Uzasadnienie
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 27 września 2021 r., nr WINB-WOA.7722.141.2021.KS, uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] z dnia 24 czerwca 2021 r., nr [...], oraz umorzył postępowanie administracyjne. Postanowienie to zostało doręczono D. i M.J. (dalej: "uczestnicy postępowania"), jako osobom, którym wymierzono karę z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem.
Pismem z dnia 27 października 2021 r. B.U. oraz M.U. (dalej: "skarżący") złożyli skargę na powyższe postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Powyższe oznacza, że skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. "Interes prawny" zachodzi wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. To, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (podobnie B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2007, s. 424–425).
W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wywodzony jest z przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. np. postanowienie NSA z 8 stycznia 2017r., II OSK 3831/19). Ze skargą może zatem wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa, zasadniczo prawa materialnego, interesem prawnym a zaskarżoną decyzją. Wykazanie związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnia uprawnienie do złożenia skargi (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Gdańsk 2019, art. 50, LEX). Musi to być przy tym interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Podmiot, który nie ma interesu prawnego, nie ma również legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Brak legitymacji skargowej skutkuje natomiast odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej (zob. nieprawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1532/20; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 378/21, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach).
Natomiast z treści wniesionej skargi nie wynika, aby skarżący posiadali prawem chroniony interes w zaskarżeniu przedmiotowego postanowienia, uprawniającego do wniesienia skargi w imieniu własnym, znajdujący umocowanie w przepisach prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie uczestnicy postępowania byli jedynymi adresatami wydanych postanowień. Stąd też brak legitymacji skargowej skarżących jest oczywisty, tj. nie wymaga badania meritum sprawy. Skarżący jako właściciele nieruchomości sąsiednich nie mogą zatem skutecznie wnieść skargi na postanowienie w zakresie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu, gdyż posiadają jedynie interes faktyczny co do szeroko pojętej sytuacji prawnej nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie. Nadto, interes taki nie uprawnia ich do bycia stroną.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.