Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Gd 115/01 zobowiązał Wojewodę do wydania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych orzeczenia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 27 października 1998 r., nr [...] oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżących H. H. i S. W. kwoty po 5 zł (pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 14 lutego 2003 r. H. H. i S. W. wystąpili do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na niewykonanie przez organ powyższego wyroku w części dotyczącej punktu II tj. zasądzonych na ich rzecz kosztów postępowania po 5 zł wraz z kosztami upomnienia w wysokości 8,40 zł.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż organ lekceważy orzeczenie sądu gdyż pomimo upływu pół roku nie zostały im zwrócone zasądzone koszty postępowania. Skierowane do organu wezwanie z dnia 25 listopada 2002 r. do wykonania wyroku nie odniosło żadnego skutku. Z tej przyczyny skarżący zażądali ukarania Wojewody grzywną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ewentualnie o umorzenie postępowania wyjaśniając, iż skarżącym istotnie wskutek przeoczenia nie zwrócono zasądzonych wyrokiem kwot. Uczyniono to niezwłocznie po otrzymaniu skargi.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał niniejszą sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Skarżący po otrzymaniu odpowiedzi na skargę dodatkowo rozszerzyli zakres swojej skargi wskazując, iż Wojewoda nie tylko że nie dokonał na ich rzecz zwrotu kosztów w terminie wskazanym w orzeczeniu, ale pomimo ich licznych interwencji nie zastosował się również do treści całego orzeczenia z dnia 24 lipca 2002 r. Skarżący wskazali, iż wydana przez organ decyzja w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę została stronom doręczona po 20 listopada 2002r., a wiec po terminie wskazanym w orzeczeniu.
W odpowiedzi na powyższe organ wyjaśnił, iż zarzut skarżących dotyczący niewykonania wyroku nie jest zasadny. Wyrok z dnia 24 lipca 2002 r. zobowiązujący organ do wydania orzeczenia wpłynął do organu w dniu 19 września 2002 r. Decyzja stanowiąca jego wykonanie została natomiast wydana przez Wojewodę w dniu 19 listopada 2002 r. i doręczona stronom 29 listopada 2002 r. Wbrew więc twierdzeniom skargi wydano ją w zakreślonym przez sąd terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych.
Na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. skarżący podtrzymali skargę w całości żądając wymierzenia organowi maksymalnej grzywny. Zarzucili, iż decyzja z 19 listopada 2002 r. nie została w tejże dacie wydana. Zdaniem skarżących analiza dokumentów sprawy wskazuje, iż decyzja została antydatowana. Ponadto skarżącym bowiem w dniu 25 listopada 2002 r. w Urzędzie Wojewódzkim udzielono informacji o braku rozstrzygnięcia w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Orzeczenia sądów administracyjnych podlegają wykonaniu na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 154 § 1 tej ustawy, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Art. 154 § 3 stanowi, iż wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Zasada ta jednak nie dotyczy niewykonania orzeczenia w części dotyczącej zasądzenia kosztów sądowych. Niewykonanie orzeczenia w tej części nie oznacza bowiem bezczynności organu administracyjnego, o której mowa w art. 154 § 1 w/w ustawy, ponieważ w takiej sytuacji nie występuje konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej (np. wszczęcia postępowania administracyjnego, wydania aktu itp.) zastrzeżonych prawem do jego właściwości, lecz powstaje pomiędzy organem a osobą, na której rzecz orzeczono zwrot kosztów sądowych, cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem, a strona wierzycielem. Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w części dotyczącej zasądzonych na rzecz strony kosztów odbywa się w drodze egzekucji sądowej zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego, po stwierdzeniu przez sąd prawomocności orzeczenia w myśl art. 169 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wyrok taki stanowi tytuł egzekucyjny w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. W myśl art. 781 § 2 kpc tytułom egzekucyjnym pochodzącym od sądu administracyjnego klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Po nadaniu klauzuli wykonalności wyrok sądu administracyjnego stanowi tytuł wykonawczy, podlegający (we wskazanej części) wykonaniu przez komornika sądowego.
Wobec powyższego, należało stwierdzić, że dochodzenie zasądzonych na rzecz skarżących kosztów jest w trybie wskazanym w skardze niedopuszczalne i wobec tego Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I wyroku.
Odnosząc się natomiast do tej części skargi w której skarżący zarzucili niewykonanie wyroku sądu w zakresie obligującym organ do wydania orzeczenia w przedmiocie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 7 października 1998 r., to należy stwierdzić, iż skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie i brak jest podstaw prawnych do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 154 § 1 w/w ustawy.
Z dokumentów akt administracyjnych wynikają następujące ustalenia:
- 1. Wyrok z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Gd 115/01 doręczony został organowi w dniu 19 września 2002 r. (k. 40),
- 2. Decyzja Wojewody stwierdzająca nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 27 października 1998 r. opatrzona jest datą 19 listopada 2002 r. i została doręczona skarżącym w dniu 29 listopada 2002 r. (k. 46 i 46a),
- 3. W dniu 27 listopada 2002 r. skarżący złożyli w Urzędzie Wojewódzkim Oddziale Zamiejscowym pisemne wezwanie do niezwłocznego wykonania wyroku NSA z 24 lipca 2002 r. (k. 6 akt sądowych),
- 4. Skarżący nie wnosili odwołania od decyzji z dnia 19 listopada 2002 r. kwestionującego datę jej wydania.
Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują na brak podstaw do ukarania organu grzywną. Wyrok z dnia 24 lipca 2002 r. został bowiem wykonany przez organ przez wydanie przedmiotowej decyzji z dnia 19 listopada 2002 r. Należy wskazać, iż wyrok zobowiązywał organ do wydania orzeczenia w terminie dwóch miesięcy, a nie jak twierdzą skarżący do jego wydania i doręczenia stronom w tym terminie. Również zarzuty dotyczące zmiany daty decyzji nie mogą odnieść w niniejszym postępowaniu żadnego skutku, gdyż powinny być podnoszone w ewentualnym odwołaniu od decyzji a nie obecnie dla potrzeb niniejszej sprawy.
Ponadto analiza akt nie potwierdza tego zarzutu skarżących. Nie ulega wątpliwości natomiast, iż decyzja z dnia 19 listopada 2002 r. została skarżącym doręczona 29 listopada 2002 r., a więc została wydana przed wniesieniem skargi. Z cytowanych na wstępie przepisów art. 154 § 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż przesłanka do ukarania organu grzywną zachodzi nie wtedy gdy organ uchybił terminowi określonemu w wyroku, ale wówczas gdy organ po pisemnym wezwaniu przez stronę do wykonania wyroku nie wykonuje go i nie załatwia sprawy, albo gdy czyni to dopiero po wniesieniu przez stronę skargi do sądu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., II SA/Wa 1981/04, Lex nr 164771).
Wobec tego, iż w niniejszej sprawie organ wykonał wyrok przed wniesieniem skargi do sądu brak jest podstaw do nałożenia grzywny.
W związku z powyższym Sąd, na mocy art. 151 w związku z art. 132 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.
Na zakończenie należy wyjaśnić, iż wobec tego, że wydany wyrok nie jest wyrokiem oddalającym skargę w całości, lecz w części, jego uzasadnienie zostało sporządzone z urzędu (art. 163 § 1 w związku z art. 141 § 1 i § 2; por. nie publ. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2004 r., OZ 600/04).