Uzasadnienie
Wójt Gminy decyzją z dnia 22 lipca 2008 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie z wniosku Ł. B. i G. B. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym na działkach nr [...] i [...] w miejscowości K., gmina T. W. Organ ustalił, iż na terenie objętym wnioskiem nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, wynika, że inwestycja, dla której wystąpiono o wydanie warunków zabudowy, została już zrealizowana. Organ stwierdził, iż art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje się możliwości wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla istniejącego obiektu budowlanego, nadto z przepisu tego wynika, iż decyzje o warunkach zabudowy terenu wydaje się w przypadku "zmiany zagospodarowania terenu".
W pojęciu tym mieści się m.in. budowa nowego obiektu, czy przebudowa istniejącego. Decyzja w przedmiocie warunków zabudowy nie może natomiast dotyczyć legalizacji już zrealizowanych inwestycji. Na poparcie tego stanowiska organ powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2005 r. sygn. IVSA/Wa 185/05.
Ł. B. i G. B. w odwołaniu od powyższej decyzji wnieśli o jej uchylenie, podnosząc zarzut niewłaściwej interpretacji treści art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym. Skarżący wskazali, iż w przepisie tym jest mowa o zmianie zagospodarowania terenu bez sprecyzowania przez ustawodawcę czy zmiana ta odnosi się do czasu teraźniejszego, przeszłego lub przyszłego. Nadto przyjętej przez organ interpretacji przeczy treść art. 59 ust. 3 cytowanej ustawy, z którego wynika, że w przypadku zmian zagospodarowania terenu, o których mowa w ust. 2 bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Skoro właściwy organ może w takim przypadku wskazać termin do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, organ właściwy do wydania takiej decyzji nie może umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego. Nadto skarżący wskazali, że podstawą do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. P 37/06.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 listopada 2008 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż realizacja inwestycji polegającej na wybudowaniu oczyszczalni ścieków podlega zgłoszeniu, co wynika z art. 29 ust. 1 pkt 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, oraz wymaga wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przedmiotowa inwestycja została zrealizowana. Organ II Instancji podzielił pogląd, że ustalenie warunków zabudowy dla zrealizowanej już inwestycji jest bezprzedmiotowe, wskazując, iż jest to pogląd dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ wskazał, że przedmiotem takiego postępowania jest określenie parametrów dla przyszłej, a nie istniejącej zabudowy, i to w taki sposób, aby pozostawała ona w zgodzie z zabudową występującą na działkach sąsiednich.
Jeżeli obiekt budowlany już istnieje i posiada określone parametry, to ustalenie ich w decyzji o warunkach zabudowy w oparciu o zabudowę sąsiednią nie jest możliwe. W tym sensie postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla zabudowy istniejącej jest bezprzedmiotowe i jako takie powinno zostać umorzone stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a. Organ wskazał, iż z bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu tego przepisu zachodzi wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej i organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, iż w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, w przypadku gdy obiekt został wybudowany, zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, a decyzja w przedmiocie warunków zabudowy nie może stanowić w niniejszej sprawie podstawy do legalizacji inwestycji już istniejącej.
Odnosząc się do powołanego przez skarżących wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego, w zakresie, w jakim wymaga on od inwestora przedłożenia przez niego w postępowaniu legalizacyjnym decyzji o warunkach zabudowy, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania. Rozstrzygnięcie takie oznacza, że sprawca samowoli budowlanej, który wzniósł obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę będzie zmuszony wykazać, że wzniesiony obiekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami, czego dowodem będzie decyzja o warunkach zabudowy, którą inwestor będzie mógł uzyskać także w trakcie postępowania legalizacyjnego. Organ podkreślił, iż powyższy przepis dotyczy obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę, a tymczasem przydomowa oczyszczalnia ścieków, dla której ustalenia warunków zabudowy domagają się skarżący, wymaga nie pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia właściwemu organowi.
