Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 258/12

Uzasadnienie

Prezydent Miasta S. decyzją z 6 września 2007 r. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Centrum A, zlokalizowanego w S. w obrębie ulic G., S., K., M. realizowanego przez Spółkę A. W odwołaniu od powyższej decyzji T. P. zarzucił organowi I instancji wadliwą ocenę interesu prawnego skarżącego, a w konsekwencji pozbawienie go prawa strony oraz udziału w postępowaniu. Ponadto, w ocenie skarżącego, sporządzony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest wadliwy i nie odnosi się do wielu istotnych zagadnień, takich jak problem ścieków przemysłowych, zmiany w bilansie wód opadowych i dopuszczalny poziom hałasu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 17 grudnia 2007 r. umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie. Organ II instancji uznał, że skarżący nie był stroną postępowania zgodnie z art. 28 K.p.a., gdyż przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło jego interesu prawnego. Zdaniem Kolegium możliwe uciążliwości, także o charakterze tymczasowym, związane z realizacją inwestycji, ale też związane ze wzmożonym ruchem pojazdów i osób oraz hałasem w okolicy planowanej inwestycji wskazują wyłącznie na interes faktyczny strony, który nie skutkuje jednak uznaniem jej za stronę tego postępowania.

T. P. wniósł skargę do Sądu domagając się jej uchylenia powyższej decyzji SKO.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r. w sprawie II SA/Gd 202/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że materialnoprawnym wyrazem interesu prawnego jest w przedmiotowej sprawie ochrona przysługującego stronie prawa użytkowania wieczystego. Fakt, że planowane przedsięwzięcie może mieć wpływ na prawa skarżącego stanowi wystarczającą przesłankę do uznania go za stronę. Pozbawienie statusu strony wieczystego użytkownika działki sąsiadującej bezpośrednio z terenem przewidzianym pod inwestycję mogącą w sposób znaczący oddziaływać na środowisko, oznaczałoby niemożność zakwestionowania wyrażonego w raporcie i powtórzonego w decyzjach organów obu instancji stanowiska, że zasięg oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie będzie przekraczać granic działek przeznaczonych pod realizację inwestycji. Sąd wskazał także, że zastosowanie trybu określonego w art. 32 ustawy Prawo ochrony środowiska nie jest równoznaczne z uczestniczeniem w postępowaniu na prawach strony.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 września 2009 r. wydanym w sprawie II OSK 1476/08 oddalił skargę kasacyjną Spółki A. W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 11 lutego 2010 r. uchyliło decyzją organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że wydanie decyzji przewidzianej w art. 138 § 2 K.p.a. uzasadniało pominięcie przez organ I instancji odwołującego jako strony w sprawie. Zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji dokładnie ustalił krąg podmiotów, które powinny być stronami i zapewnił im czynny udział. Stwierdził też, że zgłoszone przez odwołującego wnioski winny zostać rozpatrzone w toku postępowania przed organem I instancji.

Skargę do Sądu na powyższe rozstrzygnięcie SKO wniosła Spółka A. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 września 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 416/10 oddalił skargę.

Prezydent Miasta S. decyzją z 14 listopada 2011 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 46a ust. 7 pkt 4 ustawy z 2001 r. - Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 3 ust. 1 pkt 52b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, działając w oparciu o: raport oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z 13 września 2011 r., wnioski i uwagi zgłoszone w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, określił dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Centrum A w obrębie ulic G., S., K., M., planowanego do realizacji przez Spółkę A. szczegółowe środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.

Organ określił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji, warunki wykorzystania terenu w fazie eksploatacji oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Jednocześnie uczynił charakterystykę przedsięwzięcia załącznikiem do decyzji. W obszernym uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz dokonał oceny materiału dowodowego sprawy. W szczególności zaś stwierdził, że przedłożony przez wnioskodawcę raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko odpowiada wymogom z art. 52 ustawy - Prawo ochrony środowiska, a jego ustalenia są spójne, logiczne i przekonujące.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący T. P., zarzucając:

1. 1. rażące naruszenie art. 8, 9 i 10 kpa poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji;
2. 2. rażące naruszenie wymagań ochrony środowiska przy wydawaniu decyzji, wyrażające się pominięciem istotnych zagadnień postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ich wadliwą oceną - w zakresie wskazanym w uzasadnieniu odwołania; tym samym - naruszenie art. 6 i 7 oraz 77 § 1 i 80 K.p.a., skutkujące obarczeniem decyzji wadami uzasadniającymi, w razie uprawomocnienia orzeczenia, stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. w zw. z art. 11 ustawy - Prawo ochrony środowiska.

W uzasadnieniu odwołania skarżący stwierdził, że odmowa udzielenia stronie informacji publicznej narusza w sposób rażący uprawnienia strony postępowania w szczególności art. 8, 9 oraz 10 K.p.a. Ponadto w ocenie skarżącego raport nie zawiera szeregu istotnych elementów wynikających z obowiązujących w tym zakresie przepisów. W szczególności:

1. 1. Na etapie raportu autorzy nie dysponowali informacjami na temat stopnia skażenia i zanieczyszczenia gruntów po byłej fabryce mebli, nie ma więc możliwości wskazania sposobu prowadzenia prac oraz ilości powstających odpadów niebezpiecznych (zanieczyszczonej gleby) oraz określenia sposobu ich zagospodarowania. Nieprzeprowadzenie odpowiednich analiz przed opracowaniem raportu o oddziaływaniu na środowisko uniemożliwia określenie oddziaływania na środowisko prowadzonych prac budowlanych oraz określenie właściwych środowiskowych uwarunkowań. Autor raportu nie określił nawet jakich potencjalnych zanieczyszczeń można się spodziewać i nie opracował sposobu postępowania z potencjalną zanieczyszczoną ziemią. Postępowanie polegające na stwierdzeniu, iż stosowne środki zostaną powzięte po przeprowadzeniu analiz na późniejszym etapie nie jest właściwe, gdyż żaden późniejszy organ wydający decyzje następcze nie analizuje oddziaływania na środowisko i nie określa środowiskowych uwarunkowań,
2. 2. Nie została przeprowadzona analiza potencjalnego składu zanieczyszczeń pochodzących z myjni samochodowej w kontekście zaproponowania systemu podczyszczania ścieków technologicznych, zapewniających dotrzymanie norm przewidzianych przepisami szczegółowymi. Samo stwierdzenie, że ścieki zostaną odprowadzone do kanalizacji sanitarnej o ile spełnią stosowne wymagania jest stanowczo niewystarczające,
3. 3. Nie przeanalizowano wariantów alternatywnych realizacji przedsięwzięcia. Wskazanie wykonalnych wariantów alternatywnych nie jest fakultatywne, ale wynika wprost z zapisów prawa,
4. 4. Uzasadnienie wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska nie obejmuje porównania wariantu proponowanego przez inwestora z jakimkolwiek innym wariantem (nawet opcją "0"). Stwierdzenia przytoczone jako argumenty potwierdzające słuszność wyboru wariantu wskazanego przez inwestora są banalne i nie uzasadnione merytorycznie,
5. 5. Nie dokonano analizy oddziaływania wibracji na dobra materialne i zabytki. Opinie o braku możliwości wystąpienia negatywnych oddziaływań związanych z drganiami wyrażone przez autorów raportu nie są poparte żadnymi analizami. Nie zinwentaryzowano nawet rodzaju maszyn i prac mogących powodować wibracje oraz czasowego harmonogramu prowadzenia takich prac w kontekście możliwości wystąpienia efektu wzajemnego nakładania i wzmacniania wibracji przenoszonych przez grunt. Nie zostały także wskazane okoliczne obiekty, które z uwagi na swoją konstrukcję są szczególnie wrażliwe na drgania gruntu.
6. 6. W analizie hałasowej uwzględniono jedynie istniejące budynki mieszkalne, nie odniesiono się do terenów przewidzianych w miejscowych planach zagospodarowania terenu pod zabudowę mieszkaniową,
