Uzasadnienie
Wskutek skargi W. L., prawomocnym wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/GL 2/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zobowiązał [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 12 stycznia 2011 r. – w terminie 1 miesiąca oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 24 lipca 2012 r., zaś akta sprawy doręczono organowi, którego bezczynność zaskarżono w dniu 3 sierpnia 2012 r.
Następnie postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], podjętym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. na podstawie art. 61a kpa, orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji na wniosek W. L. z dnia 12 stycznia 2011 r., uzupełniony pismami z dnia 17 lutego, 30 marca i 5 września 2011 r. Skarga W. L. na to postanowienie została odrzucona na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 października 2012 r. sygn. akt II SA/GL 1108/12. Jednakże wskutek skargi kasacyjnej W. L., postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 24/13, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie celem wyjaśnienia, czy pismo skarżącego stanowiło zażalenie, czy też skargę na postanowienie organu I instancji.
Z kolei W. L. pismem z dnia 11 września 2012 r. wezwał [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do wykonania wyroku w sprawie II SAB/G 2/12, tj. załatwienia jego wniosku z dnia 12 stycznia 2011 r. w zakresie dokonania wiążących pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych, lokalizacji emisji, domagając się doręczenia mu wyników tych pomiarów oraz zmniejszenia poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych lub co najmniej do tych poziomów. W uzasadnieniu wezwania skarżący podniósł, że organ ten, wbrew treści wyroku, w wydanym postanowieniu z dnia [...] r. odniósł się jedynie do jego żądania dotyczącego wstrzymania użytkowania urządzenia bądź instalacji.
W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia [...] r. L.dz. [...][...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. podał, że zarzut niewykonania wyroku jest bezpodstawny, gdyż organ realizując ten wyrok, wydał zgodnie z dyspozycją Sądu postanowienie nr [...] z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania. Wydanie postanowienia na podstawie art. 61a § 1 kpa, co do zasady stanowi więc wykonanie wyroku, gdyż rozstrzyga (załatwia) w całości wniosek z dnia 12 stycznia 2011 r. Nadto, w pismach z dnia 21 stycznia 2011 r. i 13 października 2011 r. organ przesłał informacje o wynikach badań pomiarów pól elektromagnetycznych, wykonanych w dniach 3 i 4 października 2011 r. na posesji przy ul. [...] w C. Odpowiedź organu na wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 1 października 2012 r.
W tym stanie rzeczy pismem z dnia 31 października 2012 r. W. L. wniósł do sądu administracyjnego skargę na niewykonanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wyroku z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/GL 2/12, domagając się stwierdzenia istnienia obowiązku organu do załatwienia jego wniosku z dnia 12 stycznia 2011 r. poprzez jego merytoryczne rozpatrzenie, w tym stwierdzenia, że postępowanie administracyjne zostało już wszczęte w oparciu o art. 61 § 1 kpa, zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przeprowadzenia postępowania dowodowego, wydania decyzji oraz zmniejszenia poziomów pola elektromagnetycznego i wstrzymania działalności podmiotu korzystającego ze środowiska.
Nadto skarżący domagał się stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego organ administracji nie mógł odmówić stronie wszczęcia postępowania, a wydane postanowienie odnosi się jedynie do dodatkowego (końcowego) wniosku w zakresie wstrzymania użytkowania bądź instalacji. Nie wykonano też pomiarów w pomieszczeniach budynku mieszkalnego.
Następnie na wezwanie Sądu skarżący pismem z dnia 28 grudnia 2012 r. sprecyzował, że jego żądanie stanowią wnioski zawarte w pkt 1, 1a, 1b, 1c, 1d, 1e i 2 skargi, a ponadto, domaga się wymierzenia organowi grzywny.