O nakazie rozbiórki tego obiektu w niniejszej sprawie organy budowlane orzekały na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, w treść którego nie ingerował Trybunał Konstytucyjny i który w dalszym ciągu wymaga od inwestora chcącego powstrzymać postępowanie zmierzające do rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego zgłoszenia, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy. Do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy nie można zatem odnieść tezy wyroku Trybunału Konstytucyjnego, iż strona może uzyskać decyzję o warunkach zabudowy w trakcie postępowania legalizacyjnego prowadzonego w stosunku do obiektu wzniesionego bez wymaganego prawem zgłoszenia.
Odnosząc się zaś do argumentacji skarżących dotyczącej treści art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ odwoławczy stwierdził, że wydanie decyzji opisanej w tym przepisie zależy od uznania organu administracji, a w niniejszej sprawie wskazany przepis nie stanowił podstawy wydania decyzji.
Ł. B. i G. B. w skardze na powyższą decyzję wnieśli o jej uchylenie, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 k.p.a., polegające na błędnym uznaniu, że wykonanie obiektu budowlanego - przydomowej oczyszczalni ścieków, czyni bezprzedmiotowym postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla tego obiektu. Zdaniem skarżących, pogląd ten, w świetle nowego stanu prawnego, ukształtowanego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 7/2006 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844) i sformułowanymi w tym wyroku ocenami prawnymi, musi być uznany za nieaktualny.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, że decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli budowlanej winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa - w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Powinna zatem istnieć możliwość dokonania takiego ustalenia również po wszczęciu postępowania rozbiórkowego, bo nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi jest orzekanie rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że inwestorzy wykazali jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzyskując ostateczną decyzję o warunkach zabudowy już w trakcie postępowania rozbiórkowego. Zdaniem skarżących, pod wpływem cytowanego wyroku i zawartych w nim ocen prawnych zaczyna kształtować się odmienna od przyjmowanej dotychczas praktyka sądów administracyjnych, co potwierdzają wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie II SA/Bk 805/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie II SA/Ke 277/08 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie II SA/Gd 40/08.
Skarżący podkreślili, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu są instytucjami prawnymi służącymi zapewnieniu ładu przestrzennego. Instytucje te są ponadto względem siebie komplementarne, skoro zatem plan miejscowy umożliwia kwalifikację - pod kątem zgodności z nim - zarówno inwestycji przyszłych, jak i zrealizowanych, to nie ma uzasadnionych powodów, dla których takiej samej "podwójnej" funkcji nie miałaby pełnić decyzja o warunkach zabudowy, przeciwnie nakaz takiego samego traktowania inwestorów pozostających w obrębie obowiązywania i stosowania planu miejscowego oraz pozostających poza tym obrębem wynika wprost z przewidzianych w Konstytucji zasady sprawiedliwości społecznej i zasady równości.
W ocenie skarżących sama konstrukcja decyzji o warunkach zabudowy również nie stoi na przeszkodzie wydawaniu jej zarówno w odniesieniu do inwestycji przyszłych, jak i w odniesieniu do inwestycji istniejących. Decyzja o warunkach zabudowy określa - zgodnie z jej nazwą - warunki, jakim powinna odpowiadać zabudowa i zagospodarowanie terenu. Warunki te mogą być stawiane zarówno inwestycjom przyszłym (wówczas konieczne jest realizowanie inwestycji zgodnie z tymi warunkami), jak i inwestycjom zrealizowanym (wówczas konieczne jest dostosowanie zrealizowanej inwestycji do tych warunków w ramach ewentualnej legalizacji). Istotne jest natomiast to, że decyzja o warunkach zabudowy zachowuje rację bytu w każdym z dwóch przedstawionych wariantów sytuacyjnych.
Skarżący wnieśli o rozważenie przez Sąd ewentualności wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) - w zakresie, w jakim przepis ten formułuje wymaganie, by decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była ostateczna w dniu wszczęcia postępowania - z art. 2 Konstytucji (zasada sprawiedliwości społecznej) oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadzało się do oceny czy w obowiązującym stanie prawnym istnieje możliwość wydania na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U Nr 80 poz. 717 ze zm.), zwanej dalej ustawą, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla obiektu budowlanego podlegającego zgłoszeniu, już zrealizowanego, czy też, zgodnie ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonej decyzji, fakt jego wybudowania wyłącza możliwość wydania takiej decyzji.
Art. 4 ustawy w ust. 1 i 2 stanowi, iż ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Stanowiący podstawę wydania decyzji o warunkach zabudowy art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, iż zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
W ocenie Sądu, wykładnia przepisów ustawy wskazuje, iż wydanie takiej decyzji może nastąpić także w przypadku zrealizowania inwestycji. W treści cytowanych norm prawnych, jak i art. 60 – 65 ustawy, regulujących szczegółowo wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ustawodawca nie prowadził zakazu wydania takiej decyzji w przypadku zrealizowania obiektu budowlanego. Art. 63 ust. 1 ustawy przewiduje, iż w odniesieniu do tego samego terenu, decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, może ona dotyczyć różnych inwestycji, a przepisy nie wyłączają możliwości wydania takiej decyzji dla terenu już zabudowanego.
Nadto przepis art. 59 ust. 2 i 3 ustawy przewiduje, iż przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku, a w przypadku takiej zmiany bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Jego treść, aczkolwiek nie dotyczy zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie obiektu budowlanego, wskazuje, iż ustawodawca, co do zasady, w bezpośredni i wyraźny sposób dopuszcza możliwość następczego wydania decyzji o warunkach zabudowy, po dokonaniu zmiany zagospodarowania terenu.
Stanowisko doktryny i judykatury, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest możliwe w przypadku wykonania inwestycji, ukształtowało się pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126) w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U nr 80 poz. 718 ze zm.), przewidującej możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Po zmianie stanu prawnego – wejściu z życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zmianie przepisów Prawa budowlanego polegającej na możliwości legalizacji samowoli budowlanych, w judykaturze uznano za dopuszczalne wydanie decyzji o warunkach zabudowy także dla inwestycji już zrealizowanej.
W wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. P 37/2006 (OTK-A 2007/11/160), Trybunał Konstytucyjny zajął stanowisko, iż art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), w częściach wprowadzających wymóg posiadania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy ostatecznej "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie sposób uznać za zgodną z zasadami sprawiedliwości społecznej i równości regulacji różnicującej w praktyce sytuację poszczególnych inwestorów według kryterium obowiązywania - albo nieobowiązywania - na danym terenie planu miejscowego. Jakkolwiek wspólną cechą istotną sprawców samowoli jest dopuszczenie się przez nich złamania obowiązującego prawa, to jednak ich sytuacja w postępowaniu legalizacyjnym nie może zależeć od czynnika, na który nie mają oni wpływu, czyli uchwalenia na danym terenie planu miejscowego, a taki jest rzeczywisty skutek przyjętej regulacji, uzależniającej w istocie możliwość legalizacji samowoli wybudowanej na terenie nieobjętym planem miejscowym od daty uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, skoro zaświadczenie wójta o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego może zostać wydane po wszczęciu postępowania rozbiórkowego, bo nie istnieje prawny wymóg uzyskania takowego zaświadczenia wcześniej, to niezgodne ze wskazanymi zasadami konstytucyjnymi jest żądanie decyzji o warunkach zabudowy, która byłaby ostateczna już w dniu wszczęcia wymienionego postępowania. Aczkolwiek wyrok ten dotyczył art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, przewidującego realizację inwestycji bez pozwolenia na budowę, zawarte w jego uzasadnieniu stanowisko, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy może nastąpić po wybudowaniu obiektu oraz przyjęta argumentacja mają charakter ogólny, związany z interpretacją charakteru decyzji warunkach zabudowy. Analizując charakter prawny tej decyzji Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w obecnym stanie prawnym decyzja o warunkach zabudowy nie stanowi substytutu planu miejscowego na obszarze, dla którego plan taki nie został uchwalony.
Decyzja ta jest aktem stosowania prawa, przesądzającym o rodzaju obiektu budowlanego, który może zostać na danym terenie wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa planistycznego. W braku planu miejscowego, na terenie takim obowiązuje bowiem ogólny porządek planistyczny, unormowany wieloma ustawami szczególnymi. Trybunał wskazał, iż decyzje o warunkach zabudowy nie tworzą porządku prawnego i nie mają charakteru konstytutywnego, lecz stanowią szczegółową urzędową informację o tym, jaki obiekt, i pod jakimi warunkami, inwestor może na danym terenie wybudować bez obrazy przepisów prawa. Decyzja o warunkach zabudowy ma charakter informacyjny i nie kształtuje praw ani obowiązków inwestora, wynikających wprost z ustaw.
Trybunał stwierdził, iż w procesie legalizacji samowoli, decydujące znaczenie winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa - w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego, a możliwość dokonania takiego ustalenia powinna istnieć również po wszczęciu postępowania rozbiórkowego, bo nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi jest orzekanie rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że inwestorzy wykazali jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzyskując ostateczną decyzję o warunkach zabudowy już w trakcie postępowania rozbiórkowego. Stanowisko takie zajmowane jest także przez sądy administracyjne (vide: cytowane przez skarżących wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie II SA/Bk 805/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie II SA/Ke 277/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie II SA/Gd 40/08)
Sąd wziął po uwagę, iż przydomowa oczyszczalnia ścieków, dla której ustalenia warunków zabudowy domagają się skarżący, nie wymaga pozwolenia na budowę lecz zgłoszenia właściwemu organowi w trybie art. 30 Prawa budowlanego, a postępowanie legalizacyjne w tym przypadku toczy się w trybie art. 49b Prawa budowlanego, który w ust. 2 pkt 3, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadza wymóg przedłożenia przez inwestora ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Cytowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie odnosił się do uregulowania art. 49 b Prawa budowlanego, aczkolwiek, jego treść kwestionująca na gruncie art. 48 Prawa budowlanego konstytucyjność wymogu przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, prowadzi również do zakwestionowania konstytucyjności analogicznego warunku w treści art. 49b Prawa budowlanego.
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2008 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 588/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (t.j.: Dz. U. Nr 102, poz. 643) oraz art. 193 Konstytucji RP przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne - czy art. 49 b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w części obejmującej wyrażenie: "w dniu wszczęcia postępowania", jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Sprawa została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. P 46/08 i oczekuje na rozstrzygnięcie. W związku z powyższym, wnioskowane w skardze wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją tego unormowania było zbędne.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie istniała konieczność zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia postawionego pytania prawnego. Przepis art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego nie stanowi bowiem bezpośredniej podstawy rozstrzygnięcia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Podstawą rozpoznanie takiego wniosku jest art. 59 i następne ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a interpretacja tych przepisów przewidująca możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej, może być wywiedziona w drodze wykładni. Na marginesie wskazać należy, iż z aktualnie obowiązującej treści art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, nie wynika bezpośredni zakaz wydawania decyzji o warunkach zabudowy po wybudowaniu obiektu. Przepis ten nie wprowadza bowiem przy legalizacji samowoli budowlanej wymogu posiadania przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy przed rozpoczęciem inwestycji, lecz w dacie wszczęcia postępowania o nakazanie rozbiórki.
Brzmienie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego nie wyklucza zatem wykładni, zgodnie z którą, wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla określonej inwestycji na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest dopuszczalne także w sytuacji gdy na danym terenie znajduje się już obiekt odpowiadający żądaniu wniosku.
Dodatkowo, na tle okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, iż w toku postępowania przed Inspektorem Nadzoru Budowlanego, skarżących postanowieniem z dnia 11 czerwca 2008 r. nr [...] zobowiązano do przedłożenia w terminie 30 dni ostatecznej decyzji warunkach zabudowy, bez zastrzeżenia wymogu jej ostateczności w chwili wszczęcia postępowania, a z uzasadnienia postanowienia wynika, iż nakładając obowiązek w tej formie, organ kierował się treścią cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r.
Wniesiona skarga i przedstawiona w niej argumentacja zasługiwały na uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania i umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Strona złożyła wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a organ administracji winien rozpoznać merytorycznie złożony wniosek, fakt zrealizowania na danym terenie inwestycji określonej we wniosku o wydanie warunków zabudowy nie uzasadnia bowiem oddalenia wniosku ani umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 105 § 1 k.p.a., a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji winien rozpoznać merytorycznie złożony wniosek.
W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.
W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżących kwotę 774 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 500 zł. tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego, kwotę 34 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictw oraz kwotę 240 zł. tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia adwokata, których wysokość ustalono stosownie do nakładu pracy i charakteru sprawy w granicach stawek wynikających z § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).