Uzasadnienie
Skarga M. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2022 r., nr WOP.7722.118.2022.MJ wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kartuzach postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r. zawiesił postępowanie administracyjne nr PINB.5170.48.2022.MP w sprawie budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą wraz ze zbiornikiem na ścieki usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości C., gm. Żukowo, którego współwłaścicielką jest skarżącą.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na działce nr [...] zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny z częścią gospodarczą o konstrukcji murowanej, parterowy, z częścią gospodarczą w odległości mniejszej niż 3m od granicy działki nr [...] w C., do której zwrócona jest ścianą pełną oraz w odległości mniejszej niż 3m od granicy działki nr [...] w C., do której zwrócony jest ścianą z 2 otworami okiennymi. Na terenie działki wykonano zbiornik na ścieki. W trakcie postępowania kontrolnego nr PINB.5151.189.2020.MP ustalono, że właścicielami budynku są M.i S. P, natomiast właścicielem działki nr [...] w C. jest D. S. Organ wskazał dalej, że 7 marca 2022r. wpłynął wniosek M. P. o zawieszenie postępowania kontrolnego nr PINB.5151.189.2020.MP do czasu zakończenia przez Sąd Okręgowy w Gdańsku sprawy w kwestii unieważnienia aktu notarialnego dotyczącego przeniesienia własności nieruchomości o nr kw [...] na D. S. W ocenie organu nie ma możliwości zawieszenia postępowania kontrolnego nr PINB.5151.189.2020.MP, które jest postępowaniem wyjaśniającym i polega jedynie na ustaleniu stanu faktycznego oraz zebraniu materiału dowodowego.
Ponadto postępowanie administracyjne nr PINB.5170.48.2022.MP zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony. W związku z tym, jak wyjaśniono w uzasadnieniu, organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie administracyjne nr PINB.5170.48.2022.MP do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy w Gdańsku.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku rozpoznając zażalenie D. S., postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji wyjaśniając, że samowola budowlana powstała na działce nr [...] w miejscowości C. z inicjatywy dzierżawców – M. P. i S. P. Według przedstawionego aktu notarialnego, działka ta należy do D. S. Natomiast przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują, aby rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej budowy budynku mieszkalnego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę było wprost uzależnione od rozstrzygnięcia kwestii przeniesienia własności działki przez sąd powszechny (w niniejszej sprawie przez Sąd Okręgowy w Gdańsku).
Zatem w ocenie organu kwestia ta nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Toczące się przed Sądem Okręgowym w Gdańsku postępowanie, nie dotyczy orzeczenia, że budynek stojący na przedmiotowej działce jest samowolą (art. 48 Prawo budowlane), a rozstrzygnięcie tej kwestii nie będzie miało żadnego wpływu na postępowanie prowadzone przez organ I instancji.
M. P. w skardze na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2022 r., wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła organowi naruszenie:
art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną wykładnie skutkującą jego niezastosowaniem i uznaniem, że dla przedmiotowej sprawy nie jest istotne rozstrzygnięcie postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w Gdańsku pod sygn. akt I C 1669/19 w sprawie o unieważnienie aktu notarialnego dot. przeniesienia własności nieruchomości o nr kw [...], podczas gdy od tego postępowania sądowego zależy, kto będzie adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę.
art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym akt sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w Kartuzach, a także przed Sądem Okręgowym w Gdańsku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na uznaniu, iż sprawa tocząca się przed Sądem Okręgowym w Gdańsku pod sygn. akt I C 1669/19 w przedmiocie unieważnienie aktu notarialnego dot. przeniesienia własności nieruchomości o nr kw [...] nie ma znaczenia dla roztrzygnięcia przedmiotowej sprawy administracyjnej, art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie decyzji organu I instancji, podczas gdy w świetle naruszonych przepisów prawa procesowego oraz materialnego, zasadne było utrzymanie decyzji w mocy.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2022 r., nr WOP.7722.118.2022.MJ, którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach z dnia 16 maja 2022 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą wraz ze zbiornikiem na ścieki usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości C., gm. Żukowo, którego współwłaścicielką jest skarżącą. Organ I instancji jako podstawę zawieszenia postępowania wskazał art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735) – dalej jako k.p.a. oraz okoliczność, iż w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne dotyczące rozstrzyganej przez Sąd Okręgowy w Gdańsku sprawy w kwestii unieważnienia aktu notarialnego dot. przeniesienia własności nieruchomości o nr kw [...].
Kwestią sporną w sprawie jest okoliczność, czy powyżej wskazana sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w Gdańsku stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej dotyczącej budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą wraz ze zbiornikiem na ścieki usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości C., gm. Żukowo, którego współwłaścicielką jest skarżącą.
W ocenie Sądu w sporze tym rację należy przyznać Pomorskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Gdańsku.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Należy przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się następujące definicje/cechy zagadnienia wstępnego/kwestii prejudycjalnej: 1) "Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny, niż prowadzący sprawę, organ administracji bądź sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści, albowiem prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym" –I OSK 1116/21, LEX nr 3398905;
- 2) "Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd" –II OSK 897/19, LEX nr 3349234;
- 3) "Zagadnienie wstępne to pewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), które –art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. –wyrok NSA z 21.10.2021 r., II OSK 3070/18, LEX nr 3331992.
W ocenie Sądu postępowanie prowadzone przed Sądem Okręgowym w Gdańsku w sprawie unieważnienia aktu notarialnego przeniesienia własności nieruchomości o nr kw [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania dotyczącego samowoli budowlanej dotyczącej położonych na tej nieruchomości budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą wraz ze zbiornikiem na ścieki. Należy bowiem zauważyć, że stosownie do art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351) adresatem decyzji dotyczącej samowoli budowlanej jest inwestor. Jak wynika z akt sprawy inwestorami obiektów budowlanych stanowiących przedmiot postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego są skarżąca wraz z małżonkiem. To oni bowiem na przełomie lat 2004-2005 wykonali remont przedmiotowego budynku tj.: wyremontowali łazienkę oraz podłogi, pomalowali ściany oraz wykonali roboty wewnątrz budynku. W latach 2007-2008 wymienili stolarkę okienną i drzwiową zaś w 2016 roku ocieplili przedmiotowy budynek.
Także sama nieruchomość nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania, a jedynie położone na niej obiekty budowlane. Zatem kwestia własności nieruchomości pozostaje bez wpływu na postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259).