W odpowiedzi na skargę organ, którego bezczynność zaskarżono, wniósł o jej oddalenie, bowiem wniosek skarżącego w zakresie lokalizacji ewentualnego źródła pól elektromagnetycznych, wykonania badań i przedłożenia ich wyników, został załatwiony przez udzielenie informacji w pismach z dnia 21 stycznia 2011 r. i 13 października 2011 r. Zgodnie z dyspozycją Sądu, organ wydał zaś postanowienie nr [...] z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak podstaw prawnych do przyjęcia, że organ, którego bezczynność zaskarżono, nie wykonał prawomocnego wyroku tut. Sądu w sprawie II SAB/GL 2/12. W szczególności, wskazać przyjdzie, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., a więc wydane przed wniesieniem niniejszej skargi, stanowiło w całości załatwienie wniosku skarżącego z dnia 12 stycznia 2011 r. Prawidłowość tego aktu nie podlega zaś badaniu w niniejszej sprawie, a do tego sprowadzają się w istocie zarzuty skargi.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w motywach wyroku z dnia 30 maja 2012 r. skarżący W. L., powołując się na ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.) oraz na przepisy wykonawcze, pismem z dnia 12 stycznia 2011 r. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zawiadamiając ten organ o przekroczeniu dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych oraz ultra i infradźwięków, powodujących znalezienie się w ich zasięgu budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, stanowiącym zabudowaną nieruchomość położoną w C. przy ul. [...]. Zażądał podjęcia czynności przewidzianych prawem, tj. dokonania wiążących pomiarów uwzględniających fluktuację częstotliwości i parametrów fizycznych emisji, lokalizację źródła emisji, doręczenia mu wyników tych pomiarów oraz zmniejszenia poziomów pola elektromagnetycznego oraz naddźwięków i poddźwięków poniżej dopuszczalnych lub co najmniej do tych poziomów. Na wypadek nieprzestrzegania przez eksploatującego przepisów ochrony środowiska, wniósł o wstrzymanie użytkowania bądź instalacji w trybie art. 365 – 367 Prawa ochrony środowiska.
Już w skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, skarżący obszernie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i powtórzył swoje żądania formułowane wcześniej przed tym organem. Wniósł m.in. o nakazanie organowi zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w oparciu o art. 61 § 4 k.p.a., przeprowadzenia postępowania dowodowego i zawiadomienia skarżącego o przeprowadzonych dowodach oraz wydania decyzji w oparciu o art. 104 k.p.a. i nast. W sytuacji potwierdzenia zarzutów skarżącego, wniósł ponadto o zmniejszenie poziomów pola elektromagnetycznego poniżej dopuszczalnych lub co najmniej do tych poziomów oraz o wstrzymanie działalności podmiotu korzystającego ze środowiska i wstrzymanie użytkowania urządzenia bądź instalacji.
Uwzględniając skargę na bezczynność organu, Sąd wskazał, że poza sporem pozostaje w sprawie, że rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 12 stycznia 2011 r., organ nie wydał do dnia rozpoznania tejże skargi, żadnej decyzji, ani postanowienia rozstrzygającego ten wniosek. Nie wnikając w merytoryczną ocenę zasadności twierdzeń organu zawartych w pisemnych odpowiedziach na wystąpienia skarżącego, jak i w odpowiedzi na skargę, Sąd stwierdził, że takie stanowisko organu winno skutkować wydaniem postanowienia w trybie art. 61a k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (a za takie żądanie należy uznać wniosek skarżącego z dnia 12 stycznia 2011 r. poparty jego późniejszymi wystąpieniami), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (§ 1). Na takie postanowienie przysługuje zażalenie (§ 2).
Nadto, Sąd wyjaśnił, że z uwagi na przedmiot skargi, którym jest bezczynność organu, nie miał podstaw do oceny merytorycznych aspektów żądania wszczęcia postępowania. Wskazano też, że określony w wyroku termin do załatwienia wniosku skarżącego przez organ wojewódzki liczy się od dnia doręczenia akt niniejszej sprawy temu organowi (art. 286 § 2 p.p.s.a.).
Tymczasem wydając postanowienie z dnia [...] r., organ administracji orzekł o odmowie wszczęcia postępowania, jednoznacznie stwierdzając w osnowie, że dotyczy to wniosku skarżącego z dnia 12 stycznia 2011 r., uzupełnionego dalszymi pismami z dnia 17 lutego, 30 marca i 5 września 2011 r. Oznacza to, że organ rozstrzygnął o całości żądań, zawartych w tych pismach, a nie tylko odniósł się do końcowego wniosku w zakresie użytkowania bądź instalacji. Postanowienie to wydane zostało w innym postępowaniu, a zatem w tym względzie przysługiwała skarżącemu odrębna ochrona prawna, stąd też nie podlega ono kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Rozpoznając skargę na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, sąd administracyjny bada jedynie, czy wydany został akt kończący postępowanie administracyjne. Skoro zaś w niniejszej sprawie akt taki został podjęty wskutek wydania postanowienia w trybie art. 61 § 1a kpa, skarga nie mogła odnieść skutku.
Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, że z mocy art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w razie niewykonania wyroku, sąd władny jest wymierzyć organowi grzywnę oraz fakultatywnie orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku (§ 2 tego przepisu), co w ogóle nie dotyczy charakteru niniejszej sprawy. Zatem w żadnym wypadku nie zachodzą podstawy do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia, o którym mowa w pkt 1, 1a-e i 2 skargi. Wydanie tego rodzaju rozstrzygnięć nie mieści się bowiem w kompetencjach sądu administracyjnego.
Z tych wszystkich względów – wobec wykonania przez organ administracji wyroku w sprawie II SAB/GL 2/12 – skarga podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 cyt. ustawy.
sw