Uzasadnienie
M. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 24 listopada 2017 r. nakazującą M.T. rozbiórkę wiaty wraz z pomieszczeniami sanitarnymi, usytuowanej w południowo-wschodniej części działki nr [..], przy ul. M. w K. Z akt sprawy wynikają następujące istotne okoliczności faktyczne i prawne:
M. T. jest właścicielem nieruchomości przy ul. M. w K. tj. działki nr [..] zabudowanej zabytkowym domem mieszkalnym i obiektami położonymi w północno-wschodniej wschodniej części działki: budynkiem gospodarczym oraz wiatą połączoną z dwoma pomieszczeniami sanitarnymi. Obiekty te są usytuowane pomiędzy należącym do strony domem mieszkalnym a granicą z sąsiednią działką nr [..] (ul. M.), będącej własnością Miasta i przedmiotem użytkowania wieczystego (gdzie użytkownikiem wieczystym jest m.in. T. W.).
Sygnałem do wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w przedmiotowej sprawie, było pismo z dnia 9 maja 2010 r., w którym T. W. poinformował organ o nielegalnej zabudowie powstałej na działce nr [..]. Czynności sprawdzające podjęte przez organ nadzoru potwierdziły, że na terenie działki nr [..] wybudowano wiatę wraz z dwoma pomieszczeniami sanitarnymi, co do której właściciel nieruchomości nie był w stanie przedstawić dokumentów świadczących o legalności przeprowadzonych robót budowlanych, a kwerenda akt przeprowadzona w Starostwie Powiatowym w N. i w E. również nie wykazała, ażeby dla inwestycji na działce nr [..] w K. zostały wydane jakiekolwiek decyzje o pozwoleniu na budowę.
Postępowanie w sprawie legalności wykonania na terenie działki nr [..] robót budowlanych obejmujących wiatę i dwa pomieszczenia sanitarne zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w 2010 r. zawiadomieniem z dnia 9 czerwca 2010 r.). Postępowanie w przedmiotowej sprawie było prowadzone przez szereg kolejnych lat w sposób rażąco przewlekły. Powyższe stwierdzono prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd/16, wydanym na skutek skargi wniesionej przez T. W. Rozstrzygnięcia organu nadzoru budowalnego pierwszego stopnia były w przedmiotowej sprawie wielokrotnie uchylane poprzez organ odwoławczy, który w wydawanych decyzjach kasacyjnych zwracał m.in. uwagę na konieczność ostatecznego ustalenia przez organ pierwszej instancji czasu, w którym został wybudowany nielegalny obiekt, celem ustalenia właściwych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przepisów prawa.
Według twierdzeń M. T. wiata miała być bowiem wybudowana już w 1990 r. tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów Prawa budowalnego - ustawy z dnia 24 października 1974 r. Wybudowanie wiaty przed wejściem w życie nowej ustawy, t.j. przed rokiem 1995 r.) było zaś w toku całego postepowania kwestionowane przez T. W., według którego do powstania wiaty doszło dopiero w roku 2006.
Ostatecznie decyzją z dnia 24 listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego, po kolejnym ponownym rozpoznaniu sprawy, nakazał M.T., jako inwestorowi robót budowalnych, rozbiórkę wiaty wraz z pomieszczeniami sanitarnymi o powierzchni zabudowy 5,76 m x 3,4 m + 2,56 m x 2 m, usytuowanych w południowo-wschodniej części działki nr [..] położonej przy ul. M. w K. Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2017 r., poz. 1332 ze zm.).
W uzasadnieniu podkreślono, że pomimo zapewnień inwestora, że przed przystąpieniem do budowy uzyskał pozwolenie na budowę, w toku postępowania nie udało się potwierdzić tego faktu. Tym samym organ nadzoru budowalnego pierwszej instancji zobligowany był uznać powstałą zabudowę za samowolę budowlaną. Odnosząc się do kluczowej w sprawie kwestii, organ uznał, że zgromadzone w sprawie dowody świadczą o tym, że obiekt budowalny powstał po 1994 r., a co za tym idzie w sprawie zastosowanie ma ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne. Stąd w pierwszej kolejności przeprowadzono analizę, o której mowa w art. 48 ust. 2 tej ustawy, rozważając możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. W tym zakresie wskazano, że na terenie, na którym znajduje się sporny obiekt, obowiązuje uchwała nr XXVII/203/2009 Rady Miejskiej z dnia 28 kwietnia 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu geodezyjnego K. dla części północnej miasta (Dz. Urz.
Woj. Pom. nr 83 z dnia 26 czerwca 2009 r. poz. 1656). Organ stwierdził, że obiekt nie narusza ustaleń planu. Odstąpił jednak od wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, wskazując, że choć budowa wiaty nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to i tak nie ma możliwości doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem z uwagi na jego usytuowanie. Dokonując analizy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stwierdzono bowiem szczegółowych ustaleń zezwalających na lokalizację budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną. Dlatego w tym konkretnym przypadku miały zastosowanie przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015 r., poz. 1422 ze zm.) Ponieważ zaś sporny obiekt (pomieszczenia sanitarne) został wybudowany na granicy z sąsiednią działką nr 657/2, takie usytuowanie obiektu organ uznał za sprzeczne z ww. przepisem i stwierdził konieczność zastosowania w sprawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego tj. zobowiązania inwestora do rozbiórki obiektu.
W złożonym odwołaniu M. T. zarzucił organowi, że w sprawie nie zgromadzono dowodów pozwalających na przyjęcie, aby obiekt został wybudowany po 1994 r. Odwołujący się podkreślił, że dowodem takim nie może być zaświadczenie Burmistrza, potwierdzające fakt, że w stosunku do spornego obiektu nie był przed 1995 r. opłacany podatek od nieruchomości. Samowolnie wybudowane obiekty nie są bowiem, co do zasady, zgłaszane do opodatkowania, z uwagi na ich nielegalny charakter. Z kolei zeznania świadków przesłuchanych na okoliczność daty wybudowania obiektu były ze sobą sprzeczne. Z tego względu zdaniem odwołującego się wydanie decyzji nastąpiło w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, szczególnie, że on sam przypuszcza, że nieruchomość przy ul. M. była już zabudowana spornym obiektem w chwili gdy ją kupował w 1992 r. lub w 1993 r.
Decyzją z dnia 7 lutego 2018 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji jako zgodną z prawem.
W ocenie organu odwoławczego zebrane w toku postępowania dokumenty niezbicie świadczą, że budowa wiaty z sanitariatami nastąpiła za rządów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne. Wskazano, że z przekazanej przy piśmie z dnia 2 grudnia 2016 r. przez Starostę mapy projektu podziału działki nr [..] i znajdującego się na mapie zapisu "uzgodnienia odnośnie zatwierdzenia projektu planu przestrzennego zagospodarowania terenu uchwała Rady Miejskiej nr [..] z dnia 3 lipca 1991 r." wynika, że w tym czasie na działce nr [..] był tylko budynek mieszkalny.
Natomiast z dostarczonego przez M. T. zaświadczenia Burmistrza Miasta z dnia 16 października 2017 r. wynika, że M. T. przed dniem 1 stycznia 1995 r. nie zgłaszał wiaty do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podatnikiem tego podatku jest zaś od 1 stycznia 1993 r. i do opodatkowania zgłosił tylko grunt i budynek mieszkalny. Organ odwoławczy dodał, że ze szkicu sytuacyjnego sporządzonego na mapie zasadniczej stanowiącego integralną cześć zgłoszenia z dnia 10 stycznia 2006 r. zamiaru budowy przez M.T. budynku gospodarczego na działce nr [..] wynika, że M. T. zamierzał wybudować budynek gospodarczy, o wymiarach 8 m x 3 m w narożniku działki [..] na granicy z działką nr [..] i [..]. Z mapy tej wynika, że od strony działki nr [..] nie było w tym czasie jeszcze żadnej zabudowy. Powyższe daje zatem podstawę do stwierdzenia, że w momencie zgłaszania zamiaru budowy budynku gospodarczego w dniu 10 stycznia 2006 r., przedmiotowej wiaty jeszcze nie było.
Również z kopii miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., zatwierdzonego dnia 28 kwietnia 2009 r. znajdującej się w aktach sprawy wynika, że w 2009 r. nie było żadnej zabudowy na działce nr [..] od strony działki nr [..]. Ponadto w aktach sprawy znajduje się mapa do celów projektowych sporządzona na podstawie pomiaru uzupełniającego z dnia 25 września 2013 r., z której wynika, że przedmiotowej wiaty w tym czasie nie było.
W dalszej kolejności w uzasadnieniu wskazano, że budowa wiaty z częścią sanitarną wymagała pozwolenia na budowę. Uwzględniając czas powstania obiektu, brak pozwolenia na budowę obligował tym samym organ nadzoru budowalnego do przeprowadzenia postępowania o którym mowa w art. 48 ustawy z dnia 7 września 1994 r. Prawo budowlane.
Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko, co do konieczności wydania wobec inwestora nakazu rozbiórki obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy w związku z tym że budowa, pomimo jej zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowalnego do stanu zgodnego z prawem, z powodu usytuowania wiaty z sanitariatami z oknami na granicy działki. Z § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wynika, że o ile odrębne i wyszczególnione w tym uregulowaniu przepisy nie stanowią inaczej, zasadą pozostaje, że budynek na działce budowalnej należy usytuować w określonej odległości od granicy. Stosowanie zaś do ust. 2 cyt. przepisu usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną jest bowiem dopuszczalne tylko wtedy, gdy będzie on przylegał do budynku istniejącego lub projektowanego na sąsiedniej działce, a sytuacja taka nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie.
W skardze na powyższą decyzję M. T. zarzucił, że została ona wydana na podstawie nieprawidłowych ustaleń faktycznych. Skarżący nie kwestionuje, że nie wykazał się posiadaniem pozwolenia na budowę obiektu. Konsekwentnie wskazuje jednak, że budowa wiaty miała miejsce w 1990 r., wobec czego w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. W skardze powtórzone zostały podniesione uprzednio w odwołaniu argumenty dotyczące stronniczej oceny zebranych w sprawie dowodów. Skarżący podkreślił, że spor o datę powstania wiaty zaistniał tylko z tego powodu, że podaną przez niego datę podważył nieprzychylny mu sąsiad i powołani przez niego świadkowie, wykorzystując fakt, że skarżący nie może udowodnić daty spornej budowy. Wątpliwości w tym zakresie powinny zaś w ocenie skarżącego działać na jego korzyść, skoro został pomówiony o nielegalność dokonanej zabudowy.
Skarżący nie zgadza się aby za przesądzający o dacie budowy dowód można było uznać zaświadczenie właściwego organu dotyczące tego, od jakich obiektów skarżący opłacał podatek od nieruchomości. Sprzeciwia się ponadto uznawaniu za istotny w sprawie argument przywoływany przez T. W., że odległość od werandy budynku mieszkalnego na działce nr [..] do granicy działki nr [..] jest mniejsza niż wymagane 8 metrów.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił nadto, że przedmiotowym postępowaniem nie jest objęta weranda posadowiona na działce nr [..], tylko wiata z sanitariatami wybudowana na działce nr [..].
Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. skarżący wskazał, że podtrzymuje skargę i oświadczył, że w 1993 r. kupił od M. Ż. działkę wraz z budynkiem i stała już wówczas wiata. Nie potrafi wyjaśnić dlaczego w akcie notarialnym nie została wymieniona wiata, ani tego dlaczego w zgłoszeniu z 2006 r. na mapce nie umieścił istniejącej wiaty. Oświadczył również, że podał Powiatowemu Inspektorowi adres M. Ż., ale organ jej nie przesłuchał, a od dwóch lat osoba ta nie żyje.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga podlegała oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2018 r. i decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w z dnia 24 listopada 2017 r. nie naruszają prawa.
Przeprowadzona przez sąd kontrola odbywa się na warunkach określonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stwierdzony w toku odpowiednio wyczerpująco przeprowadzonego postępowania dowodowego opis istniejącej zabudowy na działce nr [..], w tym ustalona na podstawie zebranych dowodów data jej budowy, uprawniały rozstrzygające sprawę organy nadzoru budowlanego do zastosowania dyspozycji art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), zwanej dalej ustawą - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie w dniu 29 czerwca 2015 r. ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443). Przepis art. 6 ustawy zmieniającej nakazywał stosować przepisy dotychczasowe do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie noweli, a niniejsze postępowanie administracyjne wszczęte zostało czerwcu 2010 r.
