Uzasadnienie
Stowarzyszenie F. w B. poraz kolejny wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z 6 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, wskazując na brak interesu prawnego Stowarzyszenia znajdującego się w stanie likwidacji, które nie może prowadzić działalności określonej w statucie. W ocenie referendarza, Stowarzyszeniu w likwidacji nie przysługuje przymiot uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego.
Stowarzyszenie złożyło sprzeciw od tego orzeczenia podnosząc, że fakt rozwiązania nie powoduje ustania jego bytu prawnego, gdyż ustaje on dopiero z chwilą prawomocnego wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego, które następuje na wniosek likwidatora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rozpatrując wniosek Stowarzyszenia stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej w skrócie: "u.p.p.s.a.") Sąd zauważa, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy przysługuje zatem jedynie stronie postępowania sądowoadministracyjnego, tj. skarżącemu oraz organowi, ale również uczestnikowi postępowania, który działa na prawach strony (art. 32, art. 33 § 1 i 2 u.p.p.s.a.). Podmioty legitymujące się zdolnością sądową, tj. zdolnością do występowania przed sądem administracyjnym jako strona wymienia z kolei art. 25 u.p.p.s.a.
Tym samym, podmiot nie posiadający zdolności sądowej nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie może również skutecznie ubiegać się o przyznanie w tym postępowaniu prawa pomocy.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w B. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowił o rozwiązaniu Stowarzyszenia F. w B. oraz zarządził jego likwidację z jednoczesnym ustanowieniem likwidatora w osobie R. M. K. Sąd Okręgowy w B. VII Wydział Gospodarczy postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. w sprawie [...] oddalił apelację od powyższego rozstrzygnięcia.
Konsekwencją wymienionych rozstrzygnięć jest zakończenie wszelkiej działalności statutowej Stowarzyszenia. Podzielając stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 19 grudnia 2012 r. II OZ 1119/12, z 15 stycznia 2013 r. II OSK 3065/12, z 30 stycznia 2013 r. II OZ 33/13, z 12 marca 2013 r. II OZ 156/13, z 16 maja 2013 r. II OZ 367/13 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wskazać trzeba, że rozwiązanie Stowarzyszenia rozpoczyna proces jego likwidacji, który to proces prowadzi likwidator, a którego celem jest zrekonstruowanie majątku i zakończenie spraw związanych z tym majątkiem. Działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie statutową działalność byłego Stowarzyszenia, bowiem w okresie likwidacji już ono nie istnieje, choć wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 Prawa o stowarzyszeniach).
Oznacza to, że utrata bytu prawnego Stowarzyszenia nie następuje w momencie jego wykreślenia z rejestru stowarzyszeń, tylko w momencie zarządzenia jego likwidacji. Stowarzyszenie nie posiada zatem zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym - art. 25 § 1 i 3 u.p.p.s.a. Tym samym nie może być stroną w tym postępowaniu, co skutkuje brakiem podstaw do merytorycznej oceny jego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 25 § 1 i 3 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.