Uzasadnienie
Skarga M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2019 r., nr [...], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 czerwca 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623), nakazał skarżącemu rozebrać wybudowany w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [...] położonej w Z., obręb W., gmina K., parterowy obiekt budowlany z poddaszem użytkowym, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, nietrwale związany z gruntem, o wymiarach 7,08 m x 5,60 m + 2,45 m x 2,79 m oraz taras zadaszony o wymiarach 5,42 m x 2,98 m i niezadaszony o wymiarach 7,90 m x 2,24 m i 2,62 m x 5,60 m wraz z urządzeniami budowlanymi związanymi integralnie z przedmiotowym obiektem budowlanym (jednokomorowy zbiornik na ścieki sanitarne z kręgów betonowych) a także parterowy obiekt budowlany, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, nietrwale związany z gruntem, o wymiarach 5,20 m x 8,20 m, w tym taras zadaszony o wymiarach 5,20 m x 1,90 m wraz z urządzeniami budowlanymi związanymi integralnie z przedmiotowym obiektem budowlanym (jednokomorowy zbiornik na ścieki sanitarne z kręgów betonowych, obudową ujęcia wody z kręgów betonowych Fi 1000 m).
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2011 r., nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 797/11, oddalił skargę M. R. wniesioną na tą decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1128/12, oddalił zaś skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Sądu I instancji.
Z uwagi na ustalenie, podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 24 lutego 2014 r., że nałożony decyzją z dnia 3 czerwca 2011 r. obowiązek rozbiórki nie został wykonany, w dniu 6 czerwca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał skarżącemu upomnienie nr [...], zawierające wezwanie do wykonania obowiązku rozbiórki.
Następnie, tytułem wykonawczym z dnia 12 października 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne w administracji.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zarzuty wniesione do tytułu wykonawczego z dnia 12 października 2017 r., jednakże postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2018 r., który jednocześnie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 października 2017 r.
Kolejny tytuł wykonawczy wystawiono w dniu 16 maja 2018 r. i postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zarzuty wniesione również do tego tytułu wykonawczego. Jednakże, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 7 grudnia 2018 r. uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 maja 2018 r.
W dniu 24 stycznia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił wobec skarżącego kolejny tytuł wykonawczy nr [..].
Do tytułu tego, pismem z dnia 20 lutego 2019 r., skarżący wniósł zarzut, wskazując na błędy merytoryczne, określające zarys obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 27 lutego 2019 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), oddalił zarzuty zgłoszone przez skarżącego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 16 maja 2018 r.
Uzasadniając wydane postanowienie organ wskazał, że treść obowiązku określona w tytule wykonawczym z dnia 24 stycznia 2019 r., nr [...], jest zgodna z treścią obowiązku określonego w decyzji z dnia 3 czerwca 2011 r.
Następnie, postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego sprostował oczywistą omyłkę zawartą w sentencji postanowienia z dnia 27 lutego 2019 r., wskazując, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 stycznia 2019 r., nr [...].
Na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. skarżący wniósł zażalenie, kwestionując również postanowienie z dnia 12 kwietnia 2019 r.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 11 czerwca 2019 r., wydanym na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096) - zwanej dalej k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Uzasadniając wydane postanowienie organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia 4 czerwca 2019 r. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2019 r. Skoro zaś postanowienie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego to aktualnie w obrocie prawnym funkcjonuje zaskarżone przez skarżącego postanowienie z dnia 27 lutego 2019 r., które zawiera błąd merytoryczny, nie podlegający sprostowaniu. Tym samym, zarzut skarżącego, spełnia przesłankę określoną w art. 33 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ egzekwowany obowiązek określono niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia.
We wniesionej do Sądu skardze na powyższe postanowienie skarżący domaga się jego uchylenia i zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając niniejszą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrolowane postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2019 r. wydane zostało na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.
Zgodnie z brzmieniem tych przepisów organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Wyraźnie zatem k.p.a. wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy postanowienia, w którym uchyla zaskarżone postanowienie w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: 1) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych;
- 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przy czym, przesłanki te muszą wystąpić kumulatywnie.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie uznał, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Niespornie, w sentencji postanowienia z dnia 27 lutego 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego mylnie wskazał, że oddala zarzuty zgłoszone przez skarżącego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 maja 2018 r., nr [...]. Postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego prowadzone było bowiem na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 stycznia 2019 r., nr [...], na który to też tytuł organ pierwszej instancji powołał się w uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 lutego 2019 r. i do którego odnosił swe rozważania w tym uzasadnieniu. Jednakże, postanowienie z dnia 27 lutego 2019 r. w zakresie mylnie powołanego w sentencji tytułu wykonawczego z dnia 16 maja 2018 r., nr [...], zostało sprostowane następnie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2019 r., który określił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 stycznia 2019 r., nr [...]. W ocenie Sądu była to oczywista omyłka pisarska, co wynika z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 27 lutego 2019 r.
Niewątpliwie, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2019 r. zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 4 czerwca 2019 r., ale uchylenie to nie było prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 515/19, uchylił bowiem postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 czerwca 2019 r., negujące dokonane przez organ I instancji sprostowanie.
W tych okolicznościach, z uwagi na to, że sprostowanie postanowienia powoduje, że elementy sprostowania stają się integralną częścią postanowienia prostowanego, uznać należy, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. nie zawiera błędu merytorycznego, na który to błąd powoływał się w zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Niezależnie od tego wskazać należy, że nawet bez sprostowania postanowienia organu I instancji kwestia powyższa nie uzasadniała podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego zaś organ odwoławczy powinien był w takiej sytuacji rozpoznawać sprawę merytorycznie, jako że sam może na etapie postępowania odwoławczego prostować omyłki pisarskie.
Brak jest zatem podstaw do uznania, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Z tych wszystkich względów, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2019 r., jako wydane z naruszeniem art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm).
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Podczas ponownego rozpoznawania zażalenia skarżącego od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględni powyższą ocenę prawna i wskazania co do dalszego postępowania.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.