Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy H. W. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że jest zobowiązana partycypować w kosztach utrzymania budynku mieszkalnego ponosząc opłaty za energię elektryczną, gaz, telefon, wywóz ścieków, odpadów oraz dostarczanie wody. Oprócz tego ponosi wydatki na niezbędne lekarstwa oraz zabiegi rehabilitacyjne. Sama zaś utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł brutto miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni wyjaśniła, że wszelkie rachunki wystawione są na jej nieżyjącego ojca, gdyż ze względu na brak dostatecznych środków pieniężnych postępowanie spadkowe w tym zakresie nie zostało przeprowadzone. Oprócz tego H. W. nadesłała szereg kserokopii różnych dokumentów, z których wynika, że przeciętny, miesięczny koszt utrzymania budynku, w którym zamieszkuje wynosi około [...] zł.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje:
Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. – art. 199 tej ustawy). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest więc uzależnione od spełnienia bardzo ostrych kryteriów. Brzmienie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wskazuje na to, że tylko osoba, która przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zapewnić sobie środków na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem się może liczyć na przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Sytuacja materialna takiej strony musi więc w sposób znaczący odbiegać od przeciętnej.
Przechodząc do szczegółowej analizy sytuacji materialnej skarżącej na wstępie wskazać przyjdzie, że w toczącym się postępowaniu występowała ona o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Nic nie wskazuje na to, że okoliczności, które były brane pod uwagę przy wydawaniu tamtego orzeczenia uległy zmianie. Stąd też miały one znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszego wniosku.
Całokształt zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje na to, że wbrew oświadczeniu zawartemu w druku formularza skarżąca nie prowadzi samotnie gospodarstwa domowego, lecz mieszka razem z matką (A. W.) i siostrą (H. W.) - vide pismo z dnia [...] r. w aktach sprawy. Ta okoliczność ma zaś istotne znaczenie, gdyż pozwala domniemywać, że koszty utrzymania domu mieszkalnego nie obciążają wyłącznie budżetu skarżącej lecz dzielą się między te osoby. Nadesłane rachunki i faktury zostały wystawione na nieżyjącego już ojca skarżącej – E. W. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest brak jakiegokolwiek dowodu świadczącego o tym, że to wyłącznie H. W. ponosi wspomniane opłaty. Nie udowodniono również, że skarżąca prowadzi odrębne od matki i siostry gospodarstwo domowe. Przeciwnie, fakt partycypowania w kosztach utrzymania domu wskazuje na to, że osoby te wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. W rezultacie można założyć, że udział skarżącej w kosztach utrzymania domu wynosi około [...] zł.
Brak jest również dostatecznych dowodów potwierdzających fakt, że kredyt zaciągnięty w [...], którego rata miesięczna wynosi [...] zł, został przeznaczony na remont łazienki i zakup pieca. Okolicznością przeczącą tym twierdzeniom jest treść faktur wystawionych przez podmiot, który modernizował kotłownię, montował zawory grzejnikowe oraz piecyk gazowy. Wszystkie zostały wystawione na matkę skarżącej – A. W. Nawet jeśli okazałoby się to prawdą, to wysokość miesięcznej raty w zestawieniu w dochodem skarżącej nie jest na tyle duża aby można było mówić o znaczącym obciążeniu dla jej budżetu. Brak jest również jakichkolwiek danych na temat celu, na który zostały przeznaczone pożyczki zaciągnięte w przedsiębiorstwie [...]. Skarżąca nie uprawdopodobniła również faktu istnienia zobowiązań wobec osób trzecich, o których wspomina w piśmie procesowym z dnia [...]r.
Przywołane wyżej okoliczności nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, ze H. W. znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niejasności dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego zarówno samej skarżącej jak i osób z nią mieszkających stanowią istotną przeszkodę dla uznania, że sytuacja materialna w której się znalazła jest wyjątkowo ciężka, co uzasadniałoby zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.