obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do powyższego Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła adwokata E. K. (k. 19).
Na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. aplikant adwokacki występujący z upoważnienia adwokata E. K. wniósł o zasądzenie kosztów w wysokości potrójnej stawki za czynności adwokackie wskazując, że wnikliwie zapoznał się ze sprawą i że spotykał się z mocodawczynią.
Postanowieniem z 9 listopada 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek jako niezawierający oświadczenia, że żądane koszty nie zostały opłacone w całości lub w części.
Od powyższego postanowienia adw. E. K. wniosła sprzeciw wskazując, że rzetelnie wykonała wszystkie niezbędne czynności a jej wniosek został złożony zgodnie z treścią § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Wskazano, że nie jest winą pełnomocnika, iż przedstawione przez niego oświadczenie nie zostało zaprotokołowane w pełnej treści. Pełnomocnik podniosła, że w toku rozprawy żadna ze stron nie ma wglądu w treść protokołu, protokół nie jest odczytywany na rozprawie. Pełnomocnik oświadczyła, że za każdym razem, kiedy występuje w sprawach z urzędu, to wnosząc o zasądzenie kosztów oświadcza, że kosztów nie uzyskała ani w całości, ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z 9 listopada 2015 r., a wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Przepis art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów zasady powyższe zostały uregulowane w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Stosownie do treści § 20 powołanego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Nie ulega wątpliwości, iż z treści ww. przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wymaga przy tym podkreślenia, iż brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie w trybie art. 49 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się bowiem, iż oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje zaś skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 615/08; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprzeciwie pełnomocnik twierdzi, że wymagane oświadczenie złożył na rozprawie, jednak nie zostało ono właściwie zaprotokołowane. Sąd stwierdza, że zgodnie z treścią art. 100 p.p.s.a., protokół spisuje protokolant pod kierunkiem przewodniczącego. Protokołująca na rozprawie st. sekretarz sądowy oświadczyła, że protokołowała na rozprawie zgodnie z jej przebiegiem i zgodnie z zaleceniami Przewodniczącego. W protokole rozprawy z dnia 6 października 2015 r. znalazł się natomiast jedynie wniosek działającego w imieniu pełnomocnika aplikanta adwokackiego A. B. o zasądzenie kosztów w wysokości potrójnej stawki za czynności adwokackie.
Należy dodać, że wbrew twierdzeniu pełnomocnika, miał on możliwość zapoznania się z treścią protokołu, przepisy przewidują nadto możliwość żądania lub sprostowania protokołu (art. 103 p.p.s.a.). Pełnomocnik z takiej możliwości nie skorzystała. Sąd nie może uznać za wystarczający argument pełnomocnika, że za każdym razem, kiedy występuje w sprawach z urzędu, to wnosząc o zasądzenie kosztów oświadcza, że kosztów nie uzyskała ani w całości ani w części. Należy zauważyć, że na rozprawie przed tut. sądem adw. E. K. nie występowała osobiście, lecz działała w jej imieniu aplikant, która jednak takiego oświadczenie w wymaganej formie nie złożyła.
Skoro wniosek pełnomocnika o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego z urzędu nie zawierał wymaganego oświadczenia o ich nieuiszczeniu w całości lub w części, należało orzec jak w sentencji postanowienia i odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz powołanych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.