Uzasadnienie
W związku ze złożonym przez skarżącą K. C. w skardze kasacyjnej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu referendarz sądowy – zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2016 r. (k. 77 akt) – wezwał skarżącą do nadesłania urzędowego formularza PPF, który wraz z wezwaniem jej udostępniono. Dodatkowo wskazał, że niewykonanie wezwania w terminie siedmiu dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wobec nadesłania przez skarżącą przy piśmie z dnia 4 maja 2016 roku (k. 85 akt) wniosku na formularzu sporządzonym według wzoru, który nie odpowiadał obecnie obowiązującemu wzorowi formularza (por. załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy - Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.), referendarz sądowy – zarządzeniem z dnia 11 maja 2016 r. (k. 100 akt) – ponownie wezwał skarżącą do wypełnienia i nadesłania urzędowego formularza PPF, który wraz z wezwaniem udostępniono skarżącej.
Zakreślił także skarżącej termin siedmiu dni na wykonanie wezwania i wskazał rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przy piśmie z dnia 4 czerwca 2016 r. (k. 163 akt) skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu sporządzonym według nieobowiązującego wzoru.
Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - zaskarżonym zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2016 roku, wydanym na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W sprzeciwie od powyższego zarządzenia skarżąca wskazała, że nie otrzymała zarządzenia z dnia 25 sierpnia 2016 r. tylko pismo z dnia 26 sierpnia 2016 r. informujące o doręczeniu zarządzenia z dnia 13 czerwca 2016 r. Z tych względów nie mogła się odnieść do zarządzenia z dnia 25 sierpnia 2016 r. i skorzystać z prawa wniesienia sprzeciwu zgodnie z art. 167a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wyjaśniła, że w piśmie z dnia 11 maja 2016 r. Sąd niezbyt ściśle poinformował skarżącą o skutkach nieprzesłania wniosku według nowego wzoru. Dopiero takie jednoznaczne stanowisko zawarł w zarządzeniu z dnia 26 sierpnia 2016 r. Skarżąca dodała, że wszelkie wymagane dane i oświadczenia obowiązujące też w nowym formularzu zawarła w treści dotychczasowego formularza. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła wniosek sporządzony na urzędowym formularzu według nowego wzoru i wskazała, że traktuje ten wniosek jako uzupełnienie braków poprzedniego wniosku.
Według skarżącej złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na nieobowiązującym formularzu nie powinno skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania a szczegółowym badaniem, czy prawo pomocy przysługuje skarżącej.
Rozpoznając sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprzeciw nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo stwierdził, że wniosek skarżącej należało pozostawić bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o prawo pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony w wymaganej formie, lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)
Z powyższego wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy ma sformalizowany charakter. Wobec tego skarżącej doręczono wezwanie do złożenia wniosku w prawidłowej formie wraz z drukiem obowiązującego formularza PPF. Dla dokonania tej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę zawierającą wezwanie w powyższym zakresie wraz z urzędowym formularzem PPF skarżąca odebrała w dniu 27 maja 2016 r. (k.156 akt), a zatem termin do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza upłynął z dniem 3 czerwca 2016 r. W dniu tym skarżąca nie nadesłała wniosku sporządzonego na prawidłowym formularzu, lecz złożyła wniosek na formularzu według nieobowiązującego wzoru. Złożenie przez skarżącą takiego formularza nie stanowiło wykonania wezwania referendarza sądowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że prawidłowy formularz PPF został przesłany skarżącej wraz z wezwaniem do jego wypełnienia, lecz skarżąca z niego nie skorzystała.
W ocenie Sądu w sytuacji, gdy obowiązuje nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, to strona ma obowiązek nim się posługiwać, nie ma zaś podstaw aby korzystała z formularza już nieaktualnego, albowiem w takim przypadku dochodziłoby do akceptowania czynności sprzecznych z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpatrzył sprzeciw zgodnie z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), obowiązującym w sprawach postępowań wszczętych po dniu 15 sierpnia 2015 r. Na podstawie tego przepisu, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza w sprawie przyznania prawa pomocy Sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie zmienia albo utrzymuje w mocy. Orzeka przy tym jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Wyjaśnić także należy, że wskazywane przez skarżącą w sprzeciwie zarządzenie z dnia 25 sierpnia 2016 r. dotyczyło ponownego doręczenia jej zarządzenia referendarza sądowego z dnia 13 czerwca 2016 r. z uzasadnieniem, które zostało jej wysłane w dniu 26 sierpnia 2016 r., zatem z zarządzeniem tym nie wiąże się w żaden sposób uprawnienie skarżącej do wniesienia sprzeciwu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 257 oraz art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.