Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie wywołane wnioskiem R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Referendarz sądowy wskazał, że R. K. nie jest stroną postępowania, zatem rozpoznanie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zbędne, zaś postępowanie wpadkowe wywołane tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Sprzeciw od tego postanowienia złożył w dniu 3 stycznia 2017 r. R. K. (k. 633).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł być rozpoznany pozytywnie i podlegał oddaleniu.
Sprawa niniejsza została zainicjowana skargą z lipca 2015 r., zatem mają do niej zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulujące zasady przyznawania prawa pomocy - w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r. (art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658 ze zm.).
Zgodnie z art. 260 zdanie pierwsze p.p.s.a. (w poprzednio obowiązującym brzmieniu), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Rozpoznając zatem ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez R. K. wskazać należy przede wszystkim, że Wnioskodawca w sprawie niniejszej nie był i nie jest samodzielnym uczestnikiem postępowania. Natomiast wniosek o prawo pomocy złożył w imieniu własnym.
Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wynika, że o prawo pomocy wnioskować może wyłącznie strona postępowania, a nie może tego skutecznie uczynić podmiot, który tego przymiotu nie posiada (vide np. postanowienie z dnia 14 sierpnia 2014 r., II SA/Bk 655/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przypadkiem braku przymiotu strony u osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy mamy do czynienia w sprawie niniejszej. R. K. złożył bowiem wniosek (wnioski) o przyznanie prawa pomocy (k. 417, 443, 514, 518-521, 527, 591, 605, 612) w imieniu własnym, nie będąc stroną postępowania ani jej samodzielnym uczestnikiem. W takiej sytuacji nie mógł on zostać pozytywnie rozpatrzony, gdyż nie pochodzi od strony postępowania. Stąd też podlegał oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a.
Wyjaśnić również należy, że występowanie w sprawie niniejszej przez R. K. w imieniu czterech skarżących organizacji społecznych (przedstawia się on jako ich pełnomocnik/przedstawiciel) nie czyni go samodzielną stroną postępowania, a tym samym podmiotem uprawnionym do wnioskowania o przyznanie prawa pomocy we własnym imieniu i na swoją rzecz.