7. 7. Nie przedstawiono prognozy zmiany natężenia ruchu pojazdów na okolicznych ulicach związanych z eksploatacją inwestycji. Z uwagi na fakt iż eksploatacja inwestycji związana jest z wzmożonym ruchem pojazdów osób odwiedzających kompleks usługowo-rozrywkowy, należy wskazać i oszacować związane tym faktem uciążliwości m.in. w zakresie wpływu hałasu nie tylko samego kompleksu, ale również powodowanego przez pojazdy poruszające po lokalnych ulicach. Bardzo ważnym zagadnieniem jest również wpływ wzmożonego ruchu na stan techniczny lokalnej infrastruktury drogowej oraz wskazanie dodatkowych zagrożeń dla okolicznych mieszkańców - np. zwiększona wypadkowość. W tym celu należy przedstawić prognozę natężenia ruchu na okolicznych drogach (oszacować ilości poruszających się pojazdów w rożnych godzinach doby w chwili obecnej i po zrealizowaniu inwestycji) z określeniem stanu lokalnej infrastruktury (m.in. przepustowością, nośnością), określić wzrost uciążliwości dla okolicznych mieszkańców, oraz wskazać działania w zakresie przebudowy lokalnej infrastruktury, aby te uciążliwości zminimalizować (np. ekrany akustyczne, remont lub wymiana nawierzchni, korekta rozmieszczenia przejść dla pieszych, wprowadzenie sygnalizacji świetlnej itp.).
8. 8. Nie został przedstawiony schemat dostaw towarów oraz odbioru odpadów na etapie eksploatacji inwestycji - jak często, w jakich godzinach, jakimi pojazdami, jakimi ulicami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 15 lutego 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji, w odniesieniu do zarzutów odwołania wskazano, że z zawartej w aktach sprawy dokumentacji nie wynika, by K. S. został w sposób skuteczny ustanowiony pełnomocnikiem T. P.. Z notatki urzędowej sporządzonej przez pracownika organu pierwszej instancji w dniu 6 października 2011 r. wynika, że K.S. został jedynie pouczony o braku wniesienia przez niego opłaty skarbowej od przedłożonej kserokopii dokumentu pełnomocnictwa. Z całą pewnością nie było to jednak podstawą odmowy zapoznania się z aktami postępowania. Organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zapewnił udział społeczeństwa w toczącym się postępowaniu. Poprzez wywieszenie ogłoszenia w budynku Urzędu Miasta i w miejscu planowanej inwestycji oraz zamieszczenie danych o wniosku o wydanie decyzji i raporcie oddziaływania na środowisko w publicznie dostępnym wykazie (na stronie internetowej), organ pierwszej instancji spełnił wymagania dotyczące udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Nadto stwierdził, że organ pierwszej instancji, odmawiając udostępnienia akt K. S. nie naruszył uprawnień T. P., przyznanych mu jako stronie postępowania. Przedmiotowe przedsięwzięcie zostało prawidłowo zakwalifikowane jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym wymagane stało się sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko i uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organem właściwym do wydania tej decyzji jest Prezydent Miasta. "Raport Oddziaływania na Środowisko dla Przedsięwzięcia Centrum A" wykonano zgodnie z wymogami, wynikającymi z przepisów ustawy prawo ochrony środowiska, jak również zgodnie z treścią postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia 14 lutego 2011 r. Raport ten został sporządzony zgodnie ze strukturą opisaną w art. 52 ust. 1 w/w ustawy i nie jest zasadne twierdzenie, że dodatkowe analizy i informacje, które odwołujący opisuje w zarzutach, stanowią braki, które świadczą o niezgodności raportu z obowiązującymi przepisami prawa.