Rozważając niniejszą sprawę należy mieć na względzie, że postępowanie toczy się od 2010 r. i w jego toku wydano już szereg decyzji zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji, lecz na obecnym etapie kwestią wymagającą wyjaśnienia jest data powstania zabudowy, bowiem okoliczność ta jest istotą sporu między skarżącym a orzekającymi organami i ma wpływ na przyjętą materialnoprawną podstawę procedowania organów. Skarżący stoi bowiem na stanowisku, że przedmiotowa wiata z pomieszczeniami sanitarnymi została wybudowana w 1990 r., w związku z czym zastosowanie do niej powinny mieć przepisy ustawy - Prawo budowlane 1974 r. Tymczasem analiza stanu sprawy i ustalenie dokonane przez organy wskazywała, że obiekt ten powstał po roku 1994 i tym samym sprawa winna być procedowana na podstawie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r.
Zdaniem sądu zarówno zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy, jak i jego ocena nie budzą uzasadnionych wątpliwości co do tego, że obiekt ten wymagał pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Mimo zaś złożonego przez skarżącego podczas oględzin w dniu 28 lipca 2010 r. oświadczenia, że w czasie zakupu działki [..] na jej terenie znajdowała się już przedmiotowa wiata, wybudowana przed wejściem w życie przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., to jednak w ocenie sądu zasadnym było wyjaśnienie kwestii daty powstania zabudowy w oparciu o zgromadzony przez organy materiał dowodowy. Ten zaś wskazuje, że kwestionowany obiekt powstał po roku 1994 r.
Przede wszystkim należy zauważyć, że w akcie notarialnym Rep. A nr [..] sprzedaży działki nr [..], zawartej między skarżącym a M. Ż., w opisie przedmiotu transakcji nie wymieniono wiaty, a jedynie wskazano, że sprzedaż dotyczy budynków i działki. Zapis taki nie może zdaniem sądu przesądzać o wybudowaniu wiaty przed 1994 r. w szczególności, że skarżący nie jest w stanie wyjaśnić, dlaczego w akcie tym nie wymieniono wiaty, a odebranie oświadczenia od M. Ż. nie jest możliwe ze względu na jej śmierć. Sytuację mogłaby wyjaśniać okoliczność samowolnego wybudowania przedmiotowej wiaty, niemniej skarżący nie przedłożył stosownego przeciwdowodu, a nie sposób na podstawie samego oświadczenia skarżącego podważyć prawidłowości dokumentu jakim jest akt notarialny sprzedaży, ani okoliczności zeń wynikających. Tym bardziej, że w początkowym stadium niniejszego postępowania skarżący podważał ustalenie, że przedmiotowa wiata wybudowana została bez pozwolenia na budowę.
Zgodzić się trzeba także, że podstawy ustaleń organów w omawianym zakresie nie mogły stanowić zeznania świadków, którzy mieliby potwierdzić budowę kwestionowanej zabudowy przed rokiem 1994 r. Jak wynika z analizy treści tych zeznań, są one ze sobą sprzeczne, co oznacza, że osoby trzecie zgłoszone przez skarżącego i uczestnika postępowania T.W. nie posiadają wystarczającej wiedzy w istotnym dla organów zakresie.
W związku z tym należy uznać, że prawidłowo organ drugiej instancji przyjął jako kluczowy dowód w kwestii daty powstania zabudowy, dokumentację związaną ze zgłoszeniem z dnia 10 stycznia 2006 r. zamiaru budowy przez skarżącego budynku gospodarczego na działce nr [..]. Ze szkicu sytuacyjnego sporządzonego na mapie zasadniczej stanowiącego integralną część ww. zgłoszenia wynika, że M. T. zamierzał wybudować budynek gospodarczy o wymiarach 8,0 m x 3,0 m w narożniku działki [..], na granicy z działką nr [..] i [..]. Z kolei z mapy tej wynika, że od strony działki nr [..] nie było w tym czasie żadnej zabudowy, co zdaniem sądu prowadzi do uzasadnionych wniosków, że w momencie zgłaszania zamiaru budowy budynku gospodarczego, przedmiotowej wiaty jeszcze nie było. Na prawidłowość tego stanowiska wskazuje także treść kopii miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K., zatwierdzonego dnia 28 kwietnia 2009 r. znajdująca się w aktach sprawy, z której wynika, że w 2009 r. na przedmiotowej działce nie było takiej zabudowy oraz przekazana przez Starostę mapa projektu podziału działki nr [..] na działki nr [..] i [..], na której znajduje się zapis - dotyczący uzgodnienia zatwierdzanego projektu planu przestrzennego zagospodarowania terenu z uchwałą Rady Miejskiej nr [..] z dnia 3 lipca 1991 r. – "wynika, że w tym czasie na działce nr [..] był tylko budynek mieszkalny".
W ocenie sądu tak zebrany materiał dowodowy jest wyczerpujący dla ustalenia daty budowy kwestionowanej samowoli. Okoliczności wynikających z dokumentów skarżący nie zdołał podważyć ani w toku postępowania administracyjnego, ani przed sądem, zatem prawidłowe jest stwierdzenie, że budowa przedmiotowej wiaty wraz z pomieszczeniami sanitarnymi nastąpiła pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Ponadto sąd uznał, że prowadząc postępowanie wyjaśniające zmierzające do wyjaśnienia omawianej kwestii, organ odwoławczy nie uchybił przepisom proceduralnym wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Także dokonana ocena prawidłowo zebranego materiału dowodowego nie narusza wyznaczonych w art. 80 k.p.a. granic swobody organów w tym zakresie.
Prawidłowe ustalenie odnośnie daty budowy jako przypadającej pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. uzasadnia zatem, jak trafnie ocenił organ drugiej instancji, zastosowanie przy rozpoznawaniu sprawy trybu art. 48 tej ustawy. W sprawie nie jest bowiem aktualnie sporne, że inwestor nie legitymuje się pozwoleniem na budowę wiaty wraz z sanitariatem – wskazuje na to zarówno informacja uzyskana od Starostwa Powiatowego, że w zasobach archiwalnych organu nie ma decyzji o pozwolenia na budowę dla zrealizowanej inwestycji na terenie działki nr [..], jak oświadczenie skarżącego w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Jak stanowi o tym przepis art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, w brzmieniu właściwym dla daty wszczęcia niniejszego postępowania (niezakończonego decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie noweli z dnia 20 lutego 2015 r., Dz. U. z 2015 r. poz. 443) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
- 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
- 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
- a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
- b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
- 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
- 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
- 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
- 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
- 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Według treści przytoczonej wyżej regulacji jest niewątpliwe, że obowiązek rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, musi być poprzedzony oceną możliwości jego legalizacji, przede wszystkim po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych warunków do legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę (zob. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1309/14, LEX nr 2034046).
Wskazać przy tym trzeba, że z treści art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane wprost wynika, że brak pełnej zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że legalizacja obiektu nie jest możliwa. Ustawodawca wskazał bowiem, że taką podstawę mogą stanowić wyłącznie naruszenia, które w ogóle uniemożliwiają doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 299/16, LEX nr 2409657).
W przedstawionych okolicznościach sąd stwierdza, że prawidłowo organy w pierwszej kolejności dokonały szczegółowej analizy zgodności zabudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwalą Rady Miejskiej Nr XXVII/203/2009 z dnia 28 kwietnia 2009 r., przy czym fakt zgodności w tym zakresie nie jest sporny. Jak bowiem wynika z planu, przedmiotowa wiata z sanitariatami leży w obszarze 40.MU – tereny zabudowy mieszkaniowej usługowej, zaś zgodnie z § 47 ust. 4 pkt 2 lit. d tiret 1 planu istniejącą zabudowę uznaje się za zgodną z ww. planem. Zgodzić się przy tym trzeba, że wprawdzie powyższy zapis dotyczy tylko zabudowy powstałej legalnie, lecz jednocześnie należy mieć na uwadze, że generalnie na terenach zabudowy mieszkaniowo-usługowej dopuszcza się budowę wiat. Z tych względów wątpliwości sądu nie budzi zgodność spornej zabudowy na działce nr [..] z ustaleniami planu zagospodarowania części obrębu geodezyjnego K. dla części północnej miasta.
Pomimo jednak prawidłowo ustalonej zgodności kwestionowanej zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, fakt ten nie umożliwia jeszcze legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jedynie bowiem łączne spełnienie warunków wskazanych w art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane (zgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz z przepisami, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem), umożliwia podjęcie przez organ dalszych czynności zmierzających do zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej.
