Uzasadnienie
I. S. – S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 26 września 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 9 maja 2022 r. Prezydent Miasta Gdańska odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na J. S. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że z ustaleń faktycznych nie wynika, by czas sprawowania opieki nad ojcem uniemożliwiał wnioskodawczyni podjęcie zatrudnienia, czy innej pracy zarobkowej chociażby w niepełnym wymiarze. Wnioskodawczyni w zasadzie nie wykonuje przy ojcu czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych. Pomoc zasadniczo zaś sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym. W rezultacie stwierdzono, że pomiędzy sprawowaną przez wnioskodawczynię opieką nad ojcem, a niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie istnieje wymagany art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) związek przyczynowo-skutkowy. Organ I instancji wskazał także, że w sprawie zachodzi również, przesłanka negatywna przyznania świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z 26 września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium zdecydowało się przychylić się do stanowiska sądów administracyjnych, które coraz częściej wskazują na konieczność stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 24 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. W tym zakresie Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął, iż istnieje negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Kolegium podzieliło jednak stanowisko organu pierwszej instancji, że zakres sprawowanej opieki nie wskazuje, by spełnione były przesłanki art. 17 ust. 1 u.ś.r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że główną przesłanką wskazaną w ww. przepisie jest istnienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki, a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osoby sprawującej opiekę, bądź jej nie podejmowanie w tymże celu. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest bowiem przyznawane za sama opiekę nad niepełnosprawnym, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania te i opieki i nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Zdaniem Kolegium na gruncie analizowanej sprawy, z uwagi na zakres wymaganych i koniecznych czynności wspomagających go w funkcjonowaniu nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej przez I. S. – S., a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym ojcem J. S. Czynności opiekuńcze związane z osobą niepełnosprawnego taty wykonywane przez wnioskodawczynię regularnie to: przygotowanie i podawanie posiłków, przygotowywanie leków, uczestniczenie w wizytach lekarskich i rehabilitacji ojca, pomoc przy kąpieli. W ocenie Kolegium, rozmiar obowiązków wnioskodawczyni związanych z opieką nad ojcem nie uniemożliwia jej całkowicie kontynuację pracy przynajmniej w częściowym wymiarze czasu. Takie czynności jak przygotowywanie posiłków, rehabilitacja domowa, czy pomoc w czynnościach higienicznych (kąpiel, strzyżenie włosów i obcinanie paznokci) można wykonywać poza godzinami pracy, np. rano, czy wieczorem.
Nadto czynności opiekuńcze są realizowane w pewnych odstępach czasowych i nie należą do czynności, których wykonywania nie można by pogodzić z wykonywaniem pracy, szczególnie, że wykonywanie pracy w ramach umowy zlecenia (którą to wnioskodawczyni wykonywała do grudnia 2021 roku) można samodzielnie organizować (zaplanować, dostosować rozkład zajęć do potrzeb ojca, w tym swobodnie wyznaczyć czas niezbędny na czynności opiekuńcze).
Pozostałe wykonywane czynności takie jak np. sprzątanie, pranie, robienie zakupów, załatwianie spraw urzędowych, itp. są czynnościami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Nie świadczą one też o konieczności sprawowania stałej lub długotrwałej opieki innej osoby, stanowiąc również codzienne zajęcia osób, w tym takich, które również pracują zawodowo. Zatem w istocie stanowią one codzienną rutynę tych osób.
Nadto zdaniem Kolegium, nie można pominąć faktu, że wraz z J. S. zamieszkują jego teściowie oraz jego żona – S. S., która mimo posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, w jakimś stopniu mogliby uczestniczyć w opiece nad J. S. - chociażby poprzez sprawowanie nad nim nadzoru, czy udzielenie mu wsparcia w niektórych czynnościach (np. podanie przygotowanego wcześniej posiłku). Nadto wnioskodawczyni jeszcze przez 1,5 roku od czasu pojawienia się choroby ojca była aktywna zawodowo, co także potwierdza, że rezygnacja przez nią z pracy zarobkowej nie miała i nie ma bezpośredniego i ścisłego związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem.
W skardze na tak wydaną decyzję podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzję Prezydenta i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zatem podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową.
Nadto skarżąca powołała orzecznictwo wskazujące, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 26 września 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi i podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej powoływanej w skrócie jako p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 – dalej powoływanej w skrócie jak wcześniej: "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 tej ustawy, w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu;
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka;
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
- 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Kolegium odnośnie do zasadności zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., bowiem wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13), przymiot konstytucyjności utraciło przewidziane w tym przepisie kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Pomimo odmiennego stanowiska organu I instancji, decyzja Prezydenta, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, ostatecznie jest zgodna z prawem. Nie może bowiem ujść uwadze, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia łącznie przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. (pozytywne), przy braku przesłanek negatywnych z art. 17 ust. 5 u.ś.r.
J. S. posiada orzeczenie z 3 grudnia 2021 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane do 31 grudnia 2023 r. przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w Malborku, ze wskazaniem że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jako przyczyny niepełnosprawności wskazano choroby neurologiczne i upośledzenie narządu ruchu. Wcześniej wydane zostało orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, że jest częściowo niezdolny do pracy.
Z dokumentacji szpitalnej wynika, że rozpoznano u niego rozwarstwienie tętnic mózgowych i nowotwór centralnego systemu nerwowego, w wyniku czego przeszedł w dniu 21 października 2020 r. zabieg usunięcia guza mózgu. Nadto cierpi na powoli postępujące zaburzenia równowagi i pogorszenie wzroku (ograniczone pole widzenia, podwójne widzenie, oczopląs). Chodzi samodzielnie, małowydolnie i chwiejnie, na zewnątrz przy pomocy kijków. W wyniku rehabilitacji uzyskano jednak poprawę w zakresie koordynacji ruchów, wydolności i pewności chodu oraz poprawę ogólnego samopoczucia i sprawności fizycznej (karta informacyjna z 20 kwietnia 2021 r.)
J. S. mieszka żoną i teściami w wieku 75 lat. Ma jedną córkę, którą jest skarżąca, mieszkająca około 30 km od miejsca zamieszkania ojca. Żona J. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym do 31 sierpnia 2022 r.
W tym miejscu zauważyć należy, że o ile ww. orzeczenie było aktualne w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, to w dniu wydania zaskarżonej decyzji Kolegium z 26 września 2022 r., brak było w aktach sprawy aktualnego dowodu potwierdzającego orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, co uniemożliwiło organowi odwoławczemu weryfikację przesłanek negatywnych przyznania świadczenia z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Powyższe pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie, z uwagi na istnienie innych przesłanek odmowy przyznania świadczenia (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).
Z wywiadu środowiskowego z 3 marca 2022 r. wynika, że żona także potrzebuje pomocy i są dni kiedy ma problemy z samodzielnym funkcjonowaniem i wstaniem z łóżka. Skarżąca zamieszkuje w Gdańsku, jednak codziennie przyjeżdża do Ż. w różnych porach dnia i opiekuje się ojcem. Na czas opieki zostawia swoją czteroletnią córkę z mężem lub zabiera ją ze sobą. Ojciec skarżącej wymaga opieki przy podstawowych czynnościach dnia codziennego, tj. toalecie (rozebranie, wejście do wanny i wyjście z niej), przygotowaniu posiłków, dowożeniu do lekarzy specjalistów. J. S. sam się myje i spożywa posiłki. Przemieszcza się po mieszkaniu przy pomocy chodzika lub przy ścianie, jednak przy wstawaniu, siadaniu i przemieszczaniu przy ścianie wymaga nadzoru. Pozostaje pod opieką neurologa, neurochirurga, psychiatry, fizjoterapeuty i onkologa. Skarżąca umawia wizyty lekarskie, wykupuje leki i dozuje je ojcu. Sprawuje kontrolę nad wykonywaniem zaleconych ćwiczeń rehabilitacyjnych.
Są dni, kiedy skarżąca musi zajmować się obojgiem rodziców. Od półtora roku, jak tylko ojciec zachorował, córka przyjeżdża i pomaga rodzicom. Kiedy zachodzi taka potrzeba, nocuje u nich. Skarżąca woziła ojca przez dwa tygodnie na rehabilitację w styczniu 2022 r., planowana jest kolejna rehabilitacja. Skarżąca dowozi także ojca do lekarzy specjalistów do Elbląga i Gdańska (wizyty raz w miesiącu).
J. S. prowadził przy tym firmę pod nazwą [...], w której I. S. – S. pracowała od listopada 2018 roku do grudnia 2020 roku. Następnie od stycznia 2021 r. do 20 grudnia 2021 r. skarżąca pracowała na podstawie umowy zlecenia w biurze rachunkowym. Umowa została rozwiązana na wniosek pracownika w związku z opieką nad chorym ojcem.
Z powyższego wynika, że I. S. – S. opiekuje się ojcem od czasu jego operacji guza mózgu w 2020 roku, przy czym do końca 2021 r. łączyła opiekę nad ojcem z pracą w biurze rachunkowym (umowa zlecenia). Z oświadczenia skarżącej wynika także, że przed nią nikt nie sprawował opieki nad ojcem. Zatem możliwe było łączenie pracy zarobkowej i opieki nad ojcem.
Sąd, nie kwestionując, że J. S. jest osoba schorowaną, także podziela stanowisko Kolegium, że w aktach postępowania brak jest dokumentacji potwierdzającej takie pogorszenie stanu zdrowia ojca, które uzasadniałoby rezygnację z pracy zarobkowej (choćby w niepełnym wymiarze godzin). Sąd przychyla się także do stanowiska organów, że wykonywane czynności nie stanowią czynności pielęgnacyjnych wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych. Ojciec skarżącej samodzielnie spożywa posiłki, nie potrzebuje pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych, porusza się samodzielnie, przy pomocy kijków (w innym miejscu wskazano, że przy pomocy chodzika). Zgodnie z wykazem czynności wykonywanych podczas opieki, skarżąca wykonuje czynności, które można wykonywać poza godzinami pracy zarobkowej (takie jak: strzyżenie włosów i obcinanie paznokci ojcu, pomoc w ćwiczeniach spacery, zakupy i realizacja recept, sprzątanie, pranie, prasowanie, załatwianie spraw urzędowych oraz koszenie trawy).
Przy właściwej organizacji możliwa jest także pomoc w zakresie wizyt lekarskich, dowożenie ojca na rehabilitację, a także przygotowywanie na każdy dzień 3 posiłków. Przygotowanie śniadania i kolacji oraz pomoc w czynnościach higienicznych takich, jak wejście do wanny, stanowią czynności wykonywane rano i wieczorem. Przy właściwej organizacji czynności także przygotowanie obiadu mogłoby mieć miejsce poza czasem pracy zarobkowej. Sąd podziela tym samym stanowisko Kolegium, że zakres i czas sprawowanej opieki nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej chociażby w niepełnym wymiarze godzin. Nadto z oświadczenia z 6 lutego 2022 r. wynika, że skarżąca łączy opiekę nad ojcem z opieką nad córką (podczas sprawowania opieki nad ojcem zabiera dziecko ze sobą).
Zdaniem Sądu na gruncie niniejszej sprawy brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem a niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia. Opieka sprawowana nad ojcem nie stanowi przeszkody do wykonywania pracy zarobkowej przez skarżącą i te dwie okoliczności nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym w sposób pozwalający na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w świetle art. 17 ust 1 u.ś.r. Jak już wcześniej wskazano, zakres tych czynności, które skarżąca wykonuje, opiekując się ojcem nie jest na tyle intensywny i absorbujący, by stanowił obiektywną przeszkodę do podjęcia przez nią pracy zarobkowej. Nie ma przeszkód, aby przy odpowiedniej organizacji czasu w ciągu dnia skarżąca wykonywała część czynności przed rozpoczęciem godzin pracy, a kolejne po powrocie z wykonywanej pracy. W szczególności odnosi się to do pomocy w czynnościach higienicznych i ubieraniu.
Co do ewentualnej pomocy w przygotowywaniu posiłków, to nie ma też obiektywnych przecież przeszkód, by czynności te wykonywać po pracy lub w czasie wolnym od pracy, tak jak to ma miejsce w większości gospodarstw domowych, prowadzonych przez osoby aktywne zawodowo. Analogicznie należy odnieść się do okoliczności wykonywania przez skarżącą pozostałych prac domowych, jak robienie zakupów, pomoc w sprzątaniu czy przynoszenie opału.
Sąd podziela pogląd orzecznictwa (por. wyrok WSA Gdańsku z 4 stycznia 2023 r. sygn. II SA/Gd 889/22, CBOSA), że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w sytuacji, gdy czas poświęcany na czynności opiekuńcze nad niepełnosprawnym członkiem rodziny absorbuje jedynie część dnia, gdyż stan taki umożliwia podjęcie zatrudnienia. Nie zachodzi bowiem wówczas wymagana ustawą przesłanka przyznania świadczenia, jaką jest rezygnacja z pracy lub niepodejmowanie pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, tak więc związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być rzeczywisty.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Sąd nie stwierdził przy tym naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, co nastąpiło w skardze, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.