Uzasadnienie
Stowarzyszenie F. Z. w B., Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B., Fundacja T. U. w B. wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (k. 84, 122, 136).
W dniu 10 maja 2016 r. referendarz sądowy wezwał ww. organizacje do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U z 2015 r. poz. 1257), w terminie 7 dni od dnia otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Ponadto pod tym samym rygorem wezwano do usunięcia innych braków formalnych, w tym uchwał i dokumentów potwierdzających m.in. upoważnienie R. K. do reprezentowania stowarzyszeń i fundacji (k. 320, 343). Wezwania doręczono prawidłowo w dniu 27 maja 2015 r. i 8 czerwca 2016 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru k.347, 357). Pomimo upływu zakreślonego terminu stowarzyszenia i fundacja nie złożyły do akt sprawy wypełnionego urzędowego formularza PPPr.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2016 r. pozostawił wniosek ww. organizacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata bez rozpoznania.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyły Stowarzyszenia i Fundacja reprezentowane przez R. K. żądając zwolnienia od kosztów i przyznania z urzędu bezpłatnej pomocy radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność.
Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę sąd wypowiada się, zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, a nie jak dotychczas rozpoznaje sprawę na nowo.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Wydający je referendarz sądowy słusznie wskazał, że mimo upływu wyznaczonego siedmiodniowego terminu stowarzyszenia i fundacja nie złożyły wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym nowym, urzędowym formularzu, aktualnie obowiązującym oraz nie uzupełniły pozostałych braków formalnych. Podkreślić przy tym wypada, że prawidłowy formularz załączono do tego wezwania, lecz wnioskodawcy z niego nie skorzystali.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, że wniosek o prawo pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należy pozostawić bez rozpoznania, wobec czego zaskarżone sprzeciwem zarządzenie referendarza sądowego utrzymano w mocy.
Z tych względów na mocy art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.