Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 lutego 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał H. E. i S. E. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem wraz z tarasem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w części wschodniej w/w działki położonej w K. B. (numer mapy 3) gmina K..
W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008r. organ pierwszej instancji wstrzymał, w oparciu o art. 48 ust.2 i ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane, roboty budowlane obejmujące drewniany obiekt rekreacyjny z tarasem, nietrwale związany z gruntem, wzniesiony bez pozwolenia na budowę (co wynika z pisemnego oświadczenia H. E. i S. E. z dnia 6 maja 2008r.) w latach 2000-2001, we wschodniej części działki nr [...] w K. B. i nałożył na w/w obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 grudnia 2008r., następujących dokumentów: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez uprawnioną osobę; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ nadzoru budowlanego w oparciu o posiadane kompetencje wymienione w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zgodnie z przesłankami zawartymi w art. 48 ust. 1 i art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, nakazał, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Ustosunkowując się do pisma H. E. z dnia 12 grudnia 2008r. o przedłużenie terminu dostarczenia dokumentów określonych w sentencji w/w postanowienia organ stwierdził, że nie można dokonać sugerowanej zmiany terminu albowiem obowiązujące przepisy nie dopuszczają zmiany wydanego postanowienia. Ponadto w ocenie organu takie działanie strony świadczy o dążeniu do przewlekania toczącego się postępowania. Potwierdzeniem powyższego faktu jest wystąpienie przez H. E. do Wójta Gminy z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości dopiero 19 grudnia 2008r. tj. na 12 dni przed ostatecznym terminem dostarczenia w/w dokumentu. Organ wyjaśnił, że w/w wniosek okazał się niekompletny i w związku z tym wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia powyższego wniosku, równocześnie pouczono ją, iż w przypadku nie uzupełnienia w/w wniosku pozostanie on bez rozpatrzenia, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu wniosek strony o przedłużenie terminu dostarczenia wymaganych dokumentów jest bezzasadny.
Nadto organ podkreślił, że samowola budowlana jest naruszeniem przez inwestora konkretnych przepisów Prawa budowlanego i jako taka winna być sankcjonowana w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem w imię praworządności, w interesie społecznym, który wymaga równego traktowania wszystkich obywateli. Tak więc osoba, która dopuściła się aktu samowoli budowlanej musi się liczyć z konsekwencjami wynikającymi z ustawy Prawo budowlane przewidzianymi dla sprawców samowoli budowlanej
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. E. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podniosła, że podjęła starania o uzyskanie w Urzędzie Gminy wymaganej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i dlatego zwróciła się do PINB o przedłużenie terminu dostarczenia dokumentów. W ocenie odwołującej wyznaczony przez Urząd Gminy siedmiodniowy termin był za krótki do usunięcia braków we wniosku o wydanie ww. decyzji. Nadto wyjaśniła, iż zamierza ponownie wystąpić do Urzędu Gminy z właściwie sporządzonym wnioskiem. Nadmieniła również, że ani Wojewoda, ani Wydział Ochrony Przyrody nie widzą przeszkód w przekształceniu działek z terenów rolnych w budowlane.
Decyzją z dnia 22 maja 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie wydał postanowienie wstrzymujące roboty budowlane, w którym nałożył na jego właścicieli obowiązek przedstawienia, w oznaczonym czasie, niezbędnych, ustawowo określonych dokumentów. Ustalił, bowiem naruszenie art. 28 ust. 1 prawa budowlanego przez fakt usytuowania w latach 2000-2001, bez decyzji o pozwoleniu na budowę, we wschodniej części działki nr [...] w K. B. nietrwale związanego z gruntem drewnianego obiektu rekreacji indywidualnej z tarasem. W związku z niespełnieniem nałożonego obowiązku do dnia orzekania organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją nakazał właścicielom rozbiórkę obiektu rekreacyjnego z tarasem. Wydanie tego rozstrzygnięcia w ocenie organu odwoławczego było zgodne z art. 48 ust.4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków stosuje się przepis ust. 1 tego artykułu, stanowiący, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
PWINB ustosunkowując się do kwestii przedłużenia terminu wykonania nałożonego obowiązku wyjaśnił, że organ I instancji odniósł się do tego wniosku w uzasadnieniu swojej decyzji w sposób wyczerpujący wskazując, iż wniosek strony w tym zakresie z dnia 12 grudnia 2008r. wpłynął do Powiatowego Inspektoratu w dniu 19 grudnia 2008r., tak jak skierowany do Urzędu Gminy wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, tj. na dwanaście dni przed upływem terminu do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Organ II instancji wskazał, że złożony do organu samorządowego wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu okazał się niekompletny, a ponieważ nie uzupełniono go w terminie, pozostał bez rozpoznania.
Skargę do Sądu wniosła H. E., domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, iż została wydana z naruszeniem prawa między innymi:
- 1. art. 7 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżących;
- 2. art. 10 § 1 kpa poprzez odmowę przesłuchania wnioskodawców celem wyjaśnienia spornych i istotnych w sprawie okoliczności stosownie do przepisu art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
- 3. art. 75 § 1 kpa poprzez odmowę dopuszczenia istotnych w sprawie dowodów, które przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy, szczególnie pominięcie dowodów z dokumentów, zeznań świadków, a przede wszystkim dowodu z oględzin działek celem ustalenia, jakie istniały i istnieją przyczyny uniemożliwiające podjęcie stosownych czynności, mających na celu legalizację obiektu budowlanego, tj. budynku rekreacyjnego skarżącej wymienionego w decyzjach, jako przeznaczonego do rozbiórki;
- 4. art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału w sprawie, szczególnie zignorowanie faktu, iż skarżąca podjęła wszelkie możliwe czynności celem ustanowienia służebności drogi koniecznej, która to sprawa toczy się przed Sądem Rejonowym w W. wniesiona została w celu dopełnienia warunku posiadania dostępu do drogi publicznej, podobnie jak też fakt zabiegania o podłączenie mediów: instalacji elektrycznej jak i podłączenie wody, na które winna uzyskać zgodę organu administracyjnego, a której to zgody nie uzyskała, bowiem te okoliczności nie miały znaczenia zdaniem Urzędu Gminy;
- 5. art. 107 § 3 kpa poprzez wyjątkowo lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie swego stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji, szczególnie w zakresie dotyczącym decyzji o warunkach zabudowy, które to warunki nie mogły być spełnione, bowiem brak zezwolenia ze strony Urzędu Gminy uniemożliwiał ich spełnienie, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, art. 48 ust. l i 4 ustawy Prawo Budowlane przez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie polegające na podjęciu decyzji o rozbiórce budynku skarżącej mimo braku ku temu racjonalnych podstaw, jeśli uwzględnić zarzut naruszenia prawa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd ocenia, iż nie narusza ona prawa.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone zostało postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2008 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 27/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844), a zatem w szczególności nakładającym obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r., ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak bowiem ustalono i jest to niesporne, dla terenu K. B. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Termin o jakim mowa wyżej powinien być terminem wystarczającym do złożenia przez stronę wniosku do właściwego organu wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i wydania przez ten organ decyzji. Zdaniem Sądu termin 6 miesięcy i 12 dni określony przez organ byłby wystarczający do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu lub odmowy takiego ustalenia, gdyby nie celowe zachowanie skarżącej zmierzające do przewleczenia sprawy. Skarżąca na rozprawie przyznała, że "przeciągała sprawę" dlatego, że " cały czas liczy, jak i inni, że będzie uchwalony korzystny plan zagospodarowania terenu". Dlatego wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wysłała do organu – Wójta dopiero 16 grudnia 2008r., czyli na 2 tygodnie przed upływem wyznaczonego terminu.
Jednocześnie złożyła wniosek o przedłużenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych już wyżej opisanym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008r. Organ I instancji w opisanym stanie faktycznym, zważywszy na postępowanie skarżącej – zdaniem Sadu trafnie - nie uwzględnił tego wniosku, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji z dnia 19 lutego 2009r. Należy tu wskazać, że stanowisko organu II instancji, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie można przedłużyć terminu do wykonania obowiązków nałożonych w postanowieniu jest błędne, gdyż termin, który organ wyznacza do wykonania nałożonych obowiązków w ramach procedury legalizacyjnej, jest terminem instrukcyjnym. Może więc być termin ten przedłużany, skracany i zawieszany przez organ, jeżeli są ku temu powody. To błędne stanowisko nie miało wpływu na załatwienie niniejszej sprawy przez organy, gdyż przedłużenie tego terminu w niniejszej sprawie byłoby zasadne tylko wtedy, gdyby niewykonanie nałożonych obowiązków było niezależne od strony skarżącej, a tak w niniejszej sprawie nie jest.
Należy wskazać, że praktycznie wyznaczony termin został wydłużony do daty wydania decyzji rozbiórkowej organu I instancji (tj. do 19 lutego 2009r.). zatem praktycznie wynosił 9 miesięcy i 14 dni. W tak długim okresie czasu skarżąca nie wywiązała się z nałożonych obowiązków, gdyż jej wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy został z uwagi na nieuzupełnienie braków w wyznaczonym terminie pozostawiony bez rozpatrzenia, o czym powiadomiono skarżącą pismem z dnia 16 lutego 2009r.
W tej sytuacji należy stanąć na stanowisku, że organy zasadnie, zgodnie z prawem, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 prawa budowlanego orzekły rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
Złożenie przez skarżącą w dniu 18 marca 2009r. do Wójta Gminy ponownego wniosku o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Oczekiwanie na zakończenie tego postępowania spowodowałoby jedynie dalszą przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie. Sąd nie jest uprawniony rozpoznając sprawę niniejszą do oceny postępowania organu gminy w sprawie warunków zabudowy, które aktualnie jest zawieszone ze względu na wniesienie przez skarżącą do Sądu powszechnego sprawy o ustanowienie drogi koniecznej.
Wskazać tu tylko trzeba, że Sądowi jest wiadome z urzędu, iż cała okoliczna zabudowa, mogąca się znaleźć w obszarze analizowanym (wyznaczonym zgodnie z art. 61 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) to samowolna – bez pozwolenia na budowę zabudowa obiektami rekreacyjnymi. Ze względu na atrakcyjne położenie w bliskości morza K. B. (teren o szczególnych walorach przyrodniczych) zostały masowo zabudowane tego rodzaju obiektami, a ich właściciele (inwestorzy tej samowolnej zabudowy) rekrutujący się z terenu całego kraju dążą do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego zezwalającego na zabudowę, bo tylko takie rozwiązanie pozwoliłoby na zalegalizowanie samowoli budowlanej. Licząc na taką zmianę przeznaczenia przedmiotowego terenu (w przyszłości właściciele tych obiektów różnymi sposobami dążą do przewlekania wszelkich postępowań legalizacyjnych. Taki też był powód podjęcia przez stronę skarżącą działań związanych z nałożonym obowiązkiem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy tuż przed upływem wyznaczonego, ponad 6 miesięcznego terminu, co jednoznacznie wynika z wypowiedzi skarżącej złożonej na rozprawie.
Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.