Uzasadnienie
J. G. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucił Staroście Powiatu Ł. E. P. oraz pracownikom nadzoru budowlanego nieprzestrzeganie przepisów prawa, w zakresie: nieudostępnienia akt do sprawy do wglądu; odmowy uczestniczenia skarżącemu jako strony w prowadzonym postepowaniu administracyjnym, mimo istnienia interesu prawnego w związku ze złożonym zawiadomieniem; celowe nękanie skarżącego przez pracowników nadzoru budowlanego za sprawą Starosty Ł. i Wójta Gminy W.; odpowiedź na złożone zawiadomienie w formie pisma, a nie zaskarżalnego postanowienia.
Skarżący zarzucił organom nadzoru budowlanego wielokrotne kontrole (tj. dnia [...] sierpnia 2015 r.; [...] listopada 2015 r.; [...] kwietnia 2016 r.) wykonania przez niego obowiązku rozbiórki stawu ziemnego, noszące zdaniem J. G. znamiona nękania. Dodatkowo dnia [...] maja br. pracownicy PINB w Ł. odmówili skarżącemu możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Ponadto, dnia [...] maja br. J. G. złożył również w PINB w Ł. dwa pisma dotyczące nielegalnie jego zdaniem wykonanych zbiorników wodnych w B., P., gm. W. oraz w B., gm. W., na które otrzymał odpowiedź, że nie będzie informowany o podejmowanych działaniach w tych sprawach, bowiem nie jest stroną postepowania w rozumieniu przepisów Kpa.
Skarżący powołując treść art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oświadczył, że budowa stawu w sposób negatywny wpłynęła na jego nieruchomość tj. spowodowała wysychanie studni, co stanowi naruszenie jego interesu prawnego. Legitymizacja jego udział w sprawie wynika z położenia należącej do niego nieruchomości. Dodatkowo obszar na którym usytuowane są sporne obiekty jest obszarem chronionym – Ł. Park Krajobrazowy Doliny N. oraz Obszar Natura 2000 (k. 2 – 3).
W odpowiedzi na skargę PINB w Ł. stwierdził, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Działania organu (pobyty pracowników PINB na posesji skarżącego) są związane z egzekucją prawomocnej decyzji PINB w Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] nakazującej J. G. dokonanie rozbiórki stawu ziemnego. Skarżący jako strona w przedmiotowym postepowaniu miał możliwość zapoznawania się z aktami sprawy.
Dodatkowo odnośnie pism skarżącego z dnia [...] maja br. dotyczących zbiorników wodnych wykonanych w B., gm. W. oraz w B., gm. W., to PINB w Ł. stwierdził, że po uzyskaniu informacji z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Ł., z której wynika, że skarżący nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiednich, brak jest podstaw do uznania, ze J. G. może występować w powyższych sprawach jako strona w rozumieniu art. 28 Kpa. O fakcie tym skarżący został poinformowany pismami z dnia [...] czerwca 2016 r. Po złożeniu wyjaśnień przez właścicieli działek, na których znajdują się kwestionowane zbiorniki wodne organ nie stwierdził zaistnienia przesłanek do wszczęcia postepowań w tych sprawach (k. 19).
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 01 września br. dotyczące sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia pełnomocnik J. G. oświadczyła, iż przedmiotem skargi jest naruszenie art. 28 K.p.a. tj. pozbawienie skarżącego przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu i odmowa dostępu do informacji w sprawie zgłoszenia spornych zbiorników wodnych. Przymiot strony nie zależy od tego czy jest się właścicielem czy użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiednich. J. G. w skardze szeroko i wyczerpująco opisał negatywny wpływ, jaki wywarło wstrzymanie przepływu cieku wodnego przez jego zasypanie kamieniami, wybudowanie tamy, spiętrzenie poziomu wody i skierowanie jej przez wykopany staw co doprowadziło do katastrofalnych skutków na działce skarżącego poprzez wyschnięcie studni. Opisane ujemne oddziaływanie stanowi naruszenie interesu prawnego J. G., zatem zdaniem pełnomocnika odmowa przyznania stronie statusu strony jest bezpodstawna (k. 48 – 49).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
W orzecznictwie sądowym pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter obiektywny i jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego, a niekiedy również procesowego czy też nawet ustrojowego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego.
Interes prawny musi więc znaleźć oparcie w przepisach obowiązującego prawa, a poza tym musi być własny i indywidualny. Istnienie tak rozumianego interesu prawnego powoduje, że dany podmiot w określonym stanie faktycznym może domagać się konkretyzacji swoich uprawnień lub obowiązków, bądź żądać kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony swoich praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzeniem tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W przypadku niewykazania tego rodzaju legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić.
W sprawie niniejszej J. G. zarzucił PINB w Ł. brak uznania go za stronę postepowania administracyjnego tj. jego zdaniem działanie sprzeczne z treścią przepisu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r., poz. 23 ze zm.).
W tym miejscu należy podkreślić, iż PINB w Ł. nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zbiorników wodnych w B., gm. W. oraz w B., gm. W. (notatki służbowe z dnia [...] czerwca br. - k. 9 akt administracyjnych). Natomiast, działania przeprowadzone przez organ należą do czynności kontrolnych określonych w ustawie z dnia 07 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.).
Odnosząc te okoliczności do niniejszej sprawy to należało zatem stwierdzić, iż w tym konkretnym przypadku skarżący nie wykazał interesu prawnego w kwestionowaniu działań podjętych przez PIWB w Ł. Działania podjęte przez organ nadzoru budowlanego odnośnie wyżej opisanych zbiorników wodnych nie rodzą dla J. G. żadnych uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Położenie nieruchomości skarżącego, względem wzmiankowanych zbiorników wodnych, wyklucza uznanie, iż zbiorniki te niosą ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w korzystaniu przez skarżącego z jego nieruchomości.
Zatem J. G. wykazał w sprawie niniejszej interes faktyczny, a nie prawny. Interes faktyczny nie tworzy natomiast legitymizacji skargowej. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż samo wskazanie przepisów prawa materialnego np. powoływanie się na treść art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nie oznacza istnienia interesu prawnego. Tym samym pisma J. G. nie mogły skutkować wszczęciem postepowania administracyjnego w wyżej wymienionych sprawach, bowiem jako osoba nie posiadająca przymiotu strony nie mógł skutecznie spowodować wszczęcia tych postepowań. Dodać, też należy, że wg. zmiany art. 3 pkt 1 – Prawa budowlanego wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443), pod pojęciem obiektu budowlanego rozumie się obiekt wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Z dołączonych akt administracyjnych nie wynika by w odniesieniu do wymienionych stawów organu nadzoru budowlanego mogłyby prowadzić postępowanie administracyjne.
Podsumowując J. G. nie wykazał legitymacji do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego, w tym stanie rzeczy skarga, jako wniesiona przez podmiot nieuprawniony, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.