Uzasadnienie
W wyniku pisma Z. T. z dnia [...] r. wnoszącego o udostępnienie wiadomości na temat robót budowlanych wykonanych przy ulicy [...] związanych z budową parkingu dla "A" z siedzibą w D., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie miejsc postojowych na działkach nr 1 i nr 2. Po przeprowadzeniu oględzin tego miejsca, zgromadzeniu niezbędnego materiału dowodowego - m.in. umowy najmu z dnia [...] r., protokołu oględzin oraz dokumentacji zdjęciowej organ nadzoru postanowieniem nr [...] r. z dnia [...] r., działając w trybie art. 49b ust 2 ustawy z dnia 4 lica 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora - P. M. - "A" obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, tj. m.in. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, opinii technicznej wraz z inwentaryzacją wykonanych robót, rysunków oraz projektu i zaświadczeniq o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w terminie 30 dni do dnia otrzymania postanowienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że wobec wykonywania prac przy utwardzeniu terenu bez wymaganego zgłoszenia należało wszcząć niniejsze postępowanie legalizacyjne.
W dniu [...] r. "A" - P. M. dokonał "zgłoszenia następczego" - informując o podjęciu prac budowlanych przy utwardzeniu części działki nr 2 o powierzchni 50m² z przeznaczeniem na miejsca postojowe dla pojazdów mechanicznych.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., działając na podstawie art. 49b ust.1 w związku z ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nałożył na P. M. "A" - inwestora robót budowlanych polegających na wybudowaniu utwardzonego terenu z przeznaczeniem na parkowanie samochodów osobowych na działce nr 2 k. [...] przy ulicy [...] w D. obowiązek rozbiórki utwardzonego terenu z przeznaczeniem na parkowanie samochodów osobowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w trakcie postępowania ustalono, iż inwestor, bez wymaganego zgłoszenia w Urzędzie Miasta D. - Wydział Urbanistyki i Architektury, wykonał roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu z przeznaczeniem na parkowanie samochodów osobowych. Stwierdzono, że wielkość tego terenu wynosi 11,1m x 4,65m, utwardzony jest on kostką betonową i obudowany krawężnikiem, wkopany jest tam znak Parking - dla pacjentów "A", a położony jest w odległości ok. 2 m od granicy z działką nr 1, gdzie także wybudowane są miejsca postojowe oraz w odległości ok. 14m. od budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 3. Dodano, że na utwardzonym terenie brak jest wydzielonego miejsca dla osób niepełnosprawnych (niezgodność z § 18 pkt 1 warunków technicznych z 2002 r.).
Wskazano, że utwardzony teren powstał w związku z zapisem § 2 pkt 5 umowy zawartej przez inwestora P. M. z Gminą D. Inspektor powiatowy uznał, że utwardzenie terenu przy ulicy [...] należy uznać za miejsca postojowe (plac postojowy). Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 i art. 30 ust. 1 pkt 1b - na wybudowanie miejsc postojowych wymagane jest zgłoszenie właściwemu organowi. W związku z powyższym, w ocenie organu, inwestor dokonał samowoli budowlanej. Uznając, że istnieje możliwość zalegalizowania wykonanych miejsc postojowych organ nałożył na inwestora, postanowieniem, wydanym w trybie art. 49b ust. 2 ustawy, obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, wyznaczając termin dla wykonania nałożonego obowiązku. Inwestor nie wywiązał się z tego obowiązku, w związku z tym organ zmuszony był, postępując zgodnie z art. 49b ust. 3, orzec rozbiórkę obiektu budowlanego - miejsc postojowych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. M. Zarzucając tej decyzji obrazę przepisów Prawa budowanego, mianowicie art. 29 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 49, polegającą na bezpodstawnym wymaganiu złożenia dokumentów, które są zbędne przy zwykłym utwardzaniu terenu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Uzasadniając odwołanie przywołał umowę z Gminą D. o najem części działki nr 2 o powierzchni 50,00m² z przeznaczeniem na miejsca parkingowe (parking) dla samochodów pacjentów korzystających z usług "A" w D. Podkreślił, że w umowie tej cel został wyraźnie oznaczony, dlatego też teren ten został utwardzony. Do wykonania takich prac, w jego odczuciu, nie było wymagane pozwolenie na budowę. Wykonanie tego utwardzenia zgodne było z przeznaczeniem tego gruntu i wolą jego właściciela - Gminy D. Dlatego też skierowanie do niego żądania przedłożenia wymienionych dokumentów uważa za zbędne i nieuzasadnione.