Nadto wskazał, że do części okoliczności podnoszonych przez stronę raport odnosi się w sposób wystarczający. Analiza raportu wskazuje na to, że został on sporządzony przez osoby posiadające fachową wiedzę w zakresie przeprowadzania badań oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ odwoławczy wskazał również, że brak przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji dokładnej analizy potencjalnego składu zanieczyszczeń pochodzących z myjni samochodowej nie wpływa na zasadność wydanej decyzji i prawidłowość treści raportu oddziaływania na środowisko. W raporcie wskazano, że ścieki pochodzące z planowanej myjni samochodowej będą zawierały odpady ropopochodne, które zostały określone jako substancje szczególnie szkodliwe na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2005 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Nadto w raporcie wskazano na konieczność spełnienia przez inwestora wymagań, określonych w rozporządzeniu Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych. Jedynie na marginesie dodał organ odwoławczy, że jeżeli odbiornikiem ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego mają być urządzenia kanalizacyjne będące we władaniu innych podmiotów, należy mieć na uwadze art. 31 ust. 4 pkt 5 prawa wodnego. W takich sytuacjach oprócz systemu prawnego wynikającego z prawa wodnego istotne będą regulacje określone w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

W ocenie organu drugiej instancji, na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie jest konieczne dokonywanie analizy potencjalnego składu zanieczyszczeń, mających powstać w przyszłości, w związku z funkcjonowaniem w obiekcie handlowo - rozrywkowym Centrum A myjni samochodowej. Spełnienie wymagań związanych z obowiązkiem uzyskania przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego, w połączeniu z nałożonymi na niego w zaskarżonej decyzji obowiązkami w zakresie podczyszczania ścieków technologicznych do wymaganych parametrów oraz przeprowadzenia analizy składu ścieków na etapie eksploatacji inwestycji, są wystarczające dla osiągnięcia celu, jakim jest racjonalne korzystanie ze środowiska naturalnego. Brak informacji o potencjalnym składzie zanieczyszczeń z myjni samochodowej nie stanowi więc braku, który wiązałby się z koniecznością uzupełnienia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w raporcie oddziaływania na środowisko wymieniono obiekty zabytkowe znajdujące się w sąsiedztwie planowanej inwestycji, stwierdzając brak negatywnego oddziaływania inwestycji na dobra kulturowe. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut odwołania dotyczący braku dokonania w raporcie analizy hałasowej dla terenów przewidzianych w miejscowych planach zagospodarowania terenu pod zabudowę mieszkaniową. Analiza załącznika graficznego nr 8 do raportu oddziaływania na środowisko oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "K." w S. z dnia 31 maja 2006r. wskazuje, że poziom hałasu na obszarach wokół planowanej inwestycji oznaczonych w planie jako MW (tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej), MN (teren zabudowy mieszkaniowej - zabudowa jednorodzinna) i MN/U (teren zabudowy mieszkaniowej -zabudowa jednorodzinna z usługami) nie będzie przekraczał dopuszczalnych norm hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Organ drugiej instancji stwierdził, że przeprowadzona w raporcie analiza poziomu hałasu jest kompletna i nie wymaga uzupełnienia. Wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania nie jest zależne od przeprowadzenia w raporcie prognozy zmiany natężenia ruchu. Ponadto rację ma organ pierwszej instancji wskazując, że na obecnym etapie postępowania administracyjnego nie jest wymagany schemat dostaw towarów. Gospodarka odpadami w centrum A została opisana w pkt 6.3.11 raportu, co w połączeniu z przepisami prawa miejscowego, które dotyczą częstotliwości odbioru odpadów komunalnych, jest wystarczające dla celów wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odnośnie zarzutów dotyczących treści raportu oddziaływania na środowisko organ stwierdził, że zarzut dotyczący skażenia i zanieczyszczenia gruntów na nieruchomości, na której planowana W treści raportu zlecono przeprowadzenie badań gruntu przed przystąpieniem do realizacji obiektów budowlanych. Potencjalna konieczność dokonania neutralizacji skażonej gleby, w przypadku stwierdzenia takiego zanieczyszczenia, została również przewidziana w treści samej decyzji, w której sentencji wskazano, że "przed przystąpieniem do realizacji obiektów budowlanych należy wykonać badania gruntu zgodnie z metodyką określoną przepisami o standardach jakości gleby i ziemi, a w przypadku stwierdzenia przekroczenia tych standardów masy ziemne, traktowane jako odpad, należy poddać unieszkodliwieniu w trybie przewidzianym przepisami o odpadach, poza miejscem realizacji inwestycji". Taki zapis stanowi zdaniem organu drugiej instancji wystarczające zabezpieczenie środowiska przed negatywnymi oddziaływaniami mogącymi powstać w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji.

Również zarzuty dotyczące nieprawidłowej analizy w zakresie wariantów alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz nieprawidłowego uzasadnienia wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska nie mogą stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta S.. Zgodnie z poglądem wyrażonym w piśmie Ministerstwa Środowiska z dnia 27 czerwca 2007 r. w sprawie minimalnej liczby wariantów przedsięwzięcia, które powinny znaleźć się w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, które zostało dołączone przez organ pierwszej instancji do akt sprawy po wniesieniu przez T.P. odwołania, wystarczające jest, aby raport uwzględniał dwa warianty, przy czym możliwe są takie przypadki, że wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest równoznaczny z wariantem zerowym, a wnioskodawca opisuje również wariant inwestycyjny, uzasadniając jego wybór (biorąc pod uwagę, że ustawa P.o.ś. określa zasady ochrony środowiska i warunki korzystania z jego zasobów z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju, możliwe są tu również argumenty spoza dziedziny ochrony środowiska).

