Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] i zatwierdził projekt budowlany i udzielił "A" Sp. z o.o. we W. (dalej jako inwestor) pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej [...] składającej się z 3 turbin wiatrowych wraz z placami i drogami dojazdowymi na działce nr ewid.
- 1. obr. B. oraz działkach nr ewid. 2.,3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 14., 10., 11., 12., 13. obr. W. położonych w gminie K., następnie zmienionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...].
Wnioskiem z dnia 6 maja 2019 r., reprezentowana przez pełnomocnika, J.O. (dalej skarżąca) wystąpiła o stwierdzenie wygaśnięcia wymienionych powyżej decyzji, gdyż z dniem prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 270/16 stwierdzającego nieważność uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego, tj. z dniem 8 maja 2018 r., decyzje te stały się bezprzedmiotowe, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji leży w interesie strony oraz w interesie społecznym.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 104 i art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego, Starosta [...] odmówił stwierdzenia wygaśnięcia własnej wymienionej powyżej decyzji nr [...] z dnia [...]r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce z o.o "A" pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej [...], obejmującego budowę trzech turbin wiatrowych wraz z placami i drogami dojazdowymi na terenie gminy K. na wymienionych nieruchomościach, zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...]r.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że po przeprowadzeniu analizy sprawy stwierdzono, że zgodnie art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
W przedmiotowym przypadku po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzono nieważność uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - tj. aktu prawa miejscowego, na podstawię którego decyzja ta została wydana. W ocenie organu, w obecnym stanie prawnym nie przewidziano wprost konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzenie nieważności takiej uchwały nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji, która wydana została w oparciu o obowiązujący, w dniu jej wydania, plan miejscowy.
Zdaniem organu stwierdzenie wygaśnięcia decyzji służy uchyleniu skutków materialnoprawnych i procesowych decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, a przy tym jej eliminacja leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Instytucji wygaśnięcia decyzji należy przypisać funkcję porządkującą, która wyraża się w deklaratywnym wskazaniu, że obowiązująca formalnie decyzja nie może podlegać wykonaniu. Jej bezprzedmiotowość wynika więc z prawnej nieskuteczności, a więc braku możliwości kształtowania, z określonych przyczyn, za jej pośrednictwem, aktualnie i w przyszłości stosunków administracyjnych. By możliwe było wydanie decyzji o której mowa w art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłanki wskazane w przepisie - tj. bezprzedmiotowość oraz interes społeczny lub interes strony muszą wystąpić łącznie
Następcza zmiana stanu faktycznego, co do zasady, nie ma wpływu na obowiązywanie ostatecznej decyzji, co wynika z zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wyjątek od tej zasady odnosi się do zmian w okolicznościach faktycznych, które uniemożliwiają wykonanie decyzji (np. ulega eliminacji podmiot uprawnień lub obowiązku, czy też podmiot, którego decyzja dotyczyła przestał istnieć). Zmiana podstawy prawnej lub jej uchylenie nie ma wpływu na stosunku prawne już ukształtowane.
Odwołanie od powyżej decyzji złożył G.U., reprezentujący J.O.. Wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenie wygaśnięcia wymienionych na wstępie decyzji, ewentualnie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nie zgadzając się z argumentację organu w pierwszej kolejności podniósł wydanie w sprawie decyzji przez niewłaściwy organ, wyjaśniając, iż wniosek był skierowany do Wojewody Śląskiego, który przekazał go do Starosty [...], pomimo, iż właściwym do załatwienia sprawy jest Wojewoda. Stąd też decyzja organu pierwszej instancji jako obarczona wadą nieważności winna być uchylona.
Poza powyższym, nie znajdują uzasadnienia twierdzenia organu pierwszej instancji w zakresie bezprzedmiotowości wnioskowanej do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Zdaniem strony odwołującej się orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 sierpnia 2016 r. stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego miało ten skutek, że plan zagospodarowania przestał obowiązywać ze skutkiem ex tunc, tzn. "uchwałę należy potraktować tak, jakby nigdy nie została podjęta".
Tym samym skutki unieważnienia uchwały w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego są dalej idące niż wynikałoby to z twierdzeń organu. Natomiast zagadnienie bezprzedmiotowości decyzji wiąże się z istnieniem stosunku administracyjnoprawnego, a więc z istnieniem jego przedmiotu, podmiotów oraz obowiązków i uprawnień stron. Bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawię decyzji administracyjnej z powodu utraty bytu prawnego przez jego podmiot, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji czy też zmiany w stanie prawnym, o ile powoduje on taki skutek.
Uszło uwadze organu, że obecnie z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych lokalizowanie elektrowni wiatrowych możliwe jest w obecnie obowiązującym stanie prawnym wyłącznie w ramach ustaleń planu miejscowego, a taki w chwili obecnej nie obowiązuje. Zmiana stanu prawnego powoduje bezprzedmiotowość wydanych decyzji pozwolenia na budowę, co najmniej w tej części, co do której nie została zrealizowana. W tej części organ winien stwierdzić wygaśnięcie przedmiotowych decyzji. Art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z natury rzeczy dotyczy decyzji, które albo nie zostały jeszcze wykonane i na skutek określonych zdarzeń faktycznych wykonanie ich stało się bezprzedmiotowe (niemożliwe), albo są w trakcie wykonywania lub wykonane w części ale dalsze ich wykonywanie może być uznane za bezprzedmiotowe
Za powyższą argumentacją przemawiają także przepisy art. 14 ust. 6 i ust. 7 ustawy z 2016 r. i przyjęte tam rozwiązania dotyczące stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy.
W przypadku przedmiotowych decyzji należałoby stwierdzić ich wygaśniecie w trybie art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego, że względu na zmianę stanu prawnego - powstanie po wydaniu decyzji sytuacji (zmiana stanu prawnego ze skutkiem ex tunc) odbiegającej od stanu prawnego, który legł u podstaw kształtowania danego stosunku prawnego ustalonego w decyzji, która kładzie kres istnieniu tego stosunku i musi oddziaływać na obowiązywanie decyzji, która jest wyrazem tych stosunków. Ziściła się więc w tym przypadku przesłanka w postaci bezprzedmiotowości wydanej decyzji.
Spełniona jest także druga przesłanka dopuszczalności stwierdzenia wygaśnięcia decyzji - tj. leży to w interesie społecznym lub w interesie strony, które to przesłanki muszą wystąpić łącznie. Do unieważnienia uchwały przyjmującej plan miejscowy doszło przede wszystkim w wyniku naruszenia przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Tym samym stwierdzenie wygaśnięcia tych decyzji leży w interesie społecznym. Leży też w interesie strony odwołującej się, wobec faktu, iż inwestycje objęte wymienionymi pozwoleniami oddziaływują negatywnie na nieruchomości odwołującej i naruszają jej interes prawny jako właściciela. Poza kwestiami dotyczącymi hałasu, także uniemożliwią korzystanie z nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem. Turbiny XL-40 i VI-29 położne są w sąsiedztwie gruntów odwołującej. Zgodnie z przeznaczeniem w planie z miejscowym z 2007 r. są to tereny o przeznaczeniu rolnym, gdzie dopuszcza się lokalizację obiektów budowlanych służących produkcji i obsługi rolnictwa - np. obory, przy czym hodowla krów nie będzie możliwa biorąc pod uwagę oddziaływanie inwestycji objętej przedmiotowym pozwoleniem na budowę.
Biorąc pod uwagę powyższe - zmianę stanu prawnego oddziałującą ex tunc – skarżąca wniosła jak na wstępie.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania organ odwoławczy przytoczył treść art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podkreślając, że instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji służy uchyleniu skutków materialnoprawnych i procesowych decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, a jej eliminacja leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Instytucji wygaśnięcia decyzji przypisać należy funkcję porządkującą. Zasada aktualności orzeczenia obejmuje obowiązek uwzględnienia przez organ przepisów prawnych i stanu faktycznego aktualnych i istniejących na dzień orzekania. Następcza zmiana stanu faktycznego, co do zasady, nie ma wpływu na obowiązywanie ostatecznej decyzji. Na przeszkodzie stoi zasada trwałości decyzji administracyjnej. Jedyny wyjątek od tej reguły odnosi się wyłącznie do tych zamian w okolicznościach faktycznych, które uniemożliwiają wykonywanie decyzji (ulega eliminacji przedmiot uprawnień lub obowiązku, czy też podmiot, którego decyzja dotyczy - przestaje istnieć).
Wystąpienie przesłanek powodujących wygaśnięcie pozwolenia na budowę musi być niewątpliwe. Nie można ich domniemywać.
W niniejszym postępowaniu doszło do sytuacji, w której stwierdzono nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a przedmiotowa inwestycja jest realizowana na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o nieistniejący już plan. W ocenie strony wnioskującej jest to przesłanka do wygaszenia decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. Organ odwoławczy potwierdził stanowisko organu pierwszej instancji, że dla stwierdzenia wygaśnięcia decyzji muszą łącznie wystąpić bezprzedmiotowość decyzji oraz interes społeczny lub interes strony w jej wygaszeniu.
Odnosząc się do stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., Wojewoda zauważył, że fakt ten nie może stanowić przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. W orzecznictwie podkreśla się, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo - zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wygaszenia decyzji w trybie art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ zaznaczył, że postępowania nieważnościowe dot. tej decyzji zainicjowane wnioskami odwołującej procedowane są przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego.
Odnosząc się do naruszenia art. 14 ust. 6 i ust. 7 ustawy dotyczącej elektrowni wiatrowych organ nie znalazł powiązania tych przepisów z faktem stwierdzenia nieważności miejscowego planu. Dotyczą one decyzji o warunkach zabudowy, które są wydawane indywidualnie dla przedsięwzięcia i nie można ich stosować do inwestycji realizowanych na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem powszechnie obowiązującym, a nie wydanym na potrzeby konkretnej budowy. Stąd też stwierdzenie nieważności miejscowego planie nie będzie objęte zakresem podanego wyżej przepisu.
Także pozostałe zarzuty - oddziaływanie inwestycji na działki sąsiednie czy hałas, nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie wygaszenia decyzji. Nie jest to bowiem ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a Wojewoda nie może w tym postępowaniu stwierdzić uchybień w zakresie wydania ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzuconego naruszenia przepisów o właściwości - Wojewoda wyjaśnił, że organem właściwym w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest zgodnie z art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ten organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, zatem organ właściwy jest w tym przepisie wyraźnie wskazany. Ustawa dotycząca elektrowni wiatrowych nie wskazuje właściwości organu w przypadku prowadzenia postępowań nadzwyczajnych wobec decyzji ostatecznych wydanych przed jej wejściem w życie. Zasadne jest zatem zastosowanie ogólnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 25 września 2020 r. J.O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia decyzji Wojewody Śląskiego i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] oraz stwierdzenie wygaśnięcia dwóch decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej [...] i zamieniającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. nr [...], względnie o uchylenie decyzji Wojewody Śląskiego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu stwierdziła, że z wydanymi w sprawie decyzjami nie można się zgodzić. W pierwszej kolejności stwierdziła, że podnoszony przez organ odwoławczy fakt stwierdzenia nieważności planu zagospodarowania przestrzennego, jako taki, który może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, a nie stwierdzenia jej wygaśnięcia nie jest taki oczywisty, a każdy przypadek powinien być rozpatrywany indywidualnie. Na potwierdzenie odwołała się do orzeczeń sądów administracyjnych, z których wynika, że nie można stosować sankcji nieważności do decyzji wydanej na podstawie aktu prawa miejscowego, którego nieważność stwierdził sąd lub organ nadzoru w późniejszej dacie, gdyż brak podstawy prawnej odnosić można tylko do naruszenia prawa obowiązującego w dniu wydania przez organ decyzji.
Skarżąca potwierdziła, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji jest w toku.
Dalej pokreśliła, iż we wniosku domagała się wygaszenia dwóch decyzji, podczas gdy organ w jej odczuciu rozpoznał wniosek tylko w stosunku do pierwszej z wnioskowanych decyzji, gdy tymczasem stan faktyczny i prawny uległ zmianie i nie można podnosić tych samych argumentów. Stąd też organ naruszył przepisy postępowania nie rozpoznając całości złożonego odwołania.
W zakresie naruszenia art. 14 ust. 6 i ust. 7 oraz art. 3 ust. 2a ustawy dotyczącej elektrowni wiatrowych wskazała, że przywołała te przepisy jako pewną analogię rozwiązań ustawowych obowiązujących obecnie i sytuacji procesowej w niniejszym postępowaniu, które dotyczy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę w związku z utratą mocy obowiązującej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dodała też, że w jej ocenie spełnione zostały dwie przesłanki niezbędne do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty [...], a mianowicie bezprzedmiotowość i uznanie, że wygaszenie leży w interesie strony (negatywne oddziaływanie na nieruchomości skarżącej), a nawet w interesie społecznym (ochrona gruntów rolnych). Przesłanki te zostały spełnione łącznie, a przynajmniej w stosunku do turbiny XXXIX-39, gdyż w inwestycja w tej części nie została rozpoczęta. Unieważnienie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miało ten skutek, że akt nie obowiązywał od samego początku, co oznacza, że obowiązuje plan według którego przedmiotowy teren to tereny rolnicze. Tym samym decyzje o pozwoleniu na budowę stały się bezprzedmiotowe. Zmiana stanu prawnego powoduje bezprzedmiotowość wydanych decyzji pozwolenia na budowę, co najmniej w części niezrealizowanej.
Skarżąca cofnęła zarzut w zakresie niewłaściwości organów, potwierdzając stanowisko organów, że właściwy jest organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 8 stycznia 2021 r. skarżąca uzupełnia skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i podkreślając, że stwierdzanie wygaśnięcia wnioskowanych decyzji leży w interesie strony z uwagi na negatywne oddziaływanie tej inwestycji na nieruchomości skarżącej.
W piśmie z dnia 27 stycznia 2021 r. swoje stanowisko w sprawie przedstawił uczestnik postępowania – "B" Sp. z o.o (inwestor - poprzednio "C" Sp. o.o.) wnosząc o oddalenie skargi jako bezpodstawnej. Nie podzielił argumentów skargi skarżącej, podkreślając, iż nie ma racji skarżąca podnosząc spełnienie przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia wnioskowanych decyzji. Przede wszystkim nie występuje bezprzedmiotowość decyzji Starosty [...], nie można też uznać by za stwierdzeniem wygaśnięcia tej decyzji przemawiał interes strony lub interes społeczny. W rezultacie, w ocenie uczestnika postępowania, ani stwierdzenie nieważności planu zagospodarowania przestrzennego, ani wejście w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie powoduje bezprzedmiotowości wydanych w sprawie tj. decyzji z dnia [...] r. zmienionej decyzją z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie bowiem do treści art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje zatem w przypadkach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - tj. w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie.
Kontrolowane decyzje wydane zostały w oparciu o przepis art. 162 § pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Przepis ten zawiera więc dwie normy - regulujące odrębne stany faktyczne. Pierwsza z norm stanowi, że organ pierwszej instancji stwierdza wygaśnięcie mocy prawnej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, i czyni to z wyraźnego nakazu przepisu prawa, zaś druga stanowi, że organ ten stwierdza wygaśnięcie mocy prawnej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, a leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Skład orzekający w pełni podziela prezentowane w nauce prawa stanowisko, że zasadniczą przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie wymienionego powyżej art. 162 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowość decyzji, która powstała już po jej wydaniu. Bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej. Wiązać się to będzie z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Z sytuacją braku podmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy mieli do czynienia np. w razie śmierci strony lub rozwiązania jednostki organizacyjnej będącej stroną, jak również w razie utraty przez stronę kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy zaś mieli do czynienia np. wtedy, gdy w decyzji rozstrzygnięto odnośnie praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, co do których – w wyniku ich zniszczenia lub istotnego przekształcenia – prawa lub obowiązki nie mogą być dalej realizowane, albo wtedy gdy strona zrezygnowała z uprawnień.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 2008r. sygn. akt I OSK 4/07 "bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągniecie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć przedmiot rozstrzygnięcia (prawo lub obowiązek strony), bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło (przestanie istnieć lub utraci kwalifikacje.
Bezprzedmiotowość decyzji wynika więc z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego, nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu ustania bytu podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę lub też na skutek zmiany stanu faktycznego, uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w wypadku, gdy powoduje ona taki skutek (por. też B. Adamiak, Postępowanie administracyjne, s. 339; T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, s. 51–54).
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II OSK 519/13 nie można za usprawiedliwiony uznać zarzut naruszenia art. 162 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy ze sprawy wynika, że przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie zostały spełnione.
Należy podnieść, że w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji uchylenia przepisu, który był podstawą do przyznania określonego uprawnienia na przyszłość, wygaśnięcie takiej decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości w rozumieniu cytowanego przepisu następuje tylko wówczas, gdy w przepisach zmieniających stan prawny przewidziany został taki skutek. W przeciwnym razie decyzja nie staje się bezprzedmiotowa, gdyż dotyczy uprawnień nabytych wcześniej na przyszłość. Tak więc zmiana prawa (powszechnego czy też miejscowego) może być przyczyną uznania decyzji za bezprzedmiotową, ale wyłącznie w wypadku, gdy przepisy zmieniające stan prawny taki skutek przewidują wprost, expressis verbis. W przypadku stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ma regulacji nakazującej wygaszenie decyzji wydanych na jego podstawie.
Decyzja o pozwoleniu na budowę nie staje się więc bezprzedmiotowa przez fakt, że stwierdzono nieważność przepisów prawa miejscowego, które były podstawą wydania takiej decyzji - tzn. stwierdzono nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podstawy wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę reguluje bowiem art. 37 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym powyżej wyroku z dnia 3 września 2014 r., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji, wyłącznie wówczas, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Jak wskazano powyżej bezprzedmiotowość "wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zniknięcia, zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym". W niemniejszym przypadku trudno mówić o bezprzedmiotowości w powyższym rozumieniu.
Podmiot, któremu wydano przedmiotowe pozwolenie nadal istnieje, nie zrezygnował z przyznanych mu wskazanymi decyzjami uprawnień i brak jest podstaw do twierdzenia, że istnieją okoliczności uniemożliwiające wykonanie przedmiotowych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreśla też, że w rozpoznawanej sprawie brak jest przepisu prawa, który nakazywałby stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych na podstawie przepisów prawa miejscowego obowiązującego w dacie ich wydania, tj. na podstawie uchwały z dnia [...]r. nr [...], nieważność której stwierdził tut. Sąd wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 207/16.
Samo więc stwierdzenie nieważności obowiązującego w dacie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być uznane za okoliczność przemawiającą za koniecznością uznania jej bezprzedmiotowości, gdyż nie ma to wpływu na ukształtowany tą decyzją stan prawny. Nie jest bowiem zasadny zarzut błędnej wykładni art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegającej na nieprawidłowym przyjęciu, że zmiana prawa (powszechnego lub miejscowego) może być przyczyną uznania decyzji za bezprzedmiotową. Może tak być tylko wyłącznie w wypadku, gdy przepisy zmieniające stan prawny taki skutek wprost przewidują.
Nie budzi przy tym wątpliwości fakt, że skoro sama zmiana przepisów prawa miejscowego nie przesądza o bezprzedmiotowości decyzji ostatecznej, to badanie dodatkowej przesłanki interesu strony lub interesu społecznego w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji administracyjnej jest zbędne.
Z powyższych przyczyn podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 162 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 14 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (t.jen. Dz. U. z 2020 r., poz. 981). Wymienione przepisy odnoszą się bowiem do decyzji o warunkach zabudowy, które są wydawane indywidualnie dla konkretnego przedsięwzięcia. Nie można więc ich stosować do inwestycji realizowanych na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem powszechnie obowiązującym, a nie rozstrzygnięciem wydanym na potrzeby konkretnej budowy. Stąd też stwierdzenie nieważności miejscowego planu nie będzie objęte zakresem wymieniowych przez skarżącą przepisów.
Także zarzuty dotyczące oddziaływanie inwestycji na działki sąsiednie czy skarga na hałas, nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie wygaszenia decyzji. W ramach tego postępowania nie następuje bowiem ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w zakresie zasadności udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda nie może zatem w tym postępowaniu stwierdzić uchybień, nawet jeśli takie były, w zakresie wydania ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę
Dlatego też, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w orzekł, jak w sentencji.
Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w trybie przewidzianym w art. art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), albowiem w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii przeprowadzenie wymagane przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.