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego postępowania w sprawie, organ stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego, regulujący tryb postępowania w sprawach samowolnej realizacji robót budowlanych, które wymagały uprzednio zgłoszenia właściwemu organowi. Według organu nie ulega wątpliwości, że w chwili realizacji przedmiotowych robót (tj. przed dniem [...] r. - w którym przeprowadzono oględziny parkingu), realizacja parkingu - miejsc postojowych (do 10 stanowisk włącznie) zgodnie z ówczesną treścią art. 29 ust. pkt 10 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej. W niniejszej sprawie takiego zgłoszenia nie dokonano, co sprawia, że roboty przy wykonywaniu spornego parkingu należy uznać za samowolne.
Organ podkreślił, iż z całokształtu zebranego materiału wynika, że w rozpatrywanej sprawie zrealizowano parking, a nie jedynie utwardzenie terenu działki. Wynika to z treści umowy, na którą powołuje się inwestor, a także z faktu postawienia znaku drogowego. Przy czym, organ podkreślił, że w umowie tej najemcę obarczono odpowiedzialnością za uzyskanie wszelkich zgód i pozwoleń niezbędnych do wykonania przedmiotu umowy. Zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych powinno nastąpić przez rozpoczęciem robót, a nie dopiero na etapie postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Stąd "zgłoszenie następcze" nie mogło być uznane za skuteczne. Wbrew zarzutom odwołania organ powiatowy przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy. W pierwszej kolejności mając na celu przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego zobowiązał inwestora do dostarczenia dokumentacji niezbędnej do dokonania legalizacji spornego parkingu. Z uwagi na niedostarczenie tych dokumentów organ zobowiązany był, na podstawie art. 49b ust. 3 ustawy, do wydania nakazu rozbiórki.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż w chwili jego realizacji sporny parking wymagał uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej. Zrealizowanie robót bez zgłoszenia spowodowało konieczność podjęcia działań przez organy nadzoru budowlanego. Wobec nieskorzystania z możliwości wdrożonego postępowania legalizacyjnego, organ zobligowany był orzec zgodnie z art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. M. zarzucając decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 5 i ust. 6 w związku z art. 49b Prawa budowlanego wobec nałożenia obowiązku rozbiórki, podczas gdy organ budowlany nie mógłby zgłosić sprzeciwu do wykonania takich prac budowlanych oraz z uwagi na sprzeczność zaskarżonej decyzji z interesem społecznym oraz właściwie zinterpretowanym interesem strony wniósł o uchylenie decyzji zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu stwierdził, iż zaskarżona decyzja utrzymująca decyzję zobowiązującą go do rozbiórki wykonanego utwardzenia działki budowlanej o powierzchni 50m² z przeznaczeniem na miejsca postojowe dla różnego rodzaju pojazdów mechanicznych jest błędna. Przede wszystkim podniósł, iż w dacie podejmowania decyzji nie obowiązywały rygory związane z brakiem zgłoszenia takich robót jak wykonane na przedmiotowej działce. Dodał, że prace te wykonane zostały na terenie wynajmowanym od Gminy D., a ich wykonanie zgodne było zarówno z interesem wynajmującego, jak i w interesie sąsiadów z tego terenu oraz pacjentów przychodni lekarskiej. Podkreślił, iż utwardzony teren nie stanowi typowego parkingu dla samochodów, nie posiada oznaczonych miejsc parkingowych, ponieważ pacjenci przyjeżdżają do przychodni różnymi pojazdami mechanicznymi i rowerami, które uprzednio pozostawiali w pasie drogowym utrudniając przejazd ulicą właścicielom innych posesji.
Wyjaśnił, że wykonane prace przy utwardzeniu części działki budowlanej nie wymagały pozwolenia na budowę a brak zgłoszenia nie miał znaczenia dla organu, gdyż i tak nie kwalifikowały się one do możliwości wniesienia sprzeciwu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że wykonanie robót utwardzenia działki w myśl art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, w dacie ich wykonywania, wymagało uprzedniego ich zgłoszenia właściwemu organowi, czego inwestor nie uczynił. Dlatego też w sprawie należało zastosować art. 49b ust. 1 w związku z ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nakazując rozbiórkę przedmiotowego utwardzenia - parkingu, gdyż inwestor mimo nałożonego obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w celu legalizacji spornych robót, nie przedstawił niezbędnych do zalegalizowania dokumentów.
Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. skarżący podtrzymał w całości złożoną skargę Zarzucił, iż organ źle zinterpretował obowiązujące przepisy i błędnie zarzucił ich naruszenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje
Wniesiona skarga musiała odnieść skutek. Sąd administracyjny, zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), rozstrzygając w granicach sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji, oceniając, czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Bada, zatem czy nie doszło do naruszenia prawa i to zarówno prawa materialnego jak i formalnego w zakresie, w jakim stosował je organ administracyjny. Zgodnie z treścią art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględnia skargę na decyzję administracyjną w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt. 1), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (§ 1 pkt. 2), innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt. 3), czy też naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek stwierdzenia nieważności (§ 2) lub konieczności stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa.
Przeprowadzone w określonych powyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013, poz. 1409 ze zm. Z akt sprawy nie wynika wprawdzie dokładna data wykonanych robót budowlanych, ale z uwagi na datę złożonego wniosku o udostępnienie informacji czy wykonane one zostały na podstawie "decyzji, zgód i zezwoleń, które umożliwiają prowadzenie" takich prac (pismo z dnia [...] r.) oraz z protokołu oględzin obiektu przeprowadzonych w dniu [...] r, potwierdzającego wykonanie utwardzenia części działki nr 2 kostką betonową obramowaną krawężnikami, wynika, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały przed dniem [...] r. Jest to o tyle istotne, że z tą datą weszła w życie ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zmieniając dotychczasowy stan prawny przepisów obowiązujących w sprawie.
Przyznać trzeba, że organy prawidłowo zakwalifikowały wykonane roboty budowlane, jako wykonanie miejsc postojowych dla samochodów osobowych (do 10 stanowisk włącznie), czyli roboty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego. Sąd w tym miejscu nie podziela stanowiska skarżącego, iż wykonał on jedynie utwardzenie działki budowlanej. Także z przywoływanej przez niego umowy zawartej w dniu [...] r. z Gminą D. dotyczącej najmu części działki nr 2 k.m. [...] położonej w D. przy ulicy [...] wynika, iż wynajmowany grunt wykorzystany będzie przez Najemcę wyłącznie pod parking niestrzeżony - miejsca parkingowe. Zgodnie zatem z przywołanym powyżej art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy budowa takich miejsc postojowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jednak na mocy art. 30 ust. 1 pkt 1 wykonanie takich miejsc postojowych wymagało zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej.
Ten ostatni przepis uległ jednak zmianie wymienioną powyżej ustawą z dnia 10 lutego 2015 r., w wyniku której zmienił się zapis ust. 1 pkt 1 wymienionego artykułu. Z zapisu tego usunięto budowę, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 10 - czyli właśnie miejsc postojowych. W wyniku zmiany tej do art. 30 dodano wprawdzie nowy pkt 1b, w myśl którego budowa obiektów o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 6, 10 i 13, sytuowanych na obszarze Natura 2000 wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, ale dotyczy to (pkt 10) tylko miejsc postojowych sytuowanych na terenach objętych ochroną Natura 2000, czyli podlegających szczególnej ochronie. Sytuacja taka nie ma natomiast miejsca w niniejszej sprawie, gdyż część działki nr 2 nie jest położona na terenie Natura 2000. Zatem analiza przedstawionych powyżej przepisów musi prowadzić do ostatecznego wniosku, że w obowiązującym stanie prawnym - budowa miejsc postojowych nie wymaga, ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi, za wyjątkiem miejsc postojowych lokowanych na terenach objętych ochroną Natura 2000. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że wszczynając postępowanie w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, iż w dacie budowy przedmiotowych miejsc postojowych naruszono obowiązujące wówczas przepisy, obligujące inwestora do dokonania uprzedniego zgłoszenia zamiaru wykonania miejsc postojowych na przedmiotowej działce, czego inwestor, jak ustaliły organy nie dokonał, mimo, iż w przywoływanej już umowie (§ 2 ust.
2) przewidziano, iż "wszelkie prace związane z przygotowaniem, zagospodarowanie i zabezpieczeniem przedmiotu najmu opisanego § 1 wymagane prawem, pozwolenia zgody i ich koszty leżą po stronie Najemcy, który ponosi z tego tytułu pełną odpowiedzialność". Mimo to jednak, wobec zmiany obowiązujących przepisów, likwidacja owej samowoli powinna być oceniana według obowiązujących przepisów, które nie przewidują uzyskiwania pozwolenia na budowę czy dokonywania zgłoszenia.
W tych okolicznościach Sąd zobligowany był uchylić zarówno decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D., jak również decyzję drugoinstancyjną - utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K., a także poprzedzające te decyzje postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] r., nakładające na inwestora dodatkowe obowiązki związane z legalizacją samowoli budowlanej.
Nie stoi to jednak na przeszkodzie, by organ nadzoru budowlanego dokonując kontroli realizacji przedmiotowego placu postojowego dokonał sprawdzenia, czy jego realizacja dokonana została w zgodzie z obowiązującymi warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich realizacji, tj. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002, a w przypadku stwierdzenia naruszenia tych warunków, do zobligowania inwestora do doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Z tych względów stwierdzając naruszenie wymienionych przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 30 ust. 1 i ust. 1b ustawy Prawo budowlane, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.