Uzasadnienie
Pismem z dnia [...][ listopada 2007 r. S. P. P. w B. wywiodło skargę na czynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie zmian w organizacji ruchu drogowego - zatwierdzenia stałej organizacji ruchu "Zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej ponad 10T do miasta Ł. w godzinach nocnych 22-6".
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż podjęte przez Prezydenta Miasta Ł. czynności z zakresu administracji publicznej związane z wdrożeniem wyżej opisanych zmian w organizacji ruchu naruszają uprawnienia przewoźników zrzeszonych w S. P. P. wynikające z art. 52 Konstytucji RP gwarantujące każdemu swobodę poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżonej czynności zarzucono:
- 1) naruszenie prawa materialnego, to jest przepisu art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729 ze zm.),
- 2) naruszenie prawa materialnego, to jest przepisu art. 52 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie w spawie, pomimo iż regulacje Konstytucji mają moc powszechnie obowiązującą, przez co naruszone zostało konstytucyjne uprawnienie gwarantujące każdemu swobodę poruszania się po terytorium RP,
- 3) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nieuwzględnienie wymogów prawnych i faktycznych czytelnego oznakowania dróg objazdowych i wyznaczenia alternatywnych tras dla pojazdów ciężarowych,
- 4) naruszenia przepisów postępowania, w szczególności: art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. nie przeprowadzenie w sprawie oceny skutków wprowadzenia zakazu wjazdu pojazdów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej ponad 10T do miasta Łomża w godzinach nocnych 22 – 6.
Podnosząc powyższe zarzuty i rozbudowując w uzasadnieniu skargi argumentację, skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej czynności administracyjnej oraz uchylenie lub stwierdzenie jej bezskuteczności.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Ł. podniósł, iż zgodnie z art. 10 ustawy prawo o ruchu drogowym Prezydent Miasta jest organem zarządzającym ruchem na wszystkich drogach publicznych w granicach miasta na prawach powiatu. Nadzór nad zarządem ruchu sprawuje Wojewoda. W konkretnej sprawie Wojewoda P. w dniu [...] października 2007 r. nakazał Prezydentowi Miasta Ł. wstrzymania działań związanych z wdrażaniem organizacji ruchu na podstawie projektu organizacji ruchu – "zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej ponad 10T do miasta Ł. w godzinach nocnych 22-6". Od tego nakazu Prezydent Miasta Ł. odwołał się do Ministra Transportu, wobec czego sprawa rozpoznawana jest przez inny organ administracji. W związku z powyższym wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Sąd odrzucił skargę, albowiem ta okazała się być niedopuszczalną z powodu nie wyczerpania środków zaskarżenia.
Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, uprawnienie do wniesienia skargi – co do zasady – uwarunkowane jest uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one w postępowaniu przed organem administracyjnym. Jeśli zaś ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, wniesienie skargi do sądu administracyjnego musi być poprzedzone uprzednim wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Powyższy obowiązek wynika z założenia, że sąd administracyjny nie zastępuje organu odwoławczego, a jego działania nie naruszają zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W konsekwencji powyższego - Sąd w każdym przypadku zanim przystąpi do kontroli zaskarżonego aktu czy też czynności zobowiązany jest do badania wniesionej skargi pod kątem spełnienia wymogów formalnych, w tym zachowania trybu zaskarżenia. Dopiero stwierdzenie zaistnienia tych przesłanek otwiera drogę do oceny skarżonego aktu lub czynności z punktu widzenia jego legalności, to jest zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.
Przedmiotem obecnie dokonywanej kontroli sądowej jest czynność Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie zmian w organizacji ruchu drogowego.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż skarga została wywiedziana na czynności z zakresu administracji publicznej - inne niż decyzje lub postanowienia - dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy. W takim przypadku wedle art. 52 § 3 ustawy skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, stanowi zatem warunek formalny wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą na czynność organu do sądu administracyjnego, niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ.
W rozpatrywanej sprawie bezspornie skarga na czynność Prezydenta Miasta Ł. została wywiedziona przedwcześnie. Skarżąca nie poprzedziła bowiem wniesienia skargi do Sądu uprzednim wezwaniem na piśmie właściwego organu administracji publicznej, w tym konkretnym przypadku Prezydenta Miasta Ł. do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy nie wynika, aby takie pismo było kierowane do w/w organu. Takiego charakteru nie można natomiast przypisać - wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w skardze - pismu złożonemu do Wojewody P. w dniu [...] października 2007 r., którego przedłożenia podczas rozprawy w dniu [...] stycznia 2008 r. (wobec jego braku w aktach sprawy) zażądał Sąd. Analiza przedmiotowego pisma wskazuje bowiem, iż zostało ono skierowane do niewłaściwego organu, to jest Wojewody P. zamiast jak wyraźnie wynika to z powołanych wyżej przepisów prawa do organu, który podjął zaskarżoną czynność.
Zgodnie zaś z oświadczeniem skarżącej złożonym podczas rozprawy, żadne inne pismo w kwestii usunięcia naruszenia prawa do Prezydenta Miasta Ł. nie było składane, natomiast toczyły się ustne negocjacje.
Zaistniała w niniejszej sprawie sytuacja z racji nie wyczerpania środków zaskarżenia powoduje konieczność odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak na wstępie.
Końcowo wskazać należy, iż niespełnienie wymogów formalnych skargi w konsekwencji uniemożliwiło dokonanie przez Sąd oceny legalności skarżonej czynności.-