Jak wynika z materiału dowodowego przedmiotowa wiata jest usytuowana na granicy z działką sąsiednią, a powiązania z nią funkcjonalnie część sanitarna posiadająca otwór okienny od strony granicy jest od niej usytuowana w odległości 0,7 m. W tym zakresie trafnie również ocenił organ pierwszej instancji, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania nie zawierają szczegółowych ustaleń zezwalających na lokalizację budynków bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, dlatego w sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.). Odległości, jakie powinny być zachowane przy sytuowaniu budynków, określone zostały w § 12 i 13 tego rozporządzenia. Zgodnie z powołanymi przepisami budynki na działce budowlanej sytuuje się w odległości nie niniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli budynek zwrócony jest ścianą z oknami lub drzwiami w stronę granicy działki.
Jeśli natomiast na ścianie budynku zwróconej w kierunku sąsiedniej działki nie znajdują się otwory okienne ani drzwiowe, wówczas dopuszczalne jest usytuowanie go w odległości 3 m od granicy działki (§ 12 ust. 1 rozporządzenia). Wprawdzie w ust. 2 ustawodawca dopuścił sytuowanie budynku w przypadku, gdy ściana bez okien i drzwi jest zwrócona w stronę granicy sąsiedniej działki, w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, lecz z zastrzeżeniem, że taką możliwość przewiduje plan miejscowy. Z kolei ust. 3 dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zatem stwierdzić trzeba w świetle dokonanych ustaleń faktycznych zasadność wniosku, że usytuowanie spornej wiaty, której częścią funkcjonalną są dwa pomieszczenia sanitarne z otworem okiennym nie spełnia wskazanych wymogów w zakresie budowy budynków od granicy z działką sąsiednią oraz, że naruszenia w tym zakresie uniemożliwiają podjęcie działań mających na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem, wynikającego z rozporządzenia. Dlatego też w niniejszej sprawie, z uwagi na naruszenie warunków techniczno-budowlanych, nie zaistniały przesłanki uprawniające organ do wdrożenia procedury legalizacyjnej (art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane), a tym samym zachodziła podstawa do nakazania rozbiórki przedmiotowej wiaty wraz z pomieszczeniami sanitarnymi w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.
Mając to na uwadze sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie przesłanek nałożenia nakazu rozbiórki w stosunku do spornej wiaty wraz z pomieszczeniami sanitarnymi. W szczególności podjęły szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia kwestii daty budowy ww. obiektu. W tym celu organ pierwszej instancji przesłuchał świadków, których jednak zeznania były ze sobą sprzeczne, a tym samym nie miały istotnej wartości dowodowej. Natomiast dowody z dokumentów przywołane przez organ odwoławczy, które nie zostały przez skarżącego skutecznie zakwestionowane, pozwalały na ustalenie, że budowa wiaty wraz z pomieszczeniami sanitarnymi nastąpiła pod rządami ustawy – Prawo Budowlane z 1994 r. Zdaniem sądu najbardziej istotnym dowodem przywołanym przez WINB jest właśnie dokonane w 2006 r. i opisane wyżej zgłoszenie przez skarżącego budowy budynku gospodarczego, gdzie z przyczyn, których strona nie była w stanie w ogóle wyjaśnić, na dołączonej mapie nie uwidoczniono jako istniejącego przedmiotowego obiektu budowlanego.
Zdaniem sądu niezasadne są zatem zarzuty skargi wskazujące na błędy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Organy nadzoru budowlanego nie naruszyły przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., gdyż w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zebrał dowody pozwalające ustalić okoliczności faktyczne w takim zakresie, w jakim było to niezbędne dla ostatecznego rozstrzygnięcia. Ocena zebranego materiału dowodowego dokonana została prawidłowo, jest przy tym logiczna ale nie dowolna, nie naruszono zatem art. 80 k.p.a. W konsekwencji też organy nadzoru budowlanego nie naruszyły prawa materialnego, prawidłowo prowadząc postępowanie w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane, zakończone wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę spornej wiaty wraz z pomieszczeniami sanitarnymi na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 tej ustawy.
Organ drugiej instancji prawidłowo zatem, w odniesieniu do wiaty z pomieszczeniami sanitarnymi, usytuowanej w południowo-wschodniej części działki nr [..], położonej w K. przy ulicy M., utrzymał w mocy - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzję organu pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.