Uzasadnienie
Przy piśmie procesowym z dnia [...] r., w którym J. W. wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia, nadesłany został druk formularza PPF, w którym skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ów umotywowany został trudną sytuacją materialną w jakiej znalazła się rodzina skarżącego. Z nadesłanego formularza wynika, że skarżący wraz ze swoją rodziną (żoną oraz [...] synów) zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. około [...] m2 (powierzchnia mieszkalna tego budynku, wedle oświadczenia skarżącego to [...] m2). Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. J.W. posiada środki pieniężne w wysokości [...] zł przeznaczone na poczet opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Stały dochód, wedle oświadczenia osiąga jedynie jego syn - N. W., który wedle szacunków wnioskodawcy powinien uzyskać około [...] zł miesięcznie.
Wezwaniem z dnia 9 grudnia 2008 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do:
- - wskazania wysokości osiąganego w ciągu miesiąca dochodu,
- - przedłożenia zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę N.W. wskazującego wysokość dochodu uzyskiwanego przez tę osobę,
- - wskazanie, czy skarżący korzystał z dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych, a jeżeli tak, to przedłożenie decyzji właściwego organu wskazującej wysokość tych dopłat,
- - wskazania, na jakie cele została przeznaczona kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości. O ile było to zaspokojenie zobowiązań osób trzecich – fakt ten należy udokumentować
W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia [...] r. J.W. wyjaśnił, że uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości kwotę [...] zł przeznaczył na zaspokojenie potrzeb swojej rodziny, w tym głównie na niezbędne remonty budynku mieszkalnego oraz inwestycje w prowadzone gospodarstwo rolne. Wnioskodawca korzysta z dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych, a ich wysokość wynosi [...] zł na hektar (czyli około [...] zł). Wysokość dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego skarżący określił na kwotę około [...] zł rocznie. Wyjaśniając zaś kwestię wysokość wynagrodzenia syna, J. W. wskazał, że jest ona uzależniona od nakładu pracy i ilości dostarczonych umów telekomunikacyjnych. Ze względu na fakt, iż syn dopiero rozpoczął pracę, nie jest w stanie podać dokładnej wysokości wynagrodzenia. Skarżący podniósł przy tym, że ze względu na chorobę nie był w stanie dostarczyć niezbędnych dokumentów, zaś podane informacje uzyskał drogą telefoniczną.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. – art. 199 tej ustawy). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy przy uwzględnieniu treści przywołanych wyżej przepisów wniosek J. W. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Analiza informacji przedstawionych w druku formularza prowadzi do wniosku, że skarżący jest w stanie ponieść wydatki związane z postępowaniem przed sądem administracyjnym. Zasadniczą pozycją na tym etapie postępowania bowiem jest wpis od skargi. Biorąc pod uwagę fakt, iż jej przedmiotem jest decyzja nakładająca na J.W. obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej wpis ten będzie miał charakter stosunkowy – a więc uzależniony od wartości przedmiotu zaskarżenia. Z oświadczenia skarżącego zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] r. wynika, że kwestionuje on jedynie część tej opłaty, tj. kwotę [...] zł. Mając zaś na względzie treść § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wysokość wpisu w niniejszej sprawie wynosi [...] zł ([...]zł x [...]%).
Sytuacja materialna wnioskodawcy, przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega ocenie w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05).
Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że skarżący będzie w stanie uiścić wspomnianą wyżej kwotę wpisu od skargi. Biorąc bowiem pod uwagę posiadany przezeń majątek, a w szczególności zgromadzoną kwotę [...] zł, a także fakt, iż jego syn ma stałe źródło dochodu, niepodobna było przyjąć, że wnioskodawca powinien być całkowicie zwolniony z wszelkich kosztów sądowych. Wysokość wspomnianego wydatku nie powinna w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na sytuację materialną jego rodziny. Pozostałe koszty sądowe skarżący również będzie w stanie ponieść. Trzeba bowiem zauważyć, że opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, wnoszona w razie ewentualnego oddalenia skargi wynosi [...] zł, zaś ewentualny wpis od skargi kasacyjnej to 50 % wpisu uiszczonego przy wnoszeniu skargi. Nie są to więc wydatki, których poniesienie przekraczałoby możliwości finansowe wnioskodawcy.
Istotą prawa pomocy jest bowiem zagwarantowanie prawa do sądu tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W przypadku zwolnienia od kosztów sądowych jest to w istocie zwolnienie z obowiązku ponoszenia określonego świadczenia o charakterze publicznoprawnym. Mając zarazem na względzie konstytucyjną zasadę równości podmiotów wobec prawa (art. 32 ust.1 Konstytucji RP) tego rodzaju zwolnienia mogą mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych. W rozpoznawanej sprawie, w oparciu o przedstawione przez J. W. informacje nie można było przyjąć, iż zaistniały okoliczności przemawiające za przyznaniem mu prawa pomocy
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.