Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 grudnia 2010 r. Z. C. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminny z dnia 9 lipca 2010 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Następnie wnioskiem z dnia 18 marca 2011 r. Z. C. wystąpił do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pięcioosobowa rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę małżonki wnioskodawcy w wysokości 2007,68 zł netto oraz świadczeń rodzinnych na troje dzieci w kwocie 353 zł miesięcznie. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do rodziców wnioskodawcy o pow. 60 m2. Skarżący posiada nieużytek rolny o powierzchni 0,15 ha w P. oraz działkę o powierzchni 0,84 ha w K. Ponadto wnioskodawca od 5 lat nie był nigdzie zatrudniony, nie pracował na umowę zlecenia ani o dzieło. Pozostaje na utrzymaniu rodziny i nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Średni miesięczny koszt utrzymania zajmowanego domu określił na 300 zł.
Pismem z dnia 23 marca 2011 r. Z. C. zobowiązany został do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów:
- - wyciągu z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych i lokat – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu,
- - odpisu zeznania podatkowego złożonego przez skarżącego i jego żonę za rok 2009 (ewentualnie za 2010 jeżeli już zostało złożone) bądź oświadczenia o jego nieskładaniu,
- - dokumentu potwierdzającego status osoby bezrobotnej, kserokopii decyzji przyznającej świadczenie rodzinne na dzieci,
- - wskazania jaka jest powierzchnia domu w którym zamieszkuje rodzina skarżącego, jakie są koszty jego utrzymania i dostaw mediów, czy oprócz rodziny skarżącego ktoś jeszcze tam zamieszkuje,
- - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego lub domowników pojazdów mechanicznych (podania marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości rynkowej).
W odpowiedzi Z. C. przesłał wyciąg z rachunku bankowego małżonki, gdzie stan na dzień 25 marca 2011 r. wynosił 1491 zł oraz wynika z niego, że rodzina spłaca pożyczkę w wysokości 34163,69 zł w miesięcznych ratach po 887 zł.
Postanowieniem z dnia 4 maja 2011 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał Z. C. prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego, odmawiając ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W uzasadnieniu swojego sprzeciwu Z. C. ponownie powołał się na trudną sytuację materialną wskazując, że posiada zadłużenia względem Gminy K. (same koszty sądowe w sprawie I C 1387/06 w kwocie 4200 zł). Uzasadnia to przyznanie pomocy prawnej w postaci ustanowienia radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2011 r. Sąd odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Zażalenie na postanowienie wniósł Z. C. podnosząc, że bezzasadnie "odrzucono" przyznane mu wcześniej zwolnienie od kosztów.
Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że skarżący nie nadesłał wymaganych dokumentów, a tym samym nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji przyznał skarżącemu zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Wskutek złożonego zażalenia sprawa ponownie była przedmiotem orzekania przed Sądem II instancji, który uznał, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 t.j.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Stosownie zaś do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
W zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W tym miejscu należy podkreślić, że Z. C. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika – radcy prawnego.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Pięcioosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia żony skarżącego, którego łączna wysokość nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeby bieżącego koniecznego utrzymania. Skarżący jest inwalidą II grupy bez prawa do renty, od 7 lat nie pracuje. Nie dysponuje oszczędnościami, z których mógłby pokryć koszty postępowania sądowego. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanego dochodu nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący nie jest również w stanie wygospodarować środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.