Można wówczas wydać zgodę na realizację wariantu inwestycyjnego, jeżeli z analizy raportu wynikać będzie, że możliwe jest zastosowanie takich środków, które ograniczą lub w ostateczności skompensują negatywne oddziaływanie na środowisko lub wnioskodawca dowodzi w raporcie, że proponowany przez niego do realizacji wariant inwestycyjny jest najkorzystniejszy dla środowiska i poza nim odnosi się także do wariantu zerowego. W obu przypadkach opis i określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko dla wariantu zerowego stanowi tło porównawcze, względem którego ocenia się możliwość i warunki zgody na realizację wariantu inwestycyjnego. Powyższe założenia zostały w raporcie oddziaływania na środowisko zrealizowane poprzez umieszczenie opisu analizowanych wariantów przedsięwzięcia w punkcie 5 raportu oraz ich uszczegółowienie w punkcie 6 pisma wyjaśniającego autorstwa zespołu opracowującego raport z 8 lipca 2011 r. Zgodność wariantu inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, brak negatywnego oddziaływania na zdrowie ludzi i środowisko naturalne, zamknięcie się oddziaływań w granicach nieruchomości, na której powstanie centrum, stanowią argumenty przemawiające za wyborem wariantu inwestycyjnego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. P., zarzucając:

1. 1. naruszenie art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wadliwe przyjęcie, iż rozpoznanie przedmiotowej sprawy i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winno nastąpić na podstawie nie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w konsekwencji wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, albowiem z pominięciem przepisów obowiązujących w sprawie,
2. 2. naruszenie art. 52 ust. 1 ustawy POŚ poprzez oparcie rozstrzygnięcia na raporcie nie spełniającym wymogów ustawowych,
3. 3. naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy POŚ poprzez nieusunięcie braku streszczenia w języku niespecjalistycznym uzupełnień do raportu,
4. 4. naruszenie art. 19 i n. ustawy POŚ poprzez ograniczenie dostępu do informacji o środowisku w ramach prowadzonego postępowania,
5. 5. naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 K.p.a. poprzez niepodjęcie odpowiednich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i właściwego jej załatwienia, brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pominięcie interesu społecznego i słusznych interesów obywateli, jak również przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów,
6. 6. naruszenie art. 10 § 1, art. 81 w związku z art. 138 §1 pkt 1 K.p.a, poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się na etapie przez wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Wbrew zarzutom skargi organy administracji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż organy prawidłowo orzekały na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 15 listopada 2008r.), a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe. Z uwagi na fakt, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek złożony dnia 6 października 2006 r., tj. przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, oraz że postępowanie to nie dotyczy wydania decyzji o których mowa w art. 154 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko podstawę rozstrzygnięcia stanowiły, jak słusznie stwierdziły orzekające w sprawie organy obu instancji, przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150), w szczególności zaś art. 46 ust. 1, 3, 4, art. 46 a ust. 1 i 4, ust. 7 pkt 4, art. 47, art. 48 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 52 ust. 1 i 3, art. 53, art.

56. W związku z tym, zdaniem Sądu, nie jest zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Dla ustalenia właściwych przepisów istotne znaczenie ma bowiem data wszczęcia postępowania w sprawie. Skoro więc decyzja umarzająca zainicjowane przez skarżącego postępowanie odwoławcze został uchylona przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r., to postępowanie z wniosku z dnia 6 października 2006 r. powinno być kontynuowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że wyrok ten uprawomocnił się w dniu 25 września 2009 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.

Zdaniem Sądu istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy ustalone zostały przez organ prawidłowo. Jak zatem wynika z tych ustaleń oraz akt sprawy administracyjnej w dniu 6 października 2006 r. Spółka A. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Centrum A w obrębie ulic G., S., K. i M..

Planowane przedsięwzięcie w myśl § 3 ust. 1 pkt 52b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Stosownie do treści art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Obowiązek sporządzenia raportu w oparciu o art. 51 ust. 2 stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowienie wydaje się również jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu.

W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta S. ponownie rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia 14 lutego 2011 r. uznał za konieczne sporządzenie raportu w pełnym zakresie.

Wskazać w tym miejscu należy, iż art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska szczegółowo określa co powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W ocenie Sądu przedstawiony przez inwestora raport, sporządzony w maju 2011 r. przez dr inż. R. I., dr inż. Z. K., dr inż. A. Z. i mgr inż. A. O. zawiera wszystkie informacje, o których mowa w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, a jednocześnie uwzględnia charakter przedmiotowego przedsięwzięcia. Za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego dotyczący braku streszczenia w języku niespecjalistycznym. Zdaniem Sądu prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, że zarówno pismo inwestora z 9 lipca 2011 r. jak i pismo z dnia 18 sierpnia 2011 r., w których wyjaśnione zostały pewne kwestie dotyczące raportu, nie stanowią jego integralnej części. To zaś powoduje, że nie są one objęte obowiązkiem określonym w art. 52 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Również w ocenie Sądu prawidłowo uznały orzekające w sprawie organy, że przedłożony raport o oddziaływaniu na środowisko spełnia wymogi ustawowe w zakresie wariantowania. Opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia znajduje się w punkcie 5 raportu. Wyjaśnienia autorów raportu w tym zakresie zostały przedstawione w punkcie 6 pisma z dnia 8 lipca 2011 r. Z powyższych dokumentów wynika, że za wyborem wariantu inwestycyjnego przemawia zgodność wariantu inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, brak negatywnego oddziaływania na zdrowie ludzi i środowisko naturalne oraz zamknięcie się oddziaływań w granicach nieruchomości, na której powstanie centrum.

Art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje, jakie zagadnienia powinny być brane pod uwagę i oceniane w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko. I tak zgodnie z tym przepisem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:

1. 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
2. a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,
3. b) dobra materialne,
4. c) zabytki,
5. d) wzajemne oddziaływanie między czynnikami, o których mowa w lit. a-c,
6. e) dostępność do złóż kopalin;
7. 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko;
8. 3) wymagany zakres monitoringu.

W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa m. in.:

1. 1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia;
2. 2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich;
3. 3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym.

W ocenie Sądu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydana w przedmiotowej sprawie odpowiada powyżej wskazanym przepisom prawa.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie miało znaczącego wpływu na zdrowie ludzi, ponieważ po spełnieniu warunków określonych w decyzji, możliwe jest zrealizowanie przedsięwzięcia bez stwarzania uciążliwości hałasu przekraczającego standardy ochrony środowiska podczas eksploatacji planowanej inwestycji. Z przeprowadzonej w raporcie analizy poziomu hałasu wynika, że eksploatacja prawidłowo zrealizowanej inwestycji będzie nieuciążliwa dla mieszkańców, gdyż poziom hałasu na obszarach wokół planowanej inwestycji stanowiących zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, tereny zabudowy mieszkaniowej - zabudowa jednorodzinna i teren zabudowy mieszkaniowej -zabudowa jednorodzinna z usługami nie będzie przekraczał dopuszczalnych norm hałasu.

Wobec powyższego zarzuty skarżącego dotyczące negatywnego oddziaływania na środowisko w świetle raportu oraz dodatkowych wyjaśnień autorów raportu oraz dokonanych na ich postawie ustaleń przez orzekające w sprawie organy uznać należy za bezzasadne.

Należy mieć na uwadze, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było ustalenie warunków dla realizacji przedsięwzięcia dla konkretniej wskazanej przez wnioskodawcę lokalizacji.

Z art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika nakaz zbadania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest przepisem prawa miejscowego.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że lokalizacja przedsięwzięcia jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. "K." uchwalonego przez Radę Miasta S. w dniu 31 maja 2006 r., przewidującego na tym terenie usługi z obiektami handlowymi o powierzchni sprzedaży powyżej 2000m2, pas zieleni izolacyjnej oraz tereny dróg publicznych. Dla funkcji podstawowej usług z obiektami handlowymi dopuszczona jest możliwość lokalizacji obiektów towarzyszących, tj. gastronomii, rekreacji i sportu, stacji paliw o pojemności zbiorników do 10000 m2, kultury w tym multikina.

Zgodnie z art. 53 Prawa ochrony środowiska organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jak jednak wynika z treści wskazanego przepisu procedura udziału społeczeństwa ma zastosowania tylko w sytuacjach, gdy wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania, a w przypadku, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1, także informację o prowadzonym postępowaniu dotyczącym transgranicznego oddziaływania na środowisko.

W niniejszej sprawie powyższa procedura została zachowana. Prezydent Miasta Słupska, działając na podstawie art. 32 Prawa ochrony środowiska, obwieszczeniem z dnia 15 lipca 2011 r. zawiadomił, że w publicznie dostępnym wykazie danych zamieszczone zostały dane o wniosku w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz raporcie oddziaływania na środowisko. W obwieszczeniu tym organ poinformował, że uwagi i wnioski można składać w terminie 21 dni od daty podania do publicznej wiadomości, tj. do dnia 5 sierpnia 2011 r. Obwieszczenie to zostało zamieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu miejskiego w S., na stronie internetowej organu – www.s..pl oraz w miejscu planowanego przedsięwzięcia.

Zatem należy stwierdzić, że organ I instancji zapewnił udział społeczeństwa w toku postępowania, poprzez zapewnienie możliwości składania każdemu uwag i wniosków oraz możliwość zapoznania się z treścią tego wniosku i raportu oddziaływania na środowisko.

W toku postępowania administracyjnego stronom zapewniono czynny udział w przeprowadzonym postępowaniu, zawiadamiając je o wszczęciu postępowania w sprawie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Skarżący po wydaniu przez tutejszy Sąd wyroku z dnia 28 maja 2008 r. został dopuszczony do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Brał udział w postępowaniu przed organem I instancji, wniósł skutecznie odwołanie od wydanej przez ten organ decyzji. Nadto organ I instancji wyznaczył stronom termin w oparciu o art. 10 Kpa.

Wskazać istotnie należy, że organ I instancji błędnie uznał, że pełnomocnikiem skarżącego nie może być K. S.. Zdaniem Sądu ustanowiony przez skarżącego radca prawny mógł udzielić dalszego pełnomocnictwa. Odmowę dopuszczenia tej osoby w charakterze pełnomocnika mógł uzasadniać jedynie fakt, że okazał on jedynie niepotwierdzoną kserokopię pełnomocnictwa. Organ pisemnie poinformował o przyczynach odmowy dopuszczenia do przeglądania akt sprawy i nieuwzględnienia wniosku o przesłanie kserokopii dokumentacji z akt sprawy zarówno K.S., jak i umocowanego przez skarżącego radcę prawnego. Po doręczeniu tego pisma pełnomocnik skarżącego nie podjął żadnych innych czynności w sprawie przed organem I instancji. Z akt administracyjnych organu odwoławczego wynika natomiast, że przed wydaniem przez ten organ decyzji skarżący umocował osobiście inną osobę do przeglądania akt oraz do wykonania dokumentacji fotograficznej akt.

Organ odwoławczy nie wyznaczył stronom terminu w oparciu o art. 10 Kpa. Poinformował jednakże strony, że wydanie decyzji w sprawie przedłuża do 13 lutego 2012 r. Rozstrzygnięcie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nastąpiło w oparciu o materiał zgromadzony przez organ I instancji. Skarżący nie wykazał jakich dowodów lub czynności nie mógł w związku z powyższym uchybieniem podjąć, poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu, że nie mógł wypowiedzieć się w sprawie. W tej sytuacji w ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia, że naruszenie art. 10 Kpa miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z treścią art. 145. § 1 pkt 1 lit c sąd może uchylić decyzję wyłącznie gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, w sytuacji zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa lub gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Podstawę taką może stanowić również wynikająca z art. 55 p.o.ś. odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż to określono we wniosku o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Sam tylko sprzeciw co do realizacji inwestycji stron lub członków społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomości, nie może być podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 12 kwietnia 2010r.,II SA/Kr 42/10, LEX nr 577115).

W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji uzasadniających wydanie decyzji odmownej.

W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, iż decyzja wydana została z zachowaniem procedury środowiskowej, a jej treść odpowiada przepisom prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił.