Uzasadnienie
Pełnomocnik procesowy Pana K. S. Sz. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 lutego 2015 roku w sprawie sygn. akt II SA/Bk 976/14 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku.
Przedmiotowy wyrok wraz z uzasadnieniem skarżący otrzymał w dniu 8 kwietnia 2015 roku (k. 139). Skargę kasacyjną na powyższy wyrok pełnomocnik skarżącego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 9 czerwca 2015 roku, a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej tj. 30 dni od dnia otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem (art. 177 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.).
Jednakże pełnomocnik skarżącego jednocześnie w dniu 9 czerwca 2015 roku złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, iż postanowieniem z dnia 12 maja 2015 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku udzielił panu K. S. Sz. pomocy prawnej w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w związku z jego skargą kasacyjną od wyroku zapadłego w niniejszej sprawie. Następnie pismem z dnia 28 maja 2015 roku tenże Sąd zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokatów w Białymstoku o ustanowienie skarżącemu adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokatów w Białymstoku pismem z dnia 29 maja 2015 roku wyznaczyła adwokata do prowadzenia sprawy skarżącego, a pełnomocnik pismo o jego wyznaczeniu otrzymał w dniu 1 czerwca 2015 r. W dniu 3 czerwca 2015 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy (k. 168).
Na tej też podstawie pełnomocnik skarżącego w dniu 9 czerwca 2015 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej podnosząc, iż z uwagi na to, że do dnia upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie wyznaczono pełnomocnika z urzędu, złożenie skargi kasacyjnej przez skarżącego nie było możliwe.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W BIAŁYMSTOKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
W ocenie Sądu wniosek jest zasadny i jako taki podlega uwzględnieniu.
Godzi się podkreślić, iż w aspekcie art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
Strona nie jest obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy lecz wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności.
W tej sytuacji konieczne stało się rozważenie, czy argumenty pełnomocnika skarżącego oraz przedłożone przez niego dokumenty uprawdopodabniają, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Uprawdopodobnienie bowiem jest środkiem zastępczym dowodu o znaczeniu ścisłym, a więc środkiem nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie.
Skoro zatem ustawa dopuszcza uprawdopodobnienie braku winy, stanowiąc więc wyjątek od zasady udowadniania, działa tym samym na korzyść strony pozwalając w określonym wypadku (art. 58 § 1 k.p.a.) na uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, zamiast jego udowodnienia.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego wskazał, iż w zakreślonym terminie nie mógł złożyć skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 lutego 2015 roku, bowiem do dnia 8 maja 2015 roku tj. dnia upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie został jeszcze wyznaczony pełnomocnik z urzędu, gdyż nastąpiło to dopiero w dniu 12 maja 2015 r. (k. 155).
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, pełnomocnik skarżącego tym samym uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było przez Pana K. S. Sz. niezawinione. Skarżący bowiem, w sytuacji obligatoryjności przymusu adwokackiego lub radcowskiego do złożenia skargi kasacyjnej do NSA, do chwili rozpoznania jej wniosku o ustanowienia adwokata lub radcy prawnego i wykonania w tym zakresie niezbędnych czynności, nie mógł złożyć skargi kasacyjnej, a jeśli nawet złożył – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – była ona odrzucona z powodu konieczności występowania z pełnomocnikiem.
Skarżący zatem dołożył należytą staranność w zakresie prowadzonych przez niego spraw, a pełnomocnik skarżącego w terminie 7 dni od dnia zapoznania się ze sprawą podjął czynności procesowe tj. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednocześnie składając skargę kasacyjną. Tym samym wykazał okoliczności wystarczające dla powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie braku winy w uchybieniu terminu.
W kontekście tych okoliczności faktycznych godzi się podnieść, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej.(por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 października 1999 roku, sygn. akt IV SA 1656/97, opubl. w bazie orzecznictwa LEX nr 47891). Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, orzekł jak w sentencji postanowienia.