Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 554/15, wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lipca 2015 r., nr [..], wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego.
W dniu 4 kwietnia 2016 r. skarżąca wniosła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r., wydanym na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), Sąd odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżącą. W terminie przewidzianym przepisami prawa skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie odrzucające jej skargę kasacyjną, które w dniu 2 czerwca 2016 r. zostało przez Sąd odrzucone z uwagi na niespełnienie wymogu określonego w art. 175 § 2 w związku z art. 194 § 4 p.p.s.a.
Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2016 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek K. C. z dnia 4 maja 2016 r. o przyznanie prawa pomocy. Zarządzenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2016 r., którego odpis został doręczony skarżącej w dniu 15 listopada 2016 r. (k. 187 akt).
Naczelny Sąd Administracyjny - postanowieniem z dnia 24 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 178/17, oddalił zażalenie K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 554/15 o odrzuceniu zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 554/15 o odrzuceniu skargi kasacyjnej K.C.
W związku ze złożeniem przez stronę w dniu 19 września 2016 r. kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. II SA/Gd 554/15 referendarz sądowy przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Odpis tego postanowienie został doręczony Izbie Adwokackiej w dniu 24 stycznia 2017 roku.
Pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. Izba Adwokacka zawiadomiła Sąd o wyznaczeniu adwokat N. D. – K. na pełnomocnika z urzędu dla K. C. Natomiast pismem z dnia 15 lutego 2017 r. Izba Adwokacka poinformowała Sąd, że na skutek pisma wyznaczonej pełnomocnik z dnia 10 lutego 2017 roku, dokonano zmiany pełnomocnika z urzędu dla strony, na którego wyznaczono adwokata B. F. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 15 marca 2017 r. adwokat B. F. - pełnomocnik z urzędu skarżącej wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2016 r.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, w sprawach obowiązków podatkowych – także przez doradcę podatkowego. Jednocześnie art. 178 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Zgodnie z treścią art. 177 § 3 p.p.s.a., dodanego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), który ma zastosowanie do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. po dniu 15 sierpnia 2015 r. - w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jeżeli pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia (art. 177 § 4 p.p.s.a.).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że skarga kasacyjna z dnia 15 marca 2017 r. została wniesiona z uchybieniem terminu do jej złożenia.
W sytuacji, kiedy po wydaniu wyroku przez Sąd strona składa wniosek o przyznanie prawa pomocy, na skutek którego wyznaczony zostaje dla strony pełnomocnik z urzędu, przepis art. 177 § 3 p.p.s.a. łączy początek biegu terminu z chwilą zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu do reprezentowania strony. Z art. 253 § 2 p.p.s.a. wynika, że okręgowa rada adwokacka w terminie czternastu dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w § 1, wyznacza pełnomocnika, zawiadamiając o tym niezwłocznie pełnomocnika oraz sąd. Wyznaczenie określonej osoby do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy zatem do organu samorządu korporacyjnego.
Należy dodać, że w ocenie Sądu, w przypadku wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu, na wniosek pełnomocnika pierwotnie wyznaczonego (przy braku złożenia przez pierwszego pełnomocnika opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej), nie następuje automatyczne przedłużenie nowo wyznaczonemu pełnomocnikowi terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji nowo wyznaczony pełnomocnik winien w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić, od kiedy biegnie termin do złożenia skargi i albo złożyć skargę kasacyjną z zachowaniem terminu, albo – w przypadku niemożliwości dochowania terminu – złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2017 r, sygn. akt I SA/Bk 720/16 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko odmienne, umożliwiające wydłużenie terminu na dokonanie czynności procesowej w związku ze zmianą wyznaczonego pełnomocnika, jest zdaniem Sądu nie do zaakceptowania z punktu widzenia szybkości postępowania i zasady równości.
W konsekwencji skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej już po upływie trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 177 § 3 p.p.s.a., możliwe jest jedynie wówczas, gdy zostanie przywrócony termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd przyjął, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez nowo wyznaczonego pełnomocnika z urzędu skarżącej, biegł – zgodnie z art. 177 § 3 p.p.s.a. – od dnia zawiadomienia pierwszego pełnomocnika o jego wyznaczeniu, co musiało nastąpić najpóźniej w dniu 10 lutego 2017 r., skoro z tej daty pochodziło pismo pierwotnie wyznaczonej pełnomocnik, przywołane w piśmie Izby Adwokackiej z dnia 15 lutego 2017 r., w którym Izba poinformowała Sąd, że na skutek pisma adwokat N. D. – K. z dnia 10 lutego 2017 roku, dokonano zmiany pełnomocnika z urzędu dla strony, na którego wyznaczono adwokata B. F. Termin do złożenia skargi kasacyjnej upływał zatem w dniu 13 marca 2017 r. (12 marca 2017 r. - niedziela). W konsekwencji przedmiotowa skarga kasacyjna, nadana w urzędzie pocztowymi w dniu 15 marca 2017 r., została wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 177 § 1 i § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 178 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.