Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta J. orzekł o wymeldowaniu A. G. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w J.. Decyzja została odebrana przez stronę przebywającą w Zakładzie Karnym w W. w dniu 26 maja 2014 r. Odwołanie od tej decyzji, datowane 9 czerwca 2014 r. zostało przez stronę złożone w administracji Zakładu Karnego. W aktach sprawy znajduje się koperta, w której przesłano odwołanie na adres Prezydenta Miasta J., opatrzona pieczątką z nazwą i adresem Zakładu Karnego w W. oraz datownikiem 10 czerwca 2014 r.
Postanowieniem z [...]r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania, podając w podstawie prawnej przepis art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu stwierdził, że decyzja organu I instancji zawiera prawidłowe pouczenie o środku odwoławczym. Została ona doręczona 26 maja 2014 r. wobec czego 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 9 czerwca 2014 r. Zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. w przypadku osób pozbawionych wolności termin do dokonania czynności uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone w administracji zakładu karnego. Strona złożyła odwołanie w administracji zakładu karnego w dniu 10 czerwca 2014 r., co potwierdza pieczątka na kopercie. Wraz z odwołaniem strona nie zwróciła się o przywrócenie uchybionego termin. Rozpoznanie środka odwoławczego wniesionego po terminie nie jest dopuszczalne, stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Wojewody i przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania. Zakwestionował zasadność twierdzenia o uchybieniu terminu. Jednocześnie podniósł, że nie nastąpiło ono z jego winy, albowiem nie miał wpływu na datę wysłania korespondencji przez administrację zakładu. Przy piśmie z 26 lipca 2014 r. skarżący nadesłał kopię potwierdzenia odbioru korespondencji urzędowej z 28 lipca 2014 r. dotyczącą przesyłki kierowanej do Wojewody [...]. Ustanowiony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik skarżącego w piśmie z 19 marca 2015 r. podtrzymał skargę. Wniósł o zobowiązanie przez Sąd Zakładu Karnego w W. do przedstawienia potwierdzenia odebrania od skarżącego korespondencji skierowanej do Wojewody, a zawierającej odwołanie, wysłanej przez Zakład 10 czerwca 2014 r., na okoliczność wykazania daty złożenia odwołania w administracji zakładu karnego, a także o zobowiązanie Zakładu Karnego w W. do przedstawienia regulaminu porządku wewnętrznego, o jakim mowa w § 14 rozporządzenia MS w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego odbywania kary pozbawienia wolności na okoliczność ustalenia zasad odbierania przez administrację zakładu korespondencji od osób osadzonych.
Zawnioskował także o przesłuchanie skarżącego celem ustalenia daty przekazania korespondencji przez skarżącego administracji zakładu. W uzasadnieniu stwierdzono, że korespondencja zawierająca odwołanie została przez skarżącego złożona w administracji zakładu karnego w dniu 9 czerwca 2014 r., data jej wysłania przez Zakład nie ma znaczenia dla zachowania terminu. Wobec faktu, że skarżący nie dysponuje potwierdzeniem przekazania administracji zakładu odwołania, celowe jest przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić stronie skarżącej, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do wydawania rozstrzygnięć w sprawach administracyjnych, a jedynie do kontroli legalności takich rozstrzygnięć podjętych przez organy administracji. W przypadku skargi na postanowienie, katalog możliwych rozstrzygnięć sądu administracyjnego określa art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Nie jest wobec powyższego możliwe przywrócenie stronie przez sąd terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym, o co wnioskowano w skardze, leży to bowiem poza zakresem kompetencji sądu. Ograniczone jest także prowadzenie przez sąd administracyjny postępowania dowodowego, skoro kognicja sądu dotyczy kontroli legalności zaskarżonego aktu wedle stanu faktycznego i prawnego na dzień jego podjęcia, a nie rozstrzygania sprawy administracyjnej co do istoty.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie jest zatem dopuszczalne prowadzenie przed sądem administracyjnym dowodu z przesłuchania, o co zwrócił się pełnomocnik skarżącego. Natomiast prowadzenie dowodu z dokumentów jest możliwe w sytuacji, gdy dowód taki jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Zarzuty zgłaszane w skardze nie są podstawą do przyjęcia, że takie wątpliwości w sprawie istnieją i mogłyby zostać wyjaśnione poprzez przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów.
Po pierwsze, nie ma podstaw do ustalania, w jaki szczegółowy sposób regulowana jest w Zakładzie Karnym w W. na poziomie regulaminu organizacyjno-porządkowego sprawa przyjmowania korespondencji. Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. nr 152, poz. 1493), zwanego dalej rozporządzeniem, ustalając porządek wewnętrzny zakładu karnego, a w razie potrzeby poszczególnych oddziałów, dyrektor uwzględnia konieczność tworzenia warunków zindywidualizowanego oddziaływania na skazanych, utrzymania bezpieczeństwa, dyscypliny i porządku oraz zapewnienia w zakładzie właściwych warunków bytowych, sanitarnych i zdrowotnych. W porządku wewnętrznym zakładu dyrektor określa w szczególności godziny i sposób przyjmowania i wydawania korespondencji oraz paczek (§ 14 ust. 2 pkt 13 rozporządzenia).
Regulamin nie może wyłączać czy zmieniać przepisów o charakterze powszechnie obowiązującym. Powoływane rozporządzenie reguluje natomiast w sposób bezpośredni w § 20 ust. 2 i 3 przyjmowanie w zakładzie karnym korespondencji urzędowej wysyłanej przez skazanego. Odwołanie od decyzji, kierowane do organu administracji, ma charakter korespondencji urzędowej.
Po drugie, zgodnie z § 20 ust. 2 i 3 rozporządzenia, przyjmujący w zakładzie karnym korespondencję urzędową wysyłaną przez skazanego wydaje nadawcy pisemne potwierdzenie jej odbioru oraz odnotowuje na kopercie datę odbioru, potwierdzenie sporządza się w jednym egzemplarzu; duplikatu potwierdzenia nie wydaje się. W aktach sprawy znajduje się koperta, adresowana do Prezydenta Miasta J., na której odnotowano datę odbioru 10 czerwca 2014 r. Weryfikacji zgodności tej daty z datą złożenia przez skazanego korespondencji w administracji zakładu karnego służy wydawane potwierdzenie odbioru, analogicznie jak dzieje się to w przypadku nadawania przesyłki poleconej za pośrednictwem poczty. Duplikatu takiego potwierdzenia się nie wydaje, zatem nie ma podstaw do zwracania się przez Sąd do zakładu karnego o przedstawienie dokumentu potwierdzającego datę odebrania przez administrację zakładu korespondencji kierowanej do organu administracji, zawierającej odwołanie.
Wbrew tezie strony skarżącej, korespondencja ta nie była przy tym nadana na poczcie w dniu 10 czerwca 2014 r. albowiem datownik poczty nosi datę 11 czerwca 2014 r. To skarżącego w konsekwencji obciąża dowód, że korespondencję złożył w określonym dniu, innym niż ujawniony na kopercie, a dowodem takim jest wydane mu potwierdzenie odbioru. Utrata tego potwierdzenia obciąża stronę. Jak wynika przy tym z nadesłanego Sądowi potwierdzenia dotyczącego nadania skargi do sądu na postanowienie Wojewody, skarżący ma wiedzę o fakcie wydawania tego rodzaju potwierdzeń, a ujawnione na nich pouczenie informuje o braku możliwości wydania duplikatu.
Z powołanych względów brak było podstaw do przeprowadzenia przed sądem wnioskowanych dowodów na okoliczność daty złożenia odwołania w administracji zakładu karnego.
Natomiast zebrany w sprawie materiał w wystarczający sposób wykazuje istotną dla sprawy okoliczność, jaką jest data złożenia odwołania. Nie jest kwestionowane, że w sprawie ma zastosowanie art. 57 § 5 k.p.a. dotyczący zachowania terminu, jeżeli przed jego upływem osoba pozbawiona wolności złożyła pismo w administracji zakładu karnego. Termin 14-dniowy do złożenia odwołania od decyzji doręczonej 26 maja 2014 r. upływał 9 czerwca 2014 r. Datę złożenia odwołania w administracji Zakładu Karnego w W. potwierdza adnotacja na kopercie, jest nią 10 czerwca 2014 r., zgodnie z przepisem § 20 ust. 2 rozporządzenia. Strona za pomocą potwierdzenia odbioru korespondencji, o jakim mowa w tym przepisie, nie wykazała wadliwości tego ustalenia. Nie złożyła także wniosku o przywrócenie terminu. W tej sytuacji zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 134 k.p.a. i wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, nie narusza prawa.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi.