Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 grudnia 2008 roku, nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał S. i P. W. pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowo-gospodarczego z funkcją mieszkalną na terenie działki nr [...] w miejscowości G., gmina K. Podaniem z dnia 8 maja 2009 roku A. M., K. M. i K. M. zwrócili się do Starosty o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją wskazując, że w postępowaniu tym nie brali udziału i domagając się jednocześnie wstrzymania wykonania ww. decyzji.
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 roku, nr [...] Starosta wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że A. M., K. M. i K. M. nie brali w tym postępowaniu udziału. Kolejnym postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 roku, nr [...] Starosta wstrzymał wykonanie opisanej na wstępie decyzji własnej z dnia 30 grudnia 2008 roku stwierdzając, iż okoliczności sprawy oraz zebrane dokumenty wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
S. i P. W. wnieśli zażalenie na ww. postanowienie Starosty z dnia 2 czerwca 2009 roku wydane w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji z dnia 30 grudnia 2008 roku.
Wojewoda - postanowieniem z dnia 7 września 2009 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 152 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej jako ustawa - Prawo budowlane), po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając stanowisko organu pierwszej instancji za słuszne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Wojewody, S. i P. W. wnieśli o jego uchylenie oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili, iż zostało błędnie oparte na przepisach art. 152 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, podczas gdy organ powinien zastosować art. 138 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.. Stwierdzili nadto, iż organ odwoławczy wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. albowiem doręczył je samym skarżącym, a nie ich pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Podnieśli nadto, iż wstrzymanie robót budowlanych naraża ich na istotne straty.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika zaś, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem Wojewody, orzeczenie Starosty z dnia 2 czerwca 2009 roku, nr [...], wydane w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jest postanowieniem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.). Stosownie zatem do treści art. 124 § 1 k.p.a. powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.
Należy przy tym zauważyć, iż podpis jest istotnym (obligatoryjnym) elementem postanowienia, gdyż stanowi gwarancję, że postanowienie pochodzi od określonego w nim organu i jest wyrazem jego woli oraz zostało wydane przez osobę uprawnioną do działania w imieniu tego organu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności stwierdził, iż znajdujące się w aktach administracyjnych postanowienie Starosty z dnia 2 czerwca 2009 roku o wstrzymaniu wykonania decyzji własnej z dnia 30 grudnia 2008 roku nie zostało podpisane. Wydając to orzeczenie Starosta w sposób oczywisty naruszył zatem jednoznaczną w swej treści dyspozycję przepisu art. 124 § 1 k.p.a. Konsekwencją stwierdzenia takiego naruszenia prawa jest, w każdym przypadku, stwierdzenie nieważności postanowienia, ponieważ tego rodzaju naruszenie przepisów prawa, z uwagi na doniosłość podpisu jako elementu postanowienia organu administracji publicznej, ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (Tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 24 stycznia 1991 roku, sygn. akt SA/Gd 1152/90, ONSA 1991/2/34; z dnia 27 marca 1991 roku, sygn. akt SA/Kr 162/91, ONSA 1991/2/42; z dnia 22 listopada 2000 roku, sygn. akt I SA 1109/00, Baza Orzeczeń LEX nr 55019; z dnia 12 marca 1997 roku, sygn. akt SA/Gd 2939/95, Baza Orzeczeń LEX nr 30583; z dnia 4 lipca 1997 roku, sygn. akt I SA/Kr 88/97, Baza Orzeczeń LEX nr 31511; z dnia 12 kwietnia 2000 roku, sygn. akt II SA/Gd 1089/98, Baza Orzeczeń LEX nr 44070; z dnia 4 lutego 2009 roku, sygn. akt II OSK 108/08 i powołane tam orzecznictwo - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wprawdzie wyroki te dotyczą kwestii podpisywania decyzji administracyjnych, jednak poglądy w nich przedstawione mają w pełni zastosowanie do postanowień wydawanych przez organy administracji publicznej, ponieważ rozwiązania zawarte w przepisach art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 124 § 1 k.p.a. - dotyczące podpisywania orzeczeń - są identyczne.).
Również organ odwoławczy - utrzymując w mocy powyższe postanowienie Starosty, wydał postanowienie obarczone tą samą wadą tj. rażąco naruszające prawo (art. 124 § 1 k.p.a.), co spowodowało konieczność stwierdzenia jego nieważności. Obowiązkiem organu drugiej instancji było bowiem rozpatrzenie zażalenia i wydanie postanowienia zgodnie z treścią art. 138 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Organ odwoławczy - oprócz rozważenia zarzutów zawartych w zażaleniu, obowiązany był przy tym z urzędu skontrolować czy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Wojewoda obowiązku tego należycie nie wykonał, ponieważ nie dostrzegł, że zaskarżone zażaleniem postanowienie Starosty z dnia 2 czerwca 2009 roku nie zostało podpisane.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji - wydanych w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, Sąd stwierdził zatem, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa miało charakter rażący, ponieważ było oczywiste i dotyczyło przepisu nie pozostawiającego wątpliwości co do jego wykładni oraz spowodowało skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności. Stwierdzenie powyższych uchybień, zdaniem Sądu - czyniło przy tym bezprzedmiotowym merytoryczne rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Starosty z dnia 2 czerwca 2009 roku, nr [...] wydanego w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
O wstrzymaniu wykonania uchylonych orzeczeń Sąd orzekł stosownie do treści art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnośnie kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi w kwocie 100 zł Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec tego, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji były dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a., Sąd - na mocy art. 119 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, czyli - stosownie do treści art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ pierwszej instancji rozpozna wniosek A. M., K. M. i K. M. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty z dnia 30 grudnia 2008 roku, uwzględniając treść przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego określających elementy postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym.