Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 maja 2005r. nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 145, 146 i 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami / tekst jednolity z 2000r., Dz. U. nr 261, poz. 2603/, na podstawie Uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia 5 kwietnia 2000r. w sprawie udziału właścicieli nieruchomości oraz użytkowników wieczystych nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej oraz na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego:
- 1. ustalił opłatę adiacencką w wysokości 933zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – dz. nr [...] o powierzchni 768 m² położonej w miejscowości M., stanowiącej własność J., K. B. zam. Ul. [...], M. spowodowanego budową sieci kanalizacyjnej na terenie miejscowości M., gmina K.
- 2. zobowiązał J., K. B. do wniesienia opłaty, o której mowa w punkcie 1/ jednorazowo po upływie 14 dni od dnia w którym decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna, pod rygorem naliczania odsetek za zwłokę w ustawowej wysokości.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w 2004r. w miejscowości M. zakończono budowę sieci kanalizacyjnej wraz z wybudowaniem studzienek kanalizacyjnych na nieruchomościach. Organ przywołał treść przepisu art. 144 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie, z którym właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Ustalenie i wysokość tej opłaty zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej budową urządzeń infrastruktury technicznej. Natomiast zgodnie z art. 146 pkt 3 cyt. ustawy wartość nieruchomości przed wybudowaniem urządzeń i po ich wybudowaniu określają rzeczoznawcy majątkowi, według stanu i cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Strony postępowania dotychczas nie partycypowały w kosztach budowy gminnej kanalizacji sanitarnej a zatem nie ma podstaw do zastosowania odliczeń z tego tytułu.
Zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego, wartość nieruchomości J. i K. B.- działki nr [...] o pow. 768 m ² z tytułu wybudowania w/ wym. urządzenia wzrosła o kwotę 3110 zł na całej nieruchomości. Stosownie więc do uchwały Rady Gminy nr [...] ustalającej stawkę adiacencką w wysokości 30 %, opłata wynosi 933zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyły J. B. i K. B., domagając się jej uchylenia. Wydanej decyzji zarzuciły błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu faktu wcześniejszego usytuowania na ich nieruchomości przydomowej oczyszczalni ścieków- zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego z 12 września 1996r. Wskazały, że wybudowany na działce dom zamieszkują od dnia 19 maja 1997r., korzystając z tejże oczyszczalni. W tej sytuacji wartość nieruchomości, zdaniem odwołujących, wzrosła poprzez jej zaopatrzenie w oczyszczalnię w 1997r., a nie jak określono w decyzji w roku 2000 poprzez fakt wybudowania gminnej sieci kanalizacyjnej.
W uzasadnieniu odwołania strony ponownie wskazały, że w ich przekonaniu wybudowanie sieci kanalizacyjnej nie miało wpływu na zmianę wartości działki z uwagi na fakt wcześniejszego jej zaopatrzenia w instalację oczyszczalni ścieków. Według odwołujących faktu tego nie uwzględniono przy sporządzaniu operatu szacunkowego. Jednocześnie wskazały one, że koszt zakupu i montażu oczyszczalni zamknął się kwotą 5736, 80 zł, a więc jest to wartość przewyższająca kwotę ustalonego i określonego w decyzji wzrostu nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 września 2005 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ przytoczył definicję ustawową opłaty adiacenckiej zawartą w art. 4 pkt 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w myśl której przez opłatę adiacencką należy rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego albo scalaniem gruntów i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości. Organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wzrost wartości nieruchomości i obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej nastąpił w związku z budową urządzeń infrastruktury technicznej, zakończonej w 2004r. W tej sytuacji organ I instancji zgodnie z art. 145 ustawy mógł ustalić opłatę w wysokości ustalonej uchwałą Rady Gminy, bowiem w wyniku uzbrojenia w sieć kanalizacji wzrosła wartość nieruchomości o kwotę 3110zł co wynika z operatu szacunkowego. Obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej spoczywa na właścicielu / właścicielach / nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu odwołania organ II instancji wskazał, że przedmiotem postępowania jest tylko kwestia dotycząca ustalenia opłaty adiacenckiej, a nie sprawa dot. postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Wskazując na powyższe organ podał, że w tej sytuacji zarzuty związane z budową oczyszczalni ścieków na nieruchomości stron nie mogą mieć wpływu na wysokość opłaty adiacenckiej, bowiem koszty poniesione na budowę tej oczyszczalni nie są kosztami związanymi z budową gminnej kanalizacji sanitarnej.
W skardze na powyższą decyzję J. B. i K. B. wydanej decyzji zarzuciły naruszenie prawa procesowego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, polegające na naruszeniu art. 80, 77, 80 i 81 kpa oraz naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 4 pkt 11 i art. 145 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołując się na powyższe skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia 16 maja 2005r. oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżące powołały się na operat szacunkowy, na podstawie którego ustalono, że wartość działki skarżących po wybudowaniu sieci kanalizacyjnej wzrosła o kwotę 3110zł. Skarżące ponownie zarzuciły, że przy ustaleniu wartości nieruchomości nie uwzględniono tego, że przed wybudowaniem przez Urząd Gminy sieci kanalizacji sanitarnej, na działce skarżących usytuowana została przydomowa oczyszczalnia ścieków. Z tego powodu, jak wskazywały skarżące, wybudowanie sieci kanalizacyjnej nie miało wpływu na zmianę wartości działki z uwagi na fakt wcześniejszego jej zaopatrzenia w instalację oczyszczalni ścieków. Koszt zakupu i montażu oczyszczalni zamknął się kwotą 5.777736, 80zł, a więc jest to wartość przewyższająca kwotę ustalonego i określonego w decyzji przyrostu wartości nieruchomości.
Ponadto skarżące wskazały, że podczas budowy sieci kanalizacyjnej ich działka nie została zaopatrzona w studzienkę dającą możliwość podłączenia do tej sieci. O powyższym, jak i rezygnacji z podłączenia się do gminnej sieci kanalizacyjnej skarżące informowały Urząd Gminy. Skarżące powołały się też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...], który w ich ocenie odnosi się do kwestii spornej w niniejszej sprawie. W wyroku tym Sąd wskazał, że " obowiązek uiszczenia opłat spoczywa na właścicielach nieruchomości, którzy odnoszą korzyść z wybudowania wspomnianych urządzeń przez możliwość podłączenia się do nich, a to powoduje stosowny wzrost nieruchomości. Jeżeli jednak nieruchomość została podłączona do takiego urządzenia wybudowanego wcześniej w jej sąsiedztwie- później, lecz w innym miejscu, nie odnosi już korzyści z tego drugiego urządzenia".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ II instancji wskazał, że w sprawie oczywistym jest, że wartość nieruchomości wzrosła na skutek wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości M..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę należało uznać za zasadną, choć nie wszystkie zarzuty zgłoszone przez skarżące zasługiwały na uwzględnienie.
Art. 144 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997r. stanowi, że właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie opłat adiacenckich. Zgodnie z art. 143 ust. 2 tej ustawy- przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub gminy rozumie się urządzenie lub modernizację drogi oraz wybudowanie pod ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, gazowych i telekomunikacyjnych. Zgodnie z art. 145 ust.1 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta może w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.
Zatem, o ile zostały wybudowane urządzenia infrastruktury technicznej i zostały stworzone warunki do podłączenia się do tych urządzeń to właściciele nieruchomości mają obowiązek wnoszenia opłat adiacenckich. Opłaty te mają charakter obligatoryjny, wynikający bezpośrednio z ustawy, a obowiązek ich wnoszenia istnieje niezależnie od tego, czy właściciel nieruchomości korzysta lub ma zamiar korzystać z wybudowanych urządzeń.
Natomiast ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej / art. 146 ust. 1 ustawy/. Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50 % różnicy między wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu, przy czym wysokość stawki procentowej opłaty ustala rada gminy w drodze uchwały. Wartość nieruchomości przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określają rzeczoznawcy majątkowi, według stanu i cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej / art. 146 ust. 3 ustawy/.
Art. 145 ust. 1 ustawy należy odczytywać łącznie z dwoma przepisami tj. z art. 144 ust.1 / nakładającym na właściciela nieruchomości obowiązek uczestniczenia w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej/ i art. 146 ust. 1 i 2 / ustalającym przesłanki wymienione, od spełnienia których zależy ustalenie i wysokość opłaty/. Zatem o tym czy dojdzie do ustalenia opłaty adiacenckiej, decyduje organ, jeżeli spełnią się przesłanki wymienione w powołanych przepisach oraz gdy rada gminy w drodze uchwały ustali wysokość stawki procentowej opłat adiacenckich.
Odnosząc powyższe uregulowania do stanu faktycznego sprawy podkreślić należy, że w okolicznościach sprawy, zgodnie z protokołem końcowym z dnia 8 stycznia 2004r, wykonano urządzenia infrastruktury technicznej w postaci kanalizacji sanitarnej w miejscowości M., stwarzając jednocześnie warunki do podłączenia nieruchomości skarżących do tejże kanalizacji- zarzut skargi, że działki skarżącej nie zaopatrzono w studzienkę dającą możliwość podłączenia do sieci jest w rozpatrywanym stanie faktycznym bezzasadny skoro z jednej strony same skarżące nie wyraziły zgody na wykonanie przyłącza do tej sieci, a z drugiej, jak to wyżej wskazano, okoliczność powoływana przez skarżących, że nie zamierzają korzystać z wybudowanej sieci nie ma znaczenia w sprawie, albowiem obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej- w przypadku wzrostu wartości nieruchomości- jest niezależny od tego czy właściciele nieruchomości mają zamiar z takiej sieci korzystać czy też nie. Warunkiem ustalenia opłaty jest więc wzrost wartości nieruchomości.
Zatem w rozpatrywanym stanie faktycznym istniały podstawy prawne zawarte w wyżej przytoczonych uregulowaniach do ustalenia przez Wójta Gminy czy i o ile wzrosła wartość nieruchomości skarżących w związku z wybudowaniem, sieci kanalizacyjnej, a to w celu ustalenia opłaty adiacenckiej. Wzrost wartości nieruchomości musi być udokumentowany przez operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego / art. 146 ust. 3 ustawy/. W niniejszej sprawie taki operat szacunkowy został sporządzony. W operacie tym rzeczoznawca majątkowy wycenił działki gruntowe położone we wsi M. / łącznie 72 działki/, określając ich wartość rynkową dla aktualnego sposobu użytkowania metodą korygowania ceny średniej w podejściu porównawczym.
Jednocześnie rzeczoznawca podał, że wpływ uzbrojenia działek w sieć kanalizacyjną na ich wartość rynkową oszacował metodami statystycznymi dla sąsiednich wsi K. i D., gdzie rok wcześniej szacował wartość rynkową tych nieruchomości dla potrzeb opłaty adiacenckiej. Wsie te są blisko położone i na rynku lokalnym ceny transakcji przy sprzedaży działek nie wykazują różnic statystycznych, a zatem przyjął, że dla działek w obrębie wsi M. w wyniku wybudowania sieci kanalizacji ich cena wzrosła analogicznie. Wzrost wartości działki skarżących poprzez ustalenie jej wartości przed uzbrojeniem i po uzbrojeniu rzeczoznawca ustalił na kwotę 3110zł.
Skarżące zarzuciły, że wybudowanie sieci kanalizacyjnej nie miało wpływu na zmianę wartości działki z uwagi na fakt wcześniejszego jej zaopatrzenia w instalację oczyszczalni ścieków, a faktu tego nie uwzględniono przy sporządzeniu operatu szacunkowego. Skoro na działce przed zbudowaniem kanalizacji sanitarnej przez Urząd Gminy, istniała i istnieje przydomowa oczyszczalnia ścieków to wybudowanie sieci kanalizacyjnej nie miało wpływu na zmianę wartości działki. Jednocześnie na uzasadnienie swojego stanowiska skarżące powołały się na wyżej przytoczone orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 1991r.
W powoływanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny zawarł następującą tezę " Wobec właściciela nieruchomości, która jest wyposażona w określone urządzenia komunalne, energetyczne lub gazowe i w której sąsiedztwie w czasie późniejszym zostało pobudowane drugie takie samo urządzenie, nie może być ustalona /.../ opłata adiacencka związana z kosztami budowy drugiego takiego samego urządzenia." Nadto w uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że " Jeśli jednak nieruchomość została podłączona do takiego urządzenia wybudowanego wcześniej w jej sąsiedztwie i jej właściciel korzysta z niego w chwili oddania do użytku takiego samego urządzenia wybudowanego w jej sąsiedztwie później, lecz w innym miejscu, nie odnosi już korzyści z tego drugiego urządzenia".
Nie można więc mówić o wzroście wartości nieruchomości w związku z wybudowaniem konkretnego urządzenia infrastruktury technicznej, jeżeli nieruchomość już uprzednio została podłączona do takiego urządzenia, lecz wbrew stanowisku skarżących taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Należy bowiem podkreślić, że chodzi tu tylko o już istniejące urządzenie / takie samo/, które ma charakter publiczny, w tym znaczeniu, że służy do użytku powszechnego. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, gdyż powoływane przez skarżące urządzenie w postaci przydomowej oczyszczalni ścieków nie służy do użytku publicznego, zlokalizowane jest na działce skarżących i służy skarżącym w celu odprowadzania ścieków z nieruchomości będącej ich własnością, a więc nie ma charakteru urządzenia publicznego.
W konsekwencji stwierdzić należy, że okoliczność, iż właściciel nieruchomości zainstalował sobie we własnym zakresie urządzenie np. kanalizacyjne nie zwalnia go od obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej w sytuacji, gdy gmina wybuduje publiczną sieć wodociągową lub kanalizacyjną i to nawet wówczas, gdy właściciel nieruchomości w takiej sytuacji nie będzie korzystał / nie podłączy się/ z publicznej sieci kanalizacyjnej. Warunkiem jednak jest wzrost wartości nieruchomości udokumentowany operatem szacunkowym.
Odnosząc się w dalszym ciągu do zarzutów skarżących wskazać należy, że powołany art. 146 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustanawia zasadę, według której warunkiem dopuszczalności ustalenia opłat adiacenckich jest wzrost wartości nieruchomości, przy czym wzrost ten musi pozostawać w związku przyczynowym z wybudowaniem urządzenia infrastruktury technicznej. Jeżeli więc wartość nieruchomości nie wzrosła, albo gdy wzrosła, lecz nie pozostaje w związku przyczynowym z wybudowaniem urządzeń, to brak jest podstaw prawnych do ustalenia opłaty adiacenckiej. Wzrost wartości nieruchomości, jak to wyżej wskazano, musi być udokumentowany przez operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego. W tym zakresie nie sposób odeprzeć zarzutów skargi zarzucających naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasad ujętych w przepisach art. 7, 77 i 80 oraz 81 kpa. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.
Z kolei art. 77§1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego/ art. 80 kpa/ zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący / art. 77 § 1 kpa/, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Jak wynika z akt administracyjnych operat szacunkowy obejmujący oszacowanie wzrostu wartości rynkowej prawa własności działek gruntowych po uzbrojeniu w sieć instalacji kanalizacji sanitarnej dla potrzeb opłaty adiacenckiej został sporządzony dla 72 nieruchomości, wyceny wartości rynkowej prawa własności działek dokonano w zależności od wielkości działki oraz tego czy działka jest uzbrojona w sieć wodociągową czy też nie.
Skarżącym przesłano powyższy operat szacunkowy, do którego nie zgłosiły one uwag na etapie postępowania przed organem I instancji, dopiero po wydaniu decyzji ustalającej opłatę adiacencką w odwołaniu do organu II instancji podniosły wyżej przytoczone zarzuty. Podstawowy zarzut skarżących sprowadzał się do tego, że przy sporządzeniu operatu szacunkowego nie uwzględniono czy i jaki wpływ na wzrost wartości nieruchomości skarżących miało wybudowanie sieci kanalizacyjnej w sytuacji, gdy nieruchomość skarżących była zaopatrzona w instalację oczyszczalni ścieków. Zarzut ten nie został w sposób dostateczny rozpoznany.
Należy stwierdzić, że organy administracji rozpatrując powyższą sprawę nie wyjaśniły należycie w powyższym zakresie stanu faktycznego i prawnego, co w konsekwencji uniemożliwiło dokonanie oceny, czy opłata adiacencka i jej wysokość zostały ustalone w sposób zgodny z prawem. Nie dokonano analizy operatu szacunkowego w celu ustalenia czy zawiera on wszelkie normy wyceny określone w art. 146 i 155 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z 27 listopada 2002r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego / Dz. U. nr 230 poz. 1924/. Zgodnie z § 51 rozporządzenia biegły był zobowiązany do ustalenia wartości nieruchomości zgodnie z jej stanem: zagospodarowania, prawnym, techniczno- użytkowym. W rozpatrywanym stanie faktycznym, jak to wyżej wskazano, operat szacunkowy został sporządzony według przedstawionych już zasad bez indywidualnej oceny nieruchomości skarżących, która zawierałaby opis danych i parametrów, służących do końcowej wyceny wartości działki skarżących przed budową sieci kanalizacyjnej i po jej wybudowaniu.
Niewyjaśnienie przez organ wskazanych wyżej okoliczności w sprawie, w szczególności brak ustalenia czy w rozpatrywanej sprawie zarzut skarżących dotyczący nieuwzględnienia w operacie szacunkowym stanu faktycznego ich nieruchomości- istnienia na niej przydomowej oczyszczalni ścieków-ma wpływ na ustalenie opłaty adiacenckiej i jej wysokość, stanowią takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na mocy art. 145 § 1pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1/ sentencji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić, w świetle powyższych rozważań, czy operat szacunkowy sporządzony w sprawie może stanowić dostateczną podstawę dla ustalenia opłaty adiacenckiej i jej wysokości w stosunku do nieruchomości skarżących, czy też niezbędne jest jego uzupełnienie poprzez dokonanie ustaleń bezpośrednio związanych z działką skarżących / ustaleniem jej wartości przed i po wybudowaniu kanalizacji/ związanych z wybudowaniem sieci kanalizacyjnej.
Jednocześnie na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił w wyroku, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonywane.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 wyżej wymienionej ustawy i wobec uwzględnienia skargi zasądził zwrot kosztów, stanowiących równowartość wpisu, od organu solidarnie na rzecz